Kamerstuk 29521, nr. 17, bijlage: Eindevaluatie van de Nederlandse deelname aan de Stabilisation Force in Iraq 2003-2005 (aangeboden bij brief van 22 september 2005)

Door de koppeling van de militaire planning en voorbereiding aan het politieke besluitvormingsproces vond de uitgifte van de Formerings- en Gereedstellingsopdracht naar de krijgsmachtdelen plaats na het besluit van de Ministerraad op 06 juni 2003.

Op 26 juni 2003 stemde de Kamer in met de missie.

Nederland heeft vanaf juli 2003 tot medio maart 2005 deelgenomen aan de door het Verenigd Koninkrijk geleide zuidelijke sector van de stabilisatiemacht (SFIR) in Irak.

Op 1 augustus 2003 nam het Nederlands SFIR detachement het commando over van Amerikaanse eenheden in de provincie al-Muthanna.

Op 8 augustus 2003 heeft de minister van Defensie besloten de uitzendtermijn van het Nederlands personeel dat in de door Britten geleide divisie werkt, bij te stellen van zes maanden naar vier maanden.

Op 28 november 2003 besloot de regering tot een verlenging van de Nederlandse bijdrage aan SFIR voor de duur van in beginsel nog eens zes maanden.

Om een beter inzicht in de situatie te verkrijgen, is eind december 2003 tot half januari 2004 de operatie Desert Eagle uitgevoerd.

In mei 2004 is het helikopterdetachement uitgebreid met zes Apache gevechtshelikopters.

Het eerste incident waarbij een Nederlandse militair om het leven kwam, vond plaats op 10 mei 2004. Op de bewuste dag gooiden onbekenden vanaf een motor twee handgranaten naar twee militairen die op dat moment belast waren met de beveiliging van de brug over de Eufraat in as-Samawah.

In aanloop naar de overdracht van bestuursverantwoordelijkheden op 28 juni 2004 is instructiecapaciteit, in wisselende samenstelling, ingebracht om een extra opleidingsinspanning te kunnen plegen voor de Iraakse veiligheidsorganisaties. Daarnaast heeft Nederland vanaf 21 mei tot 15 juli zes specialisten van de KM ingezet voor de Coalition Military Advice and Training Teams (CMATT).

Op 11 juni 2004 heeft de regering andermaal besloten de missie te verlengen met acht maanden tot maart 2005.

Na de soevereiniteitsoverdracht op 28 juni 2004 berustte de verantwoording voor law and order bij de ISF. Vanaf dat moment werd door de MNFI de nadruk gelegd op het trainen en begeleiden van ISF waarbij de focus lag bij de ondersteuning van het SSR.

Na de gewelddadigheden van augustus 2004, als gevolg van de crisis bij Najaf, is de (verminderde) patrouillegang tijdelijk tot een minimum teruggebracht. Na het beëindigen van de crisis bij Najaf was de patrouillegang in oktober 2004 weer op het oude niveau.

Een helikopterdetachement met drie Chinook transporthelikopters en vanaf 1 augustus 2004 met vier Cougars.

Het tweede incident waarbij een Nederlandse militair om het leven kwam, vond plaats op zaterdagavond 14 augustus 2004. Drie voertuigen van de Koninklijke Marechaussee die onderweg waren van Ar Rumaythah naar As Samawah, werden bij het verlaten van Ar Rumaytah van verschillende kanten zwaar onder vuur genomen met klein kaliber wapens.

Vanaf februari 2005 een redeploymentondersteunings-detachement van maximaal 350 militairen bestaande uit onder andere genie, chauffeurs (met ingebrachte transportmiddelen) en eenheden voor konvooibescherming (force protection).

Tevens zijn in dit kader in maart 2005, 28 kaderleden van de lokale politie en Iraqi National Guard aanvullend opgeleid in Nederland.

Op 7 maart 2005 heeft de operationele overdracht van de provincie plaatsgevonden aan de Britse opvolgers van de Task Force Eagle, in aanwezigheid van de Chef Defensiestaf.

Het Nederlandse contingent heeft op 15 maart 2005 zijn operationele taken beëindigd.

Het Nederlandse contingent heeft op 15 maart 2005 zijn operationele taken beëindigd. Op 3 april jl. heeft de laatste militair van het Nederlandse SFIR-contingent Irak verlaten.

Het resultaat van deze inspanningen was dat de veiligheidsstructuren in al-Muthanna begin 2005 grotendeels in staat waren de verantwoordelijkheid te dragen voor de veiligheid en de stabiliteit.

Binnen het door de VN-resoluties geschetste kader heeft het Nederlandse contingent van augustus 2003 tot en met medio maart 2005 onder andere door het trainen van 3300 veiligheidsfunctionarissen in de provincie al-Muthanna een bijdrage geleverd aan de verzelfstandiging van de Iraakse veiligheidsstructuren.

Voorzien was dat het SSR programma voor de soevereiniteitsoverdracht kon worden afgerond. Echter door de onrustige veiligheidssituatie in onder andere Najaf, Fallujah en Karbala, werd het programma vertraagd.

Het vereiste militaire vermogen om CIMIC-taken uit te voeren was aanvankelijk ontoereikend.

De tussentijdse aanpassingen van het vereiste militaire vermogen leidde tot een toename van het aantal deelnemende militairen van circa 1070 (SFIR-1) naar 1440 (SFIR-4).

Door het irregulier optreden van het verzet en de geringe voorspelbaarheid van hun acties was het niet te voorkomen dat aanslagen op Nederlandse troepen en locaties hebben plaatsvonden waarbij twee Nederlandse militairen zijn gesneuveld.

Het verdient de aanbeveling dat voorafgaand aan de formele formerings- en gereedstellingsorders, en de Operatie-aanwijzingen van de CDS, waarschuwingsopdrachten aan de met de uitvoering belaste krijgsmachtdelen worden verstrekt op basis waarvan de planning van de krijgsmachtdelen reeds kan aanvangen.

Het is aan te bevelen de nationale aansturing van SSR onder te brengen bij de DOPS. Over het voor SSR benodigde personeel dient betere afstemming plaats te vinden met betrekking tot de gewenste kwaliteiten.

Gedurende operaties zijn uniforme verbindingsprocedures en duidelijke in- en uitmeldingsprocedures in het kader van de FP maatregelen van gebiedsverantwoordelijke commandanten van groot belang.

In verband hiermee werd de raming van de additionele uitgaven verhoogd tot € 90 miljoen.

opgehoogd met € 8,5 miljoen tot in totaal € 144,5 miljoen.

tot en met 2005 komt naar verwachting uit op € 146,3 miljoen.

De daadwerkelijke uitgaven bedroegen € 36,5 miljoen in 2003 en € 79,8 miljoen in 2004.