Heimdall Atlas
Mijn eenheid

Overzicht 2002

Materieel

De meeste projecten in het overzicht van 2002 zijn voor land: 21.

Waar dit vandaan komt

Elk jaar meldt Defensie aan de Tweede Kamer welke grote projecten lopen: sinds 2019 in het Defensie Projectenoverzicht (DPO), daarvoor in het Materieelprojectenoverzicht (MPO). Per jaar staat hier wat dat jaar is gemeld, met de bron. Het budget staat er zoals de bron het schrijft: vaak een bandbreedte, geen exact bedrag.

Van 1998 tot 2008 komen de projecten uit de begroting van Defensie: het Materieelprojectenoverzicht 2002 was een bijlage, in de andere jaren stonden de projecten in de toelichting. Een jaar is het jaar waarin de bron verscheen (de begroting 2003 kwam in september 2002). De begrotingen van 1999 tot 2001 en van 2003 tot 2005 noemen geen fase per project; die van 1999 tot 2001 noemen alleen soms het totale budget, in guldens (f = gulden) zoals gedrukt. Van vóór 1998 is geen overzicht openbaar: de overzichten van die jaren zijn alleen ter inzage gelegd bij de Tweede Kamer, en de begrotingen noemen projecten toen alleen in lopende tekst.

De fasen volgen het Defensie Materieelproces: eerst onderzoek, dan de voorbereiding van de aankoop en de aankoop, dan de uitvoering (realisatie) en de afronding. Het overzicht van sinds 2019 zegt alleen "In onderzoek" of "In realisatie"; oudere overzichten noemen de fase met een letter, die hier in het citaat staat.

Hoe Heimdall met cijfers en materieel omgaat

Projecten
52Per domein
Voor het eerst genoemd
20berekendWelke nieuw zijn

Bron: Begroting Defensie 2003, memorie van toelichting

Domein

Alleen lucht; de aantallen hierboven gelden voor alle domeinen. Alle domeinen tonen

Per systeem

Open een systeem: bij welke missies een bron het noemt, en welke projecten erover gaan. De foto's komen van de pagina's van Defensie of, waar Defensie er geen heeft, van Wikimedia Commons onder een vrije licentie; de maker en de licentie staan bij elke foto op de pagina van het systeem.

Vliegtuig 7

  • C-130 Hercules in de lucht.C-130 Hercules

    Eerste levering in 1994

    Aantal in 2022: 4

    5 missies, 2 projecten

  • Twee F-16's van de Koninklijke Luchtmacht vliegen naast de vleugel van een Amerikaans tankvliegtuig boven de wolken.F-16

    In gebruik 1979–2024

    Aantal in 2013: 68

    9 missies, 23 projecten

  • Een F-35A van de Koninklijke Luchtmacht klimt met uitgeklapt landingsgestel weg tegen een bewolkte lucht.F-35

    In gebruik genomen in 2019

    Aantal in 2024: 40

    4 missies, 10 projecten

  • Een Fokker F27 Troopship (C-5) van de Koninklijke Luchtmacht vliegt met uitgeklapt landingsgestel tegen een blauwe lucht.Fokker F27

    Aantal in 1984: 12

    1 missie

  • Een KDC-10 tankvliegtuig (T-264) van de Koninklijke Luchtmacht vliegt met uitgeklapt landingsgestel laag over.KDC-10

    In gebruik genomen in 1995

    Aantal in 2016: 2

    4 missies

  • Een SP-2H Neptune van de Marine Luchtvaartdienst met het opschrift Kon. Marine taxiet over een vliegveld.Neptune

    Aantal in 1974: 15

    1 missie

  • Een P-3C Orion van de Marine Luchtvaartdienst taxiet in een speciale beschildering door een waterboog op een vliegveld.P-3C Orion

    Uit gebruik sinds 2005

    Aantal in 2000: 13

    4 missies, 1 project

Helikopter 6

  • Een blauwe Alouette III-helikopter (A-247) van de Koninklijke Luchtmacht staat op een grasveld.Alouette III

    In gebruik 1964–2015

    Aantal in 2010: 4

    1 missie

  • Een Apache.Apache

    Eerste levering in 1998

    Aantal in 2024: 28

    2 missies, 13 projecten

  • Een Bo-105-helikopter van de Koninklijke Luchtmacht in camouflagekleuren met het opschrift KFOR staat in een museumhal.Bo-105

    Uit gebruik sinds 2003

    Aantal in 2003: maximaal 6

    1 missie, 1 project

  • Een Chinook-transporthelikopter in de lucht.Chinook

    In gebruik genomen in 1996

    Aantal in 2025: 20

    9 missies, 8 projecten

  • Vooraanzicht Cougar-transporthelikopter.Cougar

    In gebruik genomen in 1996

    Aantal in 2011: 17

    2 missies, 3 projecten

  • Een Lynx-helikopter (SH-14D) van de Koninklijke Marine staat geparkeerd op een open dag.Lynx

    Uit gebruik sinds 2012

    Aantal in 2010: 21

    3 missies

Drone 2

  • Onbemand verkenningsvliegtuig MQ-9 Reaper staat op landingsbaan.MQ-9 Reaper

    In gebruik genomen in 2022

    1 missie, 4 projecten

  • Een Sperwer-drone van de Koninklijke Landmacht hangt in het Artilleriemuseum, met op de achtergrond het woord Uruzgan.Sperwer

    Uit gebruik sinds 2011

    Aantal in 2002: 34

    1 missie

Schip 19

Toon de andere 11 systemen

Voertuig 14

  • Zijaanzicht Boxer-pantserwielvoertuig.Boxer

    Eerste levering in 2013

    1 missie, 4 projecten

  • Bushmaster rijdt door het zand.Bushmaster

    In gebruik genomen in 2006

    Aantal in 2021: 102

    3 missies, 3 projecten

  • Een CV90-infanteriegevechtsvoertuig van de Koninklijke Landmacht staat met gesloten luiken tussen de struiken op een heuvel.CV90

    In gebruik genomen in 2008

    Aantal in 2010: 192

    1 missie, 2 projecten

  • Een Nederlandse Fennek (april 2017).Fennek

    Eerste levering in 2005

    Aantal in 2018: 368

    2 missies, 4 projecten

  • Een gecamoufleerde gevechtstank rijdt door besneeuwd terrein.Leopard 2

    In gebruik 1982–2011

    Aantal in 2015: 16

    1 missie, 3 projecten

  • Een Leopard 1-bergingstank van de Koninklijke Landmacht staat op een plein met de kraanarm uitgeschoven.Leopard-bergingstank

    Aantal in 2010: 22

    1 missie

  • Een M109A2-houwitser van de Koninklijke Landmacht met Nederlandse vlag staat op een zandvlakte voor een rij dennen.M-109

    Aantal in 1991: 222

    1 missie, 2 projecten

  • Een M577-commandopostvoertuig van de Koninklijke Landmacht in camouflagekleuren staat geparkeerd naast een tent.M577

    1 missie

Toon de andere 6 systemen

Luchtverdediging 3

  • Een Nederlandse HAWK-lanceerinrichting met drie raketten staat in 1991 in Turkije naast een startbaan, terwijl een gevechtsvliegtuig voorbij taxiet.HAWK

    In gebruik 1963–2004

    Aantal in 1991: 16

    1 missie, 2 projecten

  • Een NASAMS-lanceerinrichting van de Nederlandse krijgsmacht in camouflagekleuren staat op een vliegbasis met een verkeerstoren op de achtergrond.NASAMS

    Aantal in 2010: 2

    1 missie

  • Een Nederlandse Patriot-lanceerinrichting staat met opgerichte raketcontainers op een grasveld; op de achtergrond staan een tweede lanceerinrichting en vrachtwagens.Patriot

    In gebruik genomen in 1987

    Aantal in 2010: 4

    4 missies, 10 projecten

Voor het eerst genoemd in 2002

berekend Heimdall koppelt de namen van projecten tussen de jaren: een project staat hier als geen eerder overzicht op deze site zijn naam noemt. Een nieuwe naam kan ook een hernoemd project zijn.

Alle projecten van 2002

Zoals de bron ze noemt, zonder fase. Open een project voor de omschrijving en het verloop per jaar.

  • ALQ 131 update

    LuchtBudget € 25–100 miljoen

    Meer over dit project

    Verbetering van de zelfbeschermingcapaciteit van de F-16 door modernisering ALQ-131

    Waar dat staat

    F-16 ALQ-131 Update … Projectomvang … € 25–100 miljoen

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2004, memorie van toelichting

  • Capaciteitsverbetering AH-64D

    LuchtBudget € 100–250 miljoen

    Meer over dit project

    Verbetering van de operationele capaciteiten van de gevechtshelikopter gericht op elektronische zelfbescherming, detectie en identificatie, communicatie, verbeteringen aan het airframe en bewapening

    Waar dat staat

    Capaciteitsverbetering AH-64D … Projectomvang … € 100–250 miljoen

    Dit project gaat over de Apache (genoemd bij 2 missies).

    Verloop per jaar

  • F-16 luchtverkenningssysteem

    nieuw

    LuchtBudget € 30 miljoen

    Meer over dit project

    Vervanging van de huidige luchtverkenningsystemen om aan de operationele (inter)nationale luchtverkenningstaken te kunnen blijven voldoen

    Waar dat staat

    F-16 Luchtverkenning (LVS) … Projectomvang … € 30 miljoen

    Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2005, memorie van toelichting

  • F-16 verbetering lucht-grond bewapening, fase 1

    LuchtBudget € 100–250 miljoen

    Meer over dit project

    Verbetering precisie wapenpakket jachtvliegtuigen voor gronddoelen

    Waar dat staat

    verbetering lucht-grond bewapening F-16 … Projectomvang … € 100–250 miljoen

    Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2005, memorie van toelichting

  • Heli’s Luchtmobiele brigade

    nieuw

    LuchtBudget € 1 488 miljoen

    Meer over dit project

    Oprichting luchtmobiele brigade

    Waar dat staat

    Luchtmobiele brigade … Projectomvang … € 1 488 miljoen

    Verloop per jaar

  • infrastructuur LCKLu

    LuchtBudget € 25–100 miljoen

    Meer over dit project

    Voorzien in vervangende infrastructuur voor de huidige infrastructurele voorzieningen van enkele productie-eenheden van het LCKLu die (ARBO-)technisch zijn afgeschreven

    Waar dat staat

    infrastructuur LCKLu … Projectomvang … € 25–100 miljoen

    Verloop per jaar

  • Mid-Life-Update (MLU) F-16 ontwikkeling, productie en inbouw

    LuchtBudget € 824 miljoen

    Meer over dit project

    Verlenging operationele levensduur F-16 tot 2010 op het gebied van avionica en gebruik van moderne wapens

    Waar dat staat

    F-16 MLU (Mid Life Update)-ontwikkeling, productie en inbouw … Projectomvang … € 824 miljoen

    Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2004, memorie van toelichting

Toon de andere 8 projecten

  • Naderingsapparatuur Military Approach and Surveillance System (MASS)

    LuchtBudget € 47 miljoen

    Meer over dit project

    Blijvend zorgdragen voor adequate luchtverkeersleidingcapaciteit door vervanging van de huidige verouderde naderingsapparatuur

    Waar dat staat

    Naderingsapparatuur (Military Approach and Surveillance System MASS) … Projectomvang … € 47 miljoen

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2004, memorie van toelichting

  • NH90

    LuchtBudget € 843,2 miljoen

    Meer over dit project

    Instandhouding van de algemene maritiem-militaire capaciteiten, capaciteiten op het vlak van tactisch (maritiem) luchttransport alsmede opsporing en redding door middel van de vervanging van de Lynx-helikopter door twintig NH-90 helikopters.

    Waar dat staat

    NH-90 … Projectomvang … € 843,2 miljoen

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2005, memorie van toelichting

  • Patriot Update PAC III (launchers en missiles)

    nieuw

    LuchtBudget € 128 miljoen

    Meer over dit project

    Capaciteitsverbetering van luchtverdedigingssystemen door aanpassingen van de commando- centrale, de verwerving van PAC-III raketten alsmede de invoering van PAC-III lanceerinrichtingen

    Waar dat staat

    Patriot PAC-III upgrade (basic load) … Projectomvang … € 128 miljoen

    Dit project gaat over de Patriot (genoemd bij 4 missies).

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2005, memorie van toelichting

  • Transporthelikopters Zelfbescherming

    nieuw

    LuchtBudget € 42 miljoen

    Meer over dit project

    Transporthelikopters voorzien van elektronische zelfbescherming om inzet in het gehele gewelds- en dreigingspectrum mogelijk te maken

    Waar dat staat

    Zelfbescherming Transporthelikopters … Projectomvang … € 42 miljoen

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2005, memorie van toelichting

  • Unmanned Reconnaissance Voorbe- Aerial Vehicle

    LuchtBudget € 25–100 miljoen

    Meer over dit project

    Verwerving URAV’s voor tactische luchtverkenning alsmede voor bewaking van vitale objecten vanuit de lucht, voor justitiële opsporingsdoeleinden en bij dreigende of actuele calamiteiten (zoals dijkbewaking)

    Waar dat staat

    Unmanned Reconnaissance Aerial Vehicles (URAV’s) … Projectomvang … € 25–100 miljoen

    Verloop per jaar

  • Vervanging F-16

    LuchtBudget > € 250 miljoen

    Meer over dit project

    Tijdig voorzien in adequate vervanging van de F-16 vliegtuigen van de Nederlandse krijgsmacht

    Waar dat staat

    Vervanging F-16 … Projectomvang … > € 250 miljoen

    Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).

    Dit project gaat over de F-35 (genoemd bij 4 missies).

    Verloop per jaar

  • Vervanging HAWK PIP III

    LuchtBudget € 100–250 miljoen

    Meer over dit project

    Om luchtverdedigingstaken uit te kunnen blijven voeren is vervanging van het HAWK PIP III systeem noodzakelijk vanwege het bereiken van de operationele en technische levensduur rond 2005.

    Waar dat staat

    Vervanging HAWK PIP III … Projectomvang … € 100–250 miljoen

    Dit project gaat over de HAWK (genoemd bij 1 missie).

    Verloop per jaar

  • Vliegtuigbrandbestrijdingsvoertuigen

    nieuw

    LuchtBudget € 26 miljoen

    Meer over dit project

    Vervanging van de Klu- en KM-vliegtuigbrandbestrijdingsvoertuigen voor de vliegbases, vliegkam- pen en het Ressort Opleidingen Klu

    Waar dat staat

    vliegtuigbrandbestrijdingsvoertuigen … Projectomvang … € 26 miljoen

    Verloop per jaar

    Bron: Begroting Defensie 2004, memorie van toelichting

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Materieel 2002’, bijgewerkt 4 november 2026, geraadpleegd 4 november 2026, https://heimdallatlas.com/materieel?jaar=2002

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 4 november). Materieel 2002. Geraadpleegd op 4 november 2026, van https://heimdallatlas.com/materieel?jaar=2002

BibTeX

@misc{heimdall-materieel-jaar-2002,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Materieel 2002},
  year = {2026},
  date = {2026-11-04},
  url = {https://heimdallatlas.com/materieel?jaar=2002},
  urldate = {2026-11-04},
  note = {Geraadpleegd op 4 november 2026; dataversie 34dc2ac6df16cfbf}
}

Dataversie 34dc2ac6df16cfbf: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall