Afgelopen
1(NLD) ATF Middle East Jordanië, Koeweit en Qatar
Kader: Internationale coalitie tegen IS
Vanaf 2014 hielp Nederland Irakezen en Koerden in de strijd tegen Islamitische Staat (IS).
Dat deed Nederland samen met een groep andere landen. Nederland stuurde zes F-16-gevechtsvliegtuigen. Zij vlogen vanaf Jordanië. Ze steunden troepen op de grond vanuit de lucht. Ook vielen ze doelen van IS aan, zoals opslagplaatsen en wapendepots. In 2016 stopte Nederland hiermee. In 2018 ging de missie nog één jaar door. Begin 2019 kwamen de F-16’s en het grondpersoneel terug naar Nederland.
Waar dat staat
Taak: Nederland stuurde zes F-16-gevechtsvliegtuigen. Zij vlogen vanaf Jordanië.
Vanaf 2014 stuurde Nederland militairen naar Irak. Zij hielpen Irakezen en Koerden in de strijd tegen Islamitische Staat (IS). […] Nederland stuurde zes F-16-gevechtsvliegtuigen. […] De Nederlandse deelname aan ATF ME stopte in 2016. In 2018 werd de missie hervat voor één jaar.
In het kort
- Wanneer
- 2014 – 2019Op de tijdas
- Waar
- Jordanië, Koeweit en QatarMidden-OostenLocaties
- Soort inzet
- Luchtmacht
Op de tijdlijn
Gebeurtenissen
- okt 2014: Start: Vanaf begin oktober 2014 waren zes Nederlandse F-16’s, met twee reservetoestellen, voortdurend in actie.24 sep 2014: Besluit: Op 24 september 2014 maakte het kabinet bekend dat Nederland vanaf oktober 2014 met zes F-16’s in Irak zou optreden. Een detachement ging naar Jordanië.
- okt 2015: Operatie: In oktober 2015 ging het aantal Nederlandse F-16’s in actie terug van zes naar vier.jul 2015: Operatie: Vanaf juli 2015 zette Nederland meer en andere mensen op het hoofdkwartier dat de luchtaanvallen regelde.19 jun 2015: Verlenging: Op 19 juni 2015 verlengde het kabinet de bijdrage, omdat ISIS nog niet verslagen was.2 jun 2015: Incident: In de nacht van 2 op 3 juni 2015 vielen Nederlandse F-16’s in Hawija een werkplaats van ISIS voor bomauto’s aan. Een tweede, grote explosie verwoestte of beschadigde veel gebouwen eromheen.
- 1 jul 2016: Overdracht: Vanaf 1 juli 2016 nam België de F-16-inzet over. Nederland ging toen de Belgische F-16’s bewaken.22 mrt 2016: Incident: Op 22 maart 2016 voerde Nederland een luchtaanval uit op een gebouw op het universiteitsterrein van Mosul. Defensie onderzocht deze aanval later.10 feb 2016: Start: Vanaf 10 februari 2016 mochten de Nederlandse F-16’s ook de aanvoerroutes van ISIS in het oosten van Syrië aanvallen.
- jan 2018: Start: Van januari tot en met 31 december 2018 vlogen vier F-16’s vanuit Jordanië, met ongeveer 150 militairen voor de ondersteuning.dec 2017: Aankomst: Eind december 2017 kwamen Nederlandse F-16’s terug in de missie. Vanaf januari 2018 vlogen ze weer mee.
- feb 2019: Vertrek: Daarna ging alles terug naar Nederland. In de tweede helft van februari 2019 vertrok het laatste transportvliegtuig uit Jordanië.31 dec 2018: Einde: De F-16-bijdrage stopte volgens plan op 31 december 2018.
Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Wijs het aan voor de lijst.
Locaties
sinds okt 2014
Muwaffaq Salti Air Base, vliegveld
Waar dat staat
Een week na de Artikel 100-brief van 24 september 2014 vertrekken van 1 op 2 oktober 2014 de F-16’s vanuit Nederland naar de Al Azraq/ Muwaffaq Salti Air Base in Jordanië, op 45 kilometer van de grens met Irak.
Bron: Rapport Commissie van Onderzoek Wapeninzet Hawija (januari 2025) (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 31.8265, 36.7936
Verloop
Bekijk het verloop op de globe
BesluitJordanië
Op 24 september 2014 maakte het kabinet bekend dat Nederland vanaf oktober 2014 met zes F-16’s in Irak zou optreden. Een detachement ging naar Jordanië.
Waar dat staat
In de artikel 100-brief (Kamerstuk 27 925, nr. 506) van 24 september 2014 kondigde het kabinet aan dat Nederland per oktober 2014 zou gaan opereren in Irak, met zes F-16’s. In dat kader werd een detachement van maximaal 250 militairen uitgezonden naar Jordanië.
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
Start
Vanaf begin oktober 2014 waren zes Nederlandse F-16’s, met twee reservetoestellen, voortdurend in actie.
Waar dat staat
Sinds begin oktober 2014 werd de eenheid bestaande uit zes F-16’s en twee reserve vliegtuigen, een commandovoerings-element en logistieke ondersteuning doorlopend ingezet.
IncidentHawija
In de nacht van 2 op 3 juni 2015 vielen Nederlandse F-16’s in Hawija een werkplaats van ISIS voor bomauto’s aan. Een tweede, grote explosie verwoestte of beschadigde veel gebouwen eromheen.
Waar dat staat
In de nacht van 2 op 3 juni 2015 voeren Nederlandse F-16’s een aanval uit in de Noord-Irakese stad Hawija op een faciliteit die door ISIS wordt gebruikt om gepantserde zelfmoordvoertuigen te vervaardigen. Door de daarin aanwezige explosieven vindt een secundaire explosie plaats die een groot aantal gebouwen in de omgeving verwoest of beschadigt.
Verlenging
Op 19 juni 2015 verlengde het kabinet de bijdrage, omdat ISIS nog niet verslagen was.
Waar dat staat
De artikel 100-brief van 19 juni 2015 waarmee de Nederlandse bijdrage werd verlengd, informeerde de Kamer dat de slagkracht van ISIS nog niet was gebroken en benadrukte de blijvende noodzaak van militaire inzet.
Operatie
Vanaf juli 2015 zette Nederland meer en andere mensen op het hoofdkwartier dat de luchtaanvallen regelde.
Waar dat staat
De bezetting op het CAOC is door Nederland vanaf juli 2015 aangepast en opgeschaald.
Operatie
In oktober 2015 ging het aantal Nederlandse F-16’s in actie terug van zes naar vier.
Waar dat staat
In oktober 2015 is het aantal operationele Nederlandse F-16’s teruggebracht van zes naar vier.
StartOost-Syrië
Vanaf 10 februari 2016 mochten de Nederlandse F-16’s ook de aanvoerroutes van ISIS in het oosten van Syrië aanvallen.
Waar dat staat
Met ingang van 10 februari 2016 is het mandaat van de Nederlandse F-16’s uitgebreid met het bestrijden van de grensoverschrijdende aanvoerlijnen van ISIS in Oost-Syrië.
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
IncidentMosul
Op 22 maart 2016 voerde Nederland een luchtaanval uit op een gebouw op het universiteitsterrein van Mosul. Defensie onderzocht deze aanval later.
Waar dat staat
Daarop startte Defensie een onderzoek naar de Nederlandse luchtaanval op 22 maart 2016. De luchtaanval was onderdeel van Operation Inherent Resolve (OIR), de coalitie die in Irak en Syrië tegen ISIS opereerde. Het doelwit bestond uit twee aangrenzende gebouwen op het universiteitsterrein van Mosul.
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
Toon de andere 5 gebeurtenissen
Overdracht
Vanaf 1 juli 2016 nam België de F-16-inzet over. Nederland ging toen de Belgische F-16’s bewaken.
Waar dat staat
Sinds 1 juli 2016 heeft België de F-16 inzet van Nederland overgenomen. Nederland verzorgt sindsdien de Force Protection voor het Belgische F-16 detachement, waar de Belgen dit eerst voor Nederland deden.
Aankomst
Eind december 2017 kwamen Nederlandse F-16’s terug in de missie. Vanaf januari 2018 vlogen ze weer mee.
Waar dat staat
Nederlandse F-16’s zijn eind december 2017 teruggekeerd in de ATFME missie en nemen sinds januari 2018 weer deel aan de luchtcampagne.
StartJordanië
Van januari tot en met 31 december 2018 vlogen vier F-16’s vanuit Jordanië, met ongeveer 150 militairen voor de ondersteuning.
Waar dat staat
Van januari 2018 tot en met 31 december 2018 opereerden vier F-16’s en het ondersteunende detachement van ongeveer 150 militairen vanuit gastland Jordanië.
Einde
De F-16-bijdrage stopte volgens plan op 31 december 2018.
Waar dat staat
De Nederlandse F-16-bijdrage was voor de duur van een jaar en is volgens plan beëindigd op 31 december 2018.
VertrekJordanië
Daarna ging alles terug naar Nederland. In de tweede helft van februari 2019 vertrok het laatste transportvliegtuig uit Jordanië.
Waar dat staat
Aansluitend aan de beëindiging werd de redeployment fase ingezet, die in de tweede helft van februari 2019 werd afgesloten met het vertrek van het laatste transportvliegtuig uit Jordanië.
Uitkomst
Resultaat
De Nederlandse F-16’s voerden in totaal ongeveer 3000 missies uit en zetten meer dan 2100 keer wapens in.
Waar dat staat
Sinds het begin van de inzet in oktober 2014 hebben Nederlandse F-16’s circa 3000 missies uitgevoerd, waarbij meer dan 2100 keer wapens zijn ingezet.
Wat de inzet opleverde, bereikte Nederland samen met de coalitie. Het is niet los aan Nederland toe te schrijven.
Waar dat staat
De resultaten van de Nederlandse inzet, zowel in de lucht als op de grond, zijn bereikt in coalitieverband en daarom niet geïsoleerd te beschouwen of aan Nederland toe te schrijven.
De onderzoekscommissie concludeerde dat de inlichtingen de grote hoeveelheid springstof in Hawija niet hadden gezien. Daardoor vielen ten minste 70 burgerslachtoffers.
Waar dat staat
«De commissie concludeert dat er bij de aanval op het ISIS-doelwit (loodsen met (zelfmoord) bomauto’s) in Hawija, de aanwezigheid van een grote hoeveelheid springstof onopgemerkt is gebleven door de inlichtingendiensten. Door dit gebrek aan inlichtingen zijn ten minste 70 burgerslachtoffers gevallen.
Over de luchtaanval in Mosul concludeerde Defensie dat het doel achteraf geen legitiem militair doel was. Er vielen waarschijnlijk zeven burgerdoden.
Waar dat staat
Defensie concludeert dat er met de kennis van nu geen sprake was van een legitiem militair doelwit. De luchtaanval had naar alle waarschijnlijkheid zeven burgerslachtoffers tot gevolg.
In de eerste periode onderzocht Defensie drie gevallen van mogelijke burgerslachtoffers. Het Openbaar Ministerie onderzocht vier gevallen.
Waar dat staat
Uw Kamer is reeds openbaar en vertrouwelijk geïnformeerd over het feit dat het Ministerie van Defensie in de eerste inzetperiode (oktober 2014 tot en met juni 2016) drie gevallen heeft onderzocht waarbij er mogelijk sprake was van burgerslachtoffers, en dat het OM onderzoek heeft ingesteld naar vier gevallen, inclusief de drie door het Ministerie van Defensie onderzochte gevallen
Omvang
maximaal 250
De F-16-eenheid telde hoogstens 250 militairen tegelijk.
Waar dat staat
De Nederlandse F-16 eenheid had een sterkte van maximaal 250 militairen.
ongeveer 150
In de tweede periode steunden ongeveer 150 militairen tegelijk de vier F-16’s.
Waar dat staat
Van januari 2018 tot en met 31 december 2018 opereerden vier F-16’s en het ondersteunende detachement van ongeveer 150 militairen vanuit gastland Jordanië.
Lessen
De commissie raadde aan open te zijn over wat voor soort inzet een missie is.
Waar dat staat
Aanbeveling 1. Wees open over het karakter van deelname aan internationale missies.
De commissie raadde aan voor, tijdens en na een missie eerlijk te zijn over (vermoedelijke) burgerslachtoffers.
Waar dat staat
Aanbeveling 2. Wees gedurende een missie vooraf, tijdens en erna transparant en eerlijk over (het vermoeden van) burgerslachtoffers.
De commissie raadde aan een missie goed voor te bereiden, met de juiste deskundigen op de juiste plekken.
Waar dat staat
Aanbeveling 3. Zorg voor een goed voorbereide missie met de juiste experts op de juiste posities, en zorg ervoor dat zij voldoende zijn geïnformeerd en voorbereid.
Bijdrage
Geen bron in de dataset noemt een krijgsmachtdeel, wapen of eenheid bij deze missie. Heimdall vult dat niet zelf in.
Kosten
Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.
over 2019
reservering redeployment F-16s en ondersteunend detachement (2019): € 10 miljoengeraamd
Waar dat staat
Dit omvat onder meer de verlenging van de trainingsmissie van ongeveer 14 miljoen euro, de bijdrage aan de NAVO-missie van ongeveer 300.000 euro, de militaire bijdrage aan de hervormingen in de KAR van ongeveer 200.000 euro en een reservering van 10 miljoen euro voor de redeployment van de F-16’s en het ondersteunend detachement.
over 2020
reservering herstel en onderhoud ATFME-materieel (2020): € 3 miljoengeraamd
Waar dat staat
Daarnaast is 3 miljoen euro gereserveerd voor herstel en onderhoud van het tijdens de deelname aan ATFME in Jordanië ingezette materieel.
Materieel
Foto: Staff Sgt. Allison Payne, Public domain (opent in nieuw venster), via Wikimedia Commons
Gebruikt bij deze missie
F-16
Waar dat staat
Van januari 2018 tot en met 31 december 2018 opereerden vier F-16’s en het ondersteunende detachement van ongeveer 150 militairen vanuit gastland Jordanië.
Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.
Begrippen
- ATF, ook Air Task Force, Air Task Force Middle East, ATF ME
- Air Task Force. Air Task Force Middle East (ATF ME) was een missie van de internationale coalitie tegen Islamitische Staat (IS). Nederland stuurde er zes F-16-gevechtsvliegtuigen voor, die vanaf Jordanië vlogen. Samen met andere landen steunden ze troepen op de grond vanuit de lucht. Ook vielen ze doelen van IS aan, zoals opslagplaatsen en wapendepots.
- Bron: 1(NLD) ATF Middle East Jordanië, Koeweit en Qatar (opent in nieuw venster)
Bijgewerkt
Bronnen
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘1(NLD) ATF Middle East Jordanië, Koeweit en Qatar’, bijgewerkt 4 november 2026, geraadpleegd 4 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 4 november). 1(NLD) ATF Middle East Jordanië, Koeweit en Qatar. Geraadpleegd op 4 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-missies-atf-middle-east,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {1(NLD) ATF Middle East Jordanië, Koeweit en Qatar},
year = {2026},
date = {2026-11-04},
url = {https://heimdallatlas.com/missies/atf-middle-east},
urldate = {2026-11-04},
note = {Geraadpleegd op 4 november 2026; dataversie b77d7bcff27a9998}
} Dataversie b77d7bcff27a9998: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.