Afgelopen

Operatie Deny Flight

Midden jaren negentig vlogen Nederlandse F-16's mee in een luchtvloot van de NAVO boven Bosnië-Herzegovina.

Ze moesten daar voor de Verenigde Naties het vliegverbod afdwingen.

Waar dat staat

Taak: Nederlandse F-16's hielpen het vliegverbod boven Bosnië-Herzegovina af te dwingen.

Midden jaren ‘90 maakten Nederlandse F-16's deel uit van een NAVO-luchtvloot boven Bosnië-Herzegovina. Ze moesten daar voor de Verenigde Naties het vliegverbod afdwingen.

Bron: Defensie: Geschiedenis luchtmacht (opent in nieuw venster)

In het kort

Wanneer: apr 1993 – dec 1995Op de tijdas
Waar: Bosnië en HerzegovinaLocaties
Soort inzet: Luchtmacht

Toon op de globe

Op de tijdlijn

apr 1993 – dec 1995

Gebeurtenissen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Wijs het aan voor de lijst.

Locaties

Villafranca, vliegveld, buiten het missiegebied
Waar dat staat
«Nederland is, in overeenstemming met het gestelde in mijn brief van 12 augustus 1993, bereid deel te nemen aan eventueel noodzakelijke NAVO-luchtacties tegen gronddoelen met acht van de thans in Villafranca gestationeerde F-16's, op voorwaarde dat ook andere landen met troepen in Bosnië in deze operaties deelnemen.»
Bron: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen (Kamerstuk 26454, nr. 8, 4 september 2000) (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 45.3541, 10.8446

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

apr 1993
Operatie
Eind april 1993 werden de zes verkenningsvliegtuigen op verzoek van de NAVO vervangen door gevechtsvliegtuigen.
Waar dat staat
De zes fotoverkenners worden op verzoek van de NAVO eind april 1993 vervangen door gevechtsvliegtuigen.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)
2 apr 1993
Besluit
Op 2 april 1993 besloot het kabinet ja te zeggen als de NAVO om een squadron F-16’s zou vragen om het vliegverbod boven Bosnië af te dwingen.
Waar dat staat
De ministerraad besluit op 2 april 1993 dat, indien de NAVO Nederland zou verzoeken om een squadron F-16 vliegtuigen beschikbaar te stellen ten behoeve van het afdwingen van het vliegverbod boven Bosnië, daarop positief zal worden gereageerd.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)
7 apr 1993
AankomstItalië
Op 7 april 1993 vlogen de eerste Nederlandse F-16’s naar Italië.
Waar dat staat
Op 7 april 1993 zullen reeds enkele F-16's naar Italië worden overgevlogen.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
12 apr 1993
Start
Op 12 april 1993 begon de NAVO-operatie Deny Flight.
Waar dat staat
Operatie Deny Flight begint op 12 april 1993.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)
2 dec 1993
Operatie
Op 2 december 1993 haalde de luchtmacht vier F-16’s terug, omdat er minder werd gevlogen. Vanaf 10 februari 1994 waren ze weer nodig voor luchtsteun boven Sarajevo.
Waar dat staat
Op 2 december 1993 trekt de KLu vier F-16's terug vanwege een vermindering van het aantal operationele vluchten, maar deze worden vanaf 10 februari 1994 in verband met CAS-vluchten boven Sarajevo weer teruggeroepen.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)
16 feb 1994
Besluit
Op 16 februari 1994 steunde de Tweede Kamer het besluit dat Nederlandse F-16’s mochten meedoen aan eventuele luchtaanvallen van de NAVO.
Waar dat staat
In een plenair debat van de Tweede Kamer op 16 februari 1994 steunen de woordvoerders het ultimatum van de NAVO en spreken zij hun steun uit voor het besluit van de regering om met Nederlandse F-16's deel te nemen aan eventuele NAVO-luchtacties.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)
mei 1995
AankomstVilla Franca
In december 1994 gingen vier Nederlandse gevechtsvliegtuigen terug. Eind mei 1995 kwamen ze weer naar Villa Franca, omdat de spanning in Bosnië opliep.
Waar dat staat
In december 1994 kunnen vier Nederlandse gevechtsvliegtuigen worden teruggetrokken, die vanwege de oplopende spanningen in Bosnië eind mei 1995 weer terugkeren naar Villa Franca.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)
aug 1995
Operatie
Eind augustus 1995 kwamen er zes gevechtsvliegtuigen bij. Ze deden mee aan de luchtaanvallen op Bosnisch-Servische doelen.
Waar dat staat
Eind augustus 1995 wordt het Nederlandse detachement versterkt met zes gevechtsvliegtuigen, die deelnemen aan de luchtaanvallen op Bosnisch-Servische doelen in het kader van operatie Deliberate Force.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)

Toon de andere gebeurtenis

20 dec 1995
Einde
Op 20 december 1995 eindigde Deny Flight. De luchtoperatie ging verder als onderdeel van de nieuwe vredesmacht IFOR.
Waar dat staat
Op 20 december 1995 eindigt het mandaat voor Deny Flight en gaat de operatie over in Decisive Endeavour in het kader van IFOR.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)

Uitkomst

Resultaat

De luchtaanvallen van Deliberate Force waren een succes. Daardoor hoefden er geen grondtroepen naar Gorazde.
Waar dat staat
Vanaf begin september 1995 maakt het succes van de luchtaanvallen in het kader van de operatie Deliberate Force de stationering van grondtroepen in Gorazde niet langer nodig.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen, 4 september 2000 (opent in nieuw venster)

Omvang

ruim 300
Bij de start telde de Nederlandse eenheid met gevechtsvliegtuigen in totaal ruim 300 beroepsmilitairen.
Waar dat staat
De eenheid telt totaal ruim 300 beroepsmilitairen.
Bron: Kamerstuk 22181, nr. 45: De situatie in Joegoslavië (brief van de ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken, 6 april 1993) (opent in nieuw venster)
ongeveer 230
Aan het eind van Deny Flight waren ongeveer 230 Nederlandse militairen voor deze operatie in Italië.
Waar dat staat
Ongeveer 230 militairen bevinden zich in verband met de NAVO-operatie «Deny Flight» , die naar IFOR overgaat, in ltalië.
Bron: Kamerstuk 22181, nr. 137: brief van de ministers over deelname aan de vredesimplementatiemacht (IFOR), 9 december 1995 (opent in nieuw venster)

Lessen

Na de verkenning voor Deny Flight besloot de luchtmacht dat er in een volgend verkenningsteam ook iemand voor recht, geld en vervoer moet zitten.
Waar dat staat
Op basis van de verkenning voor Deny Flight had de Koninklijke Luchtmacht vastgelegd dat in een volgend verkenningsteam ook een juridische, een financiële en een vervoersfunctionaris aanwezig dienen te zijn.
Bron: Kamerstuk 24605, nr. 2: Leren van vredesoperaties, rapport van de Algemene Rekenkamer, 7 februari 1996 (opent in nieuw venster)
Het eerste squadron in Villafranca hield niet zorgvuldig genoeg bij welk materieel er was. Dat vertraagde de overdracht aan het volgende squadron.
Waar dat staat
Het squadron dat als eerste was uitgezonden naar Villafranca bleek deze procedure echter onvoldoende zorgvuldig te hebben uitgevoerd.
Bron: Kamerstuk 24605, nr. 2: Leren van vredesoperaties, rapport van de Algemene Rekenkamer, 7 februari 1996 (opent in nieuw venster)

Bijdrage

Geen bron in de dataset noemt een krijgsmachtdeel, wapen of eenheid bij deze missie. Heimdall vult dat niet zelf in.

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

over 1993
raming additionele uitgaven 1993 ('Afdwingen vliegverbod Bosnië', KLu): ƒ 80 miljoengeraamd
Waar dat staat
Hieronder wordt een overzicht gegeven van de additionele uitgaven voor het jaar 1993 (in miljoenen guldens) per operatie en per krijgs-machtdeel. … Afdwingen vliegverbod Bosnië KLu 80,0
Bron: Kamerstuk 23 113, nr. 5 (Tweede Kamer 1992-1993): nota naar aanleiding van het verslag, eerste suppletoire begroting Defensie 1993, 15 juni 1993 (opent in nieuw venster)
Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten
6 apr 1993
raming vooraf initiële extra uitgaven (daarnaast ca. f 3 mln per maand personeel): ongeveer ƒ 1 miljoengeraamd
Waar dat staat
De initiële extra uitgaven zijn voor Nederland ongeveer f 1 miljoen.
Bron: Kamerstuk 22 181, nr. 45 (Tweede Kamer 1992-1993): De situatie in Joegoslavië, brief van de ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken, 6 april 1993 (opent in nieuw venster)
Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten
over 1993
additionele uitgaven 1993 ('Afdwingen Vliegverbod Bosnië'): ƒ 55,965 miljoen
Waar dat staat
Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … Afdwingen Vliegverbod Bosnië 55,965 78,1
Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4 (Tweede Kamer 1993-1994): verslag (vragen en antwoorden) bij de eerste suppletoire begroting Defensie 1994, 28 juni 1994 (opent in nieuw venster)
Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten
over 1994
werkelijke uitgaven 1994: ƒ 57,061 miljoen
Waar dat staat
In 1994 is in totaal f 320,948 miljoen uitgegeven aan vredesoperaties. … hebben geleid tot totaal- uitgaven op de volgende projecten: … Deny Flight f 57,061 miljoen
Bron: Kamerstuk 24 305, nr. 2 (Tweede Kamer 1994-1995): slotwet/rekening Defensie 1994, memorie van toelichting (opent in nieuw venster)
over 1995
begroting 1995 (kolom begroting uitgaven): ƒ 80.000 duizendgeraamd
Waar dat staat
Onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1 000) … Verplichtingen Uitgaven … Begroting Realisatie Begroting Realisatie … Deny Flight 80 000 58 963 80 000 52 195
Bron: Kamerstuk 24 844, nr. 13 (Tweede Kamer 1995-1996): financiële verantwoording van het Ministerie van Defensie over 1995 (opent in nieuw venster)
over 1995
werkelijke uitgaven 1995 (kolom realisatie uitgaven): ƒ 52.195 duizend
Waar dat staat
Onderverdeling naar artikelonderdelen van de verplichtingen en de uitgaven (x f 1 000) … Verplichtingen Uitgaven … Begroting Realisatie Begroting Realisatie … Deny Flight 80 000 58 963 80 000 52 195
Bron: Kamerstuk 24 844, nr. 13 (Tweede Kamer 1995-1996): financiële verantwoording van het Ministerie van Defensie over 1995 (opent in nieuw venster)

Materieel

F-16
23 projecten over de F-16 in de projectoverzichten.
Foto: Staff Sgt. Allison Payne, Public domain (opent in nieuw venster), via Wikimedia Commons

Gebruikt bij deze missie

F-16
Waar dat staat
Na het besluit van de NAVO om de «veilige gebieden» te beschermen met luchtsteun, biedt Nederland zes F-16's die deelnemen aan de operatie Deny Flight , aan voor de mogelijke inzet tegen gronddoelen.
Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen (2000) (opent in nieuw venster)

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Begrippen

NAVO: Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.; Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied (opent in nieuw venster)

Alle begrippen

Bijgewerkt 4 nov 2026

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Operatie Deny Flight’, bijgewerkt 4 november 2026, geraadpleegd 4 november 2026, https://heimdallatlas.com/missies/bosnie-deny-flight

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 4 november). Operatie Deny Flight. Geraadpleegd op 4 november 2026, van https://heimdallatlas.com/missies/bosnie-deny-flight

BibTeX

@misc{heimdall-missies-bosnie-deny-flight,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Operatie Deny Flight},
  year = {2026},
  date = {2026-11-04},
  url = {https://heimdallatlas.com/missies/bosnie-deny-flight},
  urldate = {2026-11-04},
  note = {Geraadpleegd op 4 november 2026; dataversie 91dea28b61eea934}
}

Dataversie 91dea28b61eea934: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall