Overzicht 2002

Materieel

De meeste projecten in het overzicht van 2002 zijn voor land: 21.

Waar dit vandaan komt

Elk jaar meldt Defensie aan de Tweede Kamer welke grote projecten lopen: sinds 2019 in het Defensie Projectenoverzicht (DPO), daarvoor in het Materieelprojectenoverzicht (MPO). Per jaar staat hier wat dat jaar is gemeld, met de bron. Het budget staat er zoals de bron het schrijft: vaak een bandbreedte, geen exact bedrag.

Van 1998 tot 2008 komen de projecten uit de begroting van Defensie: het Materieelprojectenoverzicht 2002 was een bijlage, in de andere jaren stonden de projecten in de toelichting. Een jaar is het jaar waarin de bron verscheen (de begroting 2003 kwam in september 2002). De begrotingen van 1999 tot 2001 en van 2003 tot 2005 noemen geen fase per project; die van 1999 tot 2001 noemen alleen soms het totale budget, in guldens (f = gulden) zoals gedrukt. Van vóór 1998 is geen overzicht openbaar: de overzichten van die jaren zijn alleen ter inzage gelegd bij de Tweede Kamer, en de begrotingen noemen projecten toen alleen in lopende tekst.

De fasen volgen het Defensie Materieelproces: eerst onderzoek, dan de voorbereiding van de aankoop en de aankoop, dan de uitvoering (realisatie) en de afronding. Het overzicht van sinds 2019 zegt alleen "In onderzoek" of "In realisatie"; oudere overzichten noemen de fase met een letter, die hier in het citaat staat.

Hoe Heimdall met cijfers en materieel omgaat

Alleen land; de aantallen hierboven gelden voor alle domeinen. Alle domeinen tonen

Per systeem

Open een systeem: bij welke missies een bron het noemt, en welke projecten erover gaan. De foto's komen van de pagina's van Defensie of, waar Defensie er geen heeft, van Wikimedia Commons onder een vrije licentie; de maker en de licentie staan bij elke foto op de pagina van het systeem.

Vliegtuig 7

  • C-130 Hercules in de lucht.C-130 Hercules

    Eerste levering in 1994

    Aantal in 2022: 4

    5 missies, 2 projecten

  • Twee F-16's van de Koninklijke Luchtmacht vliegen naast de vleugel van een Amerikaans tankvliegtuig boven de wolken.F-16

    In gebruik 1979–2024

    Aantal in 2013: 68

    9 missies, 23 projecten

  • Een F-35A van de Koninklijke Luchtmacht klimt met uitgeklapt landingsgestel weg tegen een bewolkte lucht.F-35

    In gebruik genomen in 2019

    Aantal in 2024: 40

    4 missies, 10 projecten

  • Een Fokker F27 Troopship (C-5) van de Koninklijke Luchtmacht vliegt met uitgeklapt landingsgestel tegen een blauwe lucht.Fokker F27

    Aantal in 1984: 12

    1 missie

  • Een KDC-10 tankvliegtuig (T-264) van de Koninklijke Luchtmacht vliegt met uitgeklapt landingsgestel laag over.KDC-10

    In gebruik genomen in 1995

    Aantal in 2016: 2

    4 missies

  • Een SP-2H Neptune van de Marine Luchtvaartdienst met het opschrift Kon. Marine taxiet over een vliegveld.Neptune

    Aantal in 1974: 15

    1 missie

  • Een P-3C Orion van de Marine Luchtvaartdienst taxiet in een speciale beschildering door een waterboog op een vliegveld.P-3C Orion

    Uit gebruik sinds 2005

    Aantal in 2000: 13

    4 missies, 1 project

Helikopter 6

  • Een blauwe Alouette III-helikopter (A-247) van de Koninklijke Luchtmacht staat op een grasveld.Alouette III

    In gebruik 1964–2015

    Aantal in 2010: 4

    1 missie

  • Een Apache.Apache

    Eerste levering in 1998

    Aantal in 2024: 28

    2 missies, 13 projecten

  • Een Bo-105-helikopter van de Koninklijke Luchtmacht in camouflagekleuren met het opschrift KFOR staat in een museumhal.Bo-105

    Uit gebruik sinds 2003

    Aantal in 2003: maximaal 6

    1 missie, 1 project

  • Een Chinook-transporthelikopter in de lucht.Chinook

    In gebruik genomen in 1996

    Aantal in 2025: 20

    9 missies, 8 projecten

  • Vooraanzicht Cougar-transporthelikopter.Cougar

    In gebruik genomen in 1996

    Aantal in 2011: 17

    2 missies, 3 projecten

  • Een Lynx-helikopter (SH-14D) van de Koninklijke Marine staat geparkeerd op een open dag.Lynx

    Uit gebruik sinds 2012

    Aantal in 2010: 21

    3 missies

Drone 2

  • Onbemand verkenningsvliegtuig MQ-9 Reaper staat op landingsbaan.MQ-9 Reaper

    In gebruik genomen in 2022

    1 missie, 4 projecten

  • Een Sperwer-drone van de Koninklijke Landmacht hangt in het Artilleriemuseum, met op de achtergrond het woord Uruzgan.Sperwer

    Uit gebruik sinds 2011

    Aantal in 2002: 34

    1 missie

Schip 19

Toon de andere 11 systemen

Voertuig 14

  • Zijaanzicht Boxer-pantserwielvoertuig.Boxer

    Eerste levering in 2013

    1 missie, 4 projecten

  • Bushmaster rijdt door het zand.Bushmaster

    In gebruik genomen in 2006

    Aantal in 2021: 102

    3 missies, 3 projecten

  • Een CV90-infanteriegevechtsvoertuig van de Koninklijke Landmacht staat met gesloten luiken tussen de struiken op een heuvel.CV90

    In gebruik genomen in 2008

    Aantal in 2010: 192

    1 missie, 2 projecten

  • Een Nederlandse Fennek (april 2017).Fennek

    Eerste levering in 2005

    Aantal in 2018: 368

    2 missies, 4 projecten

  • Een gecamoufleerde gevechtstank rijdt door besneeuwd terrein.Leopard 2

    In gebruik 1982–2011

    Aantal in 2015: 16

    1 missie, 3 projecten

  • Een Leopard 1-bergingstank van de Koninklijke Landmacht staat op een plein met de kraanarm uitgeschoven.Leopard-bergingstank

    Aantal in 2010: 22

    1 missie

  • Een M109A2-houwitser van de Koninklijke Landmacht met Nederlandse vlag staat op een zandvlakte voor een rij dennen.M-109

    Aantal in 1991: 222

    1 missie, 2 projecten

  • Een M577-commandopostvoertuig van de Koninklijke Landmacht in camouflagekleuren staat geparkeerd naast een tent.M577

    1 missie

Toon de andere 6 systemen

Luchtverdediging 3

  • Een Nederlandse HAWK-lanceerinrichting met drie raketten staat in 1991 in Turkije naast een startbaan, terwijl een gevechtsvliegtuig voorbij taxiet.HAWK

    In gebruik 1963–2004

    Aantal in 1991: 16

    1 missie, 2 projecten

  • Een NASAMS-lanceerinrichting van de Nederlandse krijgsmacht in camouflagekleuren staat op een vliegbasis met een verkeerstoren op de achtergrond.NASAMS

    Aantal in 2010: 2

    1 missie

  • Een Nederlandse Patriot-lanceerinrichting staat met opgerichte raketcontainers op een grasveld; op de achtergrond staan een tweede lanceerinrichting en vrachtwagens.Patriot

    In gebruik genomen in 1987

    Aantal in 2010: 4

    4 missies, 10 projecten

Alle projecten van 2002

Zoals de bron ze noemt, zonder fase. Open een project voor de omschrijving en het verloop per jaar.

Fase onbekend 21

  • Battlefield Management System (BMS)

    LandBudget € 30,7 miljoen

    Meer over dit project

    Vergroten situational awareness op bataljonsniveau en lager

    Waar dat staat

    Battlefield Management System (BMS) … Projectomvang … € 30,7 miljoen

    Verloop per jaar
  • Duelsimulatoren en geïnstrumenteerd oefenterrein (DS-IOT)

    LandBudget € 45,3 miljoen

    Meer over dit project

    Voorzien in een aantal duelsimulatoren en (mobiele) instrumentatie voor oefenterreinen van de Koninklijke landmacht

    Waar dat staat

    Duelsimulatoren en geïnstrumenteerd oefenterrein (DS-IOT) … Projectomvang … € 45,3 miljoen

    Verloop per jaar
  • Fennek (licht verkennings-/bewakingsvoertuig)

    LandBudget € 394 miljoen

    Meer over dit project

    Vervanging van de verouderde M113 en Landrover/verkenning

    Waar dat staat

    Licht Verkennings- en Bewakingsvoertuig (LVB) en klein pantser- voertuig … Projectomvang … € 394 miljoen

    Dit project gaat over de Fennek (genoemd bij 2 missies).

    Verloop per jaar
  • Future Ground-based Air Defense System (FG BADS) Deel I/Fase I

    nieuw

    LandBudget € 52,2 miljoen

    Meer over dit project

    Verbeteren van de informatievoorziening in de grondluchtverdediging

    Waar dat staat

    Future Ground Based Air Defence system (FGBAD) 1e fase … Projectomvang … € 52,2 miljoen

    Verloop per jaar
  • Gevechtsveldcontroleradar

    LandBudget € 18 miljoen

    Meer over dit project

    Detectie en classificatie van personen, voertuigen, helikopters en granaatinslagen

    Waar dat staat

    Gevechtsveldcontroleradar … Projectomvang … € 18 miljoen

    Verloop per jaar
  • Gevechtswaardeverbetering Leopard-2

    LandBudget € 358,2 miljoen

    Meer over dit project

    Versterken van de personele bescherming en vuurkracht van de Leopard 2

    Waar dat staat

    Gevechtswaardeverbetering Leopard 2 … Projectomvang … € 358,2 miljoen

    Dit project gaat over de Leopard 2 (genoemd bij 1 missie).

    Verloop per jaar
  • Infanterie Gevechtsvoertuig (IGV), productie en training

    nieuw

    LandBudget € 828 miljoen

    Meer over dit project

    Vervanging van het pantserinfanteriegevechtsvoertuig (YPR-765)

    Waar dat staat

    Vervanging Pantservoertuigen, deelproject Infanterie Gevechts- voertuig (IGV) … Projectomvang … € 828 miljoen

    Verloop per jaar
  • Infrastructuur De Strijpse Kampen

    nieuw

    LandBudget € 67,8 miljoen

    Meer over dit project

    Nieuwbouw voor het Opleidings- en Trainingscentrum Rijden

    Waar dat staat

    Infrastructuurproject De Strijpse Kampen … Projectomvang … € 67,8 miljoen

    Verloop per jaar
Toon de andere 13 projecten
  • Infrastructuurproject De Peel

    nieuw

    LandBudget € 56,6 miljoen

    Meer over dit project

    Concentratie van de luchtverdediging van de KL en KLu op de luchtmachtbasis De Peel

    Waar dat staat

    Infrastructuurproject De Peel … Projectomvang … € 56,6 miljoen

    Verloop per jaar
  • Infrastructuurproject Hoger Onderhoud Koninklijke landmacht

    nieuw

    LandBudget € 11,1 miljoen

    Meer over dit project

    Onderzoek naar de wenselijkheid om (een deel van) de mechanische werkplaats te privatiseren

    Waar dat staat

    Hoger Onderhoud KL … Projectomvang … € 11,1 miljoen

    Verloop per jaar
  • Infrastructuurproject Integrale Veiligheidszorg (IVZ)

    nieuw

    LandBudget € 117 miljoen

    Meer over dit project

    Invoeren van een effectiever en efficiënter bewakingsconcept

    Waar dat staat

    Infrastructuurproject Integrale Veiligheidszorg (IVZ) … Projectomvang … € 117 miljoen

  • Infrastructuurproject Legering officieren en onderofficieren in Den Haag

    nieuw

    LandBudget € 23,6 miljoen

    Meer over dit project

    Voorzien in legering voor officieren en onderofficieren in Den Haag

    Waar dat staat

    Infrastructuurproject Legering officieren en onderofficieren in Den Haag … Projectomvang … € 23,6 miljoen

  • Medium Range Anti Tank (MRAT)

    LandBudget € 218,1 miljoen

    Meer over dit project

    Verbeteren van de anti-tankcapaciteit met een dracht tot 2000 meter

    Waar dat staat

    Medium Range Antitank (MRAT) … Projectomvang … € 218,1 miljoen

    Verloop per jaar
  • Tactical Indoor Simulation (TACTIS)

    LandBudget € 80,1 miljoen

    Meer over dit project

    Voorzien in een simulatiesysteem voor verschillende eenheden en in verschillende oefenterreinen

    Waar dat staat

    Tactische Indoorsimulator (TACTIS) … Projectomvang … € 80,1 miljoen

    Verloop per jaar
  • Tracking en Tracing

    LandBudget € 17,22 miljoen

    Meer over dit project

    Actief volgen van goederenstromen

    Waar dat staat

    Tracking en Tracing … Projectomvang … € 17,22 miljoen

    Verloop per jaar
  • Vervanging brugleggende tank

    LandBudget € 13,8 miljoen

    Meer over dit project

    Voorzien in een brugsysteem dat bestand is tegen hogere belastingen

    Waar dat staat

    Vervanging Brugleggende tank Leopard 1 … Projectomvang … € 13,8 miljoen

    Genoemd in de Defensienota 2022.

    Verloop per jaar
  • Vervanging M109

    nieuw

    LandBudget € 426,5 miljoen

    Meer over dit project

    Vervanging vuurmonden M-114 en M-109

    Waar dat staat

    Vervanging M109 … Projectomvang … € 426,5 miljoen

    Dit project gaat over de M-109 (genoemd bij 1 missie).

    Verloop per jaar
  • Vervanging Pantservoertuigen, deelproject Groot Pantserwielvoertuig (GTK/MRAV/PWV), 1e fase

    nieuw

    LandBudget € 547 miljoen

    Meer over dit project

    Vervanging van de verouderde pantserrupsvoertuigen

    Waar dat staat

    Vervanging Pantservoertuigen, deelproject Groot Pantserwiel- voertuig (GTK/MRAV/PWV), 1e fase … Projectomvang … € 547 miljoen

  • Vervanging Trekker-/ Opleggercombinatie (TrOpCo) 400/650

    LandBudget € 56,1 miljoen

    Meer over dit project

    Vervoeren van het toekomstige infanterievoertuig en de zwaardere tank met ingang van 2004

    Waar dat staat

    Vervanging Trekkeropleggercombinatie (Tropco’s) 400kN en 650kN … Projectomvang … € 56,1 miljoen

    Verloop per jaar
  • Waarnemingsopbouw

    LandBudget € 15,9 miljoen

    Meer over dit project

    Adequate waarneming en leiding van artillerie- en mortiervuur

    Waar dat staat

    Waarnemingsopbouw … Projectomvang … € 15,9 miljoen

    Verloop per jaar
  • Wissellaadsysteem 165 kN

    LandBudget € 270 miljoen

    Meer over dit project

    Vergroting van de logistieke mobiliteit

    Waar dat staat

    Wissellaadsystemen 165kN … Projectomvang … € 270 miljoen

    Verloop per jaar

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Materieel 2002’, bijgewerkt 4 november 2026, geraadpleegd 4 november 2026, https://heimdallatlas.com/materieel?jaar=2002

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 4 november). Materieel 2002. Geraadpleegd op 4 november 2026, van https://heimdallatlas.com/materieel?jaar=2002

BibTeX

@misc{heimdall-materieel-jaar-2002,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Materieel 2002},
  year = {2026},
  date = {2026-11-04},
  url = {https://heimdallatlas.com/materieel?jaar=2002},
  urldate = {2026-11-04},
  note = {Geraadpleegd op 4 november 2026; dataversie 34dc2ac6df16cfbf}
}

Dataversie 34dc2ac6df16cfbf: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall