Afgelopen
Stabilisation Force (SFOR)
Nederland deed mee aan SFOR, een vredesmacht van de NAVO in Bosnië-Herzegovina.
SFOR moest de vrede stabiel helpen houden en, beperkt, steun geven aan burgerorganisaties. Nederland bood onder meer een gemechaniseerd bataljon met een geniecompagnie en commando's aan. Ook kwamen er een mortieropsporingsradarbatterij, een detachement F-16's en extra stafpersoneel.
Waar dat staat
Taak: Nederland leverde onder meer een gemechaniseerd bataljon, een mortieropsporingsradarbatterij, een F-16-detachement en stafpersoneel.
Zoals u weet heeft de Navo-Raad op 18 november jl. besloten tot een planningsopdracht voor een nieuwe vredesmacht die, naast de afschrikkingstaak, een actieve bijdrage levert aan de stabilisering van de vrede in Bosnië-Herzegowina en – beperkte – steun verleent aan civiele organisaties. … Zoals u weet heeft de regering – in antwoord op een formeel verzoek van Saceur – de volgende eenheden al in beginsel aangeboden: – een gemechaniseerd bataljon van de Koninklijke landmacht, bestaande uit twee gemechaniseerde gevechtseenheden van compagniesgrootte, een geniecompagnie, een detachement van het Korps commandotroepen en enkele ondersteunende eenheden; – een mortieropsporingsradarbatterij van de Koninklijke landmacht; – het reeds bij Ifor ingedeelde F-16-detachement van de Koninklijke luchtmacht; – aanvullend stafpersoneel («national augmentees»).
In het kort
- Wanneer
- 1996 – 2004Op de tijdas
- Waar
- Bosnië en HerzegovinaLocaties
- Soort inzet
- Landoptreden
Op de tijdlijn
Gebeurtenissen
- 20 dec 1996: Start: Op 20 december 1996 ging IFOR over in SFOR, de nieuwe vredesmacht in Bosnië.
- 6 mrt 1998: Verlenging: Op 6 maart 1998 besloot het kabinet in principe dat Nederland ook na de eerste periode bij SFOR bleef.18 dec 1997: Operatie: Op 18 december 1997 hoorde de Kamer dat SFOR-militairen in het Nederlandse gebied twee verdachten van oorlogsmisdaden hadden aangehouden.11 jul 1997: Besluit: In juli 1997 besloot het kabinet de bijdrage tijdelijk uit te breiden met circa 240 tot 270 militairen. Op 11 juli hoorde de Kamer dat.
- okt 2001: Start: Van oktober 2001 tot eind september 2002 had Nederland de leiding over een divisie van SFOR. Toen deden ongeveer 1480 Nederlandse militairen mee.8 mei 2001: Incident: Op 8 mei 2001 ging het mis bij een oefening van een Nederlands peloton in Bugojno. Eén militair kwam om en drie militairen raakten gewond.
- jun 2002: Operatie: In juni 2002 besloot de NAVO SFOR kleiner te maken. Nederland stuurde minder helikopters, maar kreeg een groter gebied, met onder meer Kupres, Livno en Tomislavgrad.
- 2 dec 2004: Overdracht: Op 2 december 2004 nam de EU de missie over van de NAVO, met evenveel troepen en bijna dezelfde opdracht.28 jun 2004: Besluit: Op 28 juni 2004 besloot de NAVO dat SFOR begin december 2004 zou stoppen.1 jun 2004: Operatie: Op 1 juni 2004 ging SFOR van de fase van stabilisatie over naar een fase van afschrikking, met minder troepen.
Reacties van andere landen
positieftoon: inschatting van Heimdall
Locaties
Bugojno, basis
Waar dat staat
Bezoek aan Nederlandse basis in Bugojno Luitenant-kolonel Sleurink, commandant van de nieuwe basis in Bugojno, geeft aan dat de primaire taak van de aanwezigheid van Mechbat in kanton 6 is om een «safe and secure environment» te creëren.
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.0572, 17.4508
Banja Luka, hoofdkwartier
Waar dat staat
Binnen het missiegebied fungeerde de Nederlandse contingentscommandant van SFOR in Banja Luka tevens als contingentscommandant voor het NL detachement UNIPTF.
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.7788, 17.2063
Verloop
Bekijk het verloop op de globe
Start
Op 20 december 1996 ging IFOR over in SFOR, de nieuwe vredesmacht in Bosnië.
Waar dat staat
Op 20 december 1996 gaat IFOR, operatie Joint Endeavour, over in SFOR, operatie Joint Guard.
Besluit
In juli 1997 besloot het kabinet de bijdrage tijdelijk uit te breiden met circa 240 tot 270 militairen. Op 11 juli hoorde de Kamer dat.
Waar dat staat
Tijdens de ministerraad van 10 en 11 juli 1997 waarin een formeel besluit over de tijdelijke uitbreiding van de Nederlandse bijdrage aan SFOR aan de orde is, … Op 11 juli wordt de Kamer formeel op de hoogte gesteld van het besluit van de NAVO-raad en de tijdelijke uitbreiding van circa 240–270 militairen.
Operatie
Op 18 december 1997 hoorde de Kamer dat SFOR-militairen in het Nederlandse gebied twee verdachten van oorlogsmisdaden hadden aangehouden.
Waar dat staat
Op 18 december 1997 wordt de Kamer gemeld dat SFOR-militairen in het Nederlandse operatiegebied twee verdachten van oorlogsmisdaden hebben aangehouden.
Verlenging
Op 6 maart 1998 besloot het kabinet in principe dat Nederland ook na de eerste periode bij SFOR bleef.
Waar dat staat
De ministerraad heeft op 6 maart 1998 een principebesluit over de Nederlandse bijdrage aan de voortzetting van SFOR genomen.
IncidentBugojno
Op 8 mei 2001 ging het mis bij een oefening van een Nederlands peloton in Bugojno. Eén militair kwam om en drie militairen raakten gewond.
Waar dat staat
Op 8 mei 2001 werd door het Crowd and Riot Control (CRC) peloton van de 14e Afdeling Veldartillerie een oefening gehouden. Deze oefening vond plaats in het kader van een crisisbeheersingsoperatie in Bugojno in Bosnië. Tijdens deze oefening is een ongeval gebeurd, waarbij één militair is overleden en drie militairen gewond zijn geraakt.
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
Start
Van oktober 2001 tot eind september 2002 had Nederland de leiding over een divisie van SFOR. Toen deden ongeveer 1480 Nederlandse militairen mee.
Waar dat staat
Van oktober 2001 tot eind september 2002, wanneer Nederland het commando over de MND SW voert, nemen ongeveer 1480 Nederlandse militairen deel aan Sfor.
OperatieKupres
In juni 2002 besloot de NAVO SFOR kleiner te maken. Nederland stuurde minder helikopters, maar kreeg een groter gebied, met onder meer Kupres, Livno en Tomislavgrad.
Waar dat staat
In juni 2002 besloot de Navo SFOR te reduceren. Ook Nederland bracht zijn bijdrage aan het helikopterdetachement terug. Mede in het licht van deze reducties is het Nederlands verantwoordelijkheidsgebied in Bosnië-Herzegovina vergroot met de gebieden rond Kupres, Livno, en Tomislavgrad.
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
Operatie
Op 1 juni 2004 ging SFOR van de fase van stabilisatie over naar een fase van afschrikking, met minder troepen.
Waar dat staat
Op 1 juni 2004 is SFOR over gegaan van fase twee (Stabiliteit) naar fase drie (Afschrikking).
Toon de andere 2 gebeurtenissen
Besluit
Op 28 juni 2004 besloot de NAVO dat SFOR begin december 2004 zou stoppen.
Waar dat staat
Tijdens de NAVO-top die 28 juni 2004 heeft plaatsgevonden in Istanboel, is besloten om SFOR, operatie Joint Forge, begin december 2004 te beëindigen.
Overdracht
Op 2 december 2004 nam de EU de missie over van de NAVO, met evenveel troepen en bijna dezelfde opdracht.
Waar dat staat
Op 2 december 2004 heeft de Commando-overdracht EU de missie overgenomen van de NAVO met dezelfde … hoeveelheid troepen en onder een vrijwel ongewijzigd mandaat.
Uitkomst
Resultaat
De Nederlandse bataljons konden hun taken goed uitvoeren.
Waar dat staat
De Nederlandse bataljons waren in staat om de toegekende taken naar behoren uit te voeren.
De opdracht van de bataljons werd nooit aangepast, terwijl de legers in Bosnië veel kleiner werden en criminaliteit en corruptie belangrijker.
Waar dat staat
In feite is de opdracht nooit geëvalueerd naar aanleiding van de gewijzigde omstandigheden sinds 1995, zoals het verkleinen van de legers van de entiteiten van circa 419.000 in 1995 naar circa 19.000 militairen eind 2003 en de accentverschuiving naar “criminaliteit en corruptie”.
De Nederlandse eenheden haalden goede resultaten samen met andere landen.
Waar dat staat
De Nederlandse eenheden hebben in internationaal verband goede resultaten gehaald.
Volgens de commandant was de nieuwe werkwijze met kleine teams die tussen de bevolking wonen, niet zo ver gekomen zonder de Nederlanders.
Waar dat staat
Meer dan eens is door de commandant van de MNTF NW … aangegeven dat het LOT-concept niet zover zou zijn ontwikkeld zonder de inbreng van het Nederlands personeel dat daar een voortrekkersrol in heeft gespeeld.
Omvang
1.350
Bij de start ging het om de uitzending van 1350 Nederlandse militairen tegelijk voor SFOR.
Waar dat staat
De uitzending van 1350 militairen in het kader van SFOR komt aan de orde in een Algemeen Overleg op 19 december 1996.
ongeveer 1.480
Toen Nederland de leiding had over een divisie, deden ongeveer 1480 Nederlandse militairen tegelijk mee.
Waar dat staat
Van oktober 2001 tot eind september 2002, wanneer Nederland het commando over de MND SW voert, nemen ongeveer 1480 Nederlandse militairen deel aan Sfor.
1.100
In de periode van deze evaluatie deden gemiddeld 1100 Nederlandse militairen tegelijk mee aan SFOR.
Waar dat staat
Nederland heeft in de evaluatieperiode met gemiddeld 1100 militairen aan SFOR deelgenomen.
Lessen
Defensie moet beter letten op wie wordt gekozen voor een missie, en mensen op tijd aanwijzen: drie maanden van tevoren.
Waar dat staat
Het is aan te bevelen dat het Defensie Operatiecentrum (DOC) in overleg met het formerend krijgsmachtdeel stringenter toeziet op de selectie van het personeel en de drie maandenlimiet die staat voor het aanwijzen van personeel voor een missie.
Bijdrage
Koninklijke Landmacht
Thuisbasis: Johannes Postkazerne (Havelte)
Waar dat staat
Ook 44 Pantserinfanteriebataljon RIJWF ging naar het voormalige Joegoslavië. Als SFOR 9 (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) trad de eenheid in 2000-2001 op in Bosnië-Herzegovina.
Tegenwoordig is de Johannes Postkazerne in Havelte de thuisbasis van het regiment. De kazerne huisvest zowel 44 Pantserinfanteriebataljon als de staf en stafcompagnie van 43 Gemechaniseerde Brigade.
Thuisbasis: Generaal-majoor De Ruyter van Steveninckkazerne (Oirschot)
Waar dat staat
Ook 17 Pantserinfanteriebataljon is naar het voormalige Joegoslavië uitgezonden. De fuseliers namen deel aan 3 missies in deze regio: … SFOR/EUFOR
Deze gebeurtenis vond plaats op de Generaal-majoor De Ruyter van Steveninckkazerne in Oirschot. Dit is de thuisbasis van 17 Pantserinfanteriebataljon.
Thuisbasis: Generaal-majoor De Ruyter van Steveninckkazerne (Oirschot)
Waar dat staat
42 Pantserinfanteriebataljon RLJ werd ook uitgezonden naar het voormalige Joegoslavië. … De Limburgse Jagers namen deel aan 4 missies in deze regio: … SFOR
Korporaal Janzen en drie van de gewonde militairen waren afkomstig van 42 pantserinfanteriebataljon Limburgse Jagers, dat in Oirschot is gelegerd.
Thuisbasis: Engelbrecht van Nassaukazerne (Roosendaal)
Waar dat staat
De belangrijkste internationale operaties van de commando’s waren: … De Implementation Force (IFOR) en de Stabilisation Force (SFOR) in Bosnië, 1996-2001
Het KCT is gelegerd op de Engelbrecht van Nassaukazerne in Roosendaal.
Thuisbasis: Johannes Postkazerne (Havelte)
Waar dat staat
Eenheden van 43 Gemechaniseerde Brigade namen deel aan internationale vredesmissies. Zoals SFOR en EUFOR in Bosnië
Tegenwoordig is de Johannes Postkazerne in Havelte de thuisbasis van het regiment. De kazerne huisvest zowel 44 Pantserinfanteriebataljon als de staf en stafcompagnie van 43 Gemechaniseerde Brigade.
Waar dat staat
Achtereenvolgens hebben 17 Pantserinfanteriebataljon en 11 Tankbataljon de rotaties SFOR 13 en 14 op succesvolle wijze uitgevoerd.
Thuisbasis: Johan Willem Frisokazerne (Assen)
Thuisbasis: Oranjekazerne (Schaarsbergen)
Waar dat staat
Missies die delen van «11 Air Manoeuvre Brigade» sinds 1994 uitvoerden tonen aan, dat de eenheid geschikt is om in het kader van vredesoperaties samen met eenheden uit andere landen te worden ingezet onder uiteenlopende omstandigheden. Ik noem hierbij met name de inzet van delen van de brigade in het kader van UNPROFOR, SFOR, UNFICYP, EFOR, AFOR, KFOR, UNMEE, Task Force Harvest en meest recent in ISAF.
De luchtmobiele brigade heeft 2 hoofdlocaties: de Oranjekazerne in Schaarsbergen en de Johan Willem Frisokazerne in Assen.
De luchtmobiele brigade heeft 2 hoofdlocaties: de Oranjekazerne in Schaarsbergen en de Johan Willem Frisokazerne in Assen.
Reacties van andere landen
Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.
Bulgarije
Minister van Buitenlandse Zaken Nadezhda Mihailova, verklaring in de Euro-Atlantische Partnerschapsraad (EAPC)
Ondanks onze beperkte middelen zetten we ons in om onze nationale bijdrage aan SFOR uit te breiden met extra militaire capaciteiten, en we waarderen zeer de waardevolle steun en hulp van Nederland en Griekenland die dat mogelijk maakten.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
Regardless of our limited resources, we are committed to expand our national contribution to SFOR by dedicating additional military capabilities, and we highly appreciate the valuable support and assistance by the Netherlands and Greece which made it possible.
Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.
Kosten
Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.
over 1997
raming vooraf voor 1997 (besluitbrief): ongeveer ƒ 130 miljoengeraamd
Waar dat staat
De aan de inzet van bovengenoemde eenheden verbonden additionele uitgaven bedragen in totaal ongeveer f 130 miljoen in 1997
over 1998
uitgaven in 1998 (realisatie, in euro omgerekend door Defensie): € 76.177 duizend
Waar dat staat
Bedragen x € 1 000 Realisatie 1998 Realisatie 1999 Realisatie 2000 Realisatie 2001 Realisatie 2002 Begroting 2002 Verschil SFOR 76 177 60 865 69 834 87 118 70 106 83 042 – 12 936 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 1999
uitgaven in 1999 (realisatie, in euro omgerekend door Defensie): € 60.865 duizend
Waar dat staat
Bedragen x € 1 000 Realisatie 1998 Realisatie 1999 Realisatie 2000 Realisatie 2001 Realisatie 2002 Begroting 2002 Verschil SFOR 76 177 60 865 69 834 87 118 70 106 83 042 – 12 936 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2000
uitgaven in 2000 (realisatie): ƒ 153.893 duizend
Waar dat staat
Onderverdeling naar contributies en vredesoperaties (bedragen x f 1 000,–) Sfor 136 000 145 523 9 523 7% 136 000 153 893 17 893 13% Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2000
integrale kosten in 2000 (additionele uitgaven plus personele en materiële kosten, Canadees model): ƒ 349.594 duizend
Waar dat staat
bedragen x f 1 000 Operatie Additionele uitgaven Personele kosten Materiële kosten Totale kosten SFOR 153 893 157 958 37 743 349 594 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2001
uitgaven in 2001 (realisatie): € 87.118 duizend
Waar dat staat
Bedragen x € 1 000 Realisatie 1998 Realisatie 1999 Realisatie 2000 Realisatie 2001 Realisatie 2002 Begroting 2002 Verschil SFOR 76 177 60 865 69 834 87 118 70 106 83 042 – 12 936 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
Toon de andere 5 bedragen
over 2001
integrale kosten in 2001 (additionele uitgaven plus personele en materiële kosten, Canadees model): € 157.960 duizend
Waar dat staat
x € 1 000 Operatie Additionele uitgaven Personele kosten Materiële kosten Totale kosten SFOR 83 095 62 943 11 922 157 960 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2002
uitgaven in 2002 (realisatie): € 70.106 duizend
Waar dat staat
Bedragen x € 1 000 Realisatie 1998 Realisatie 1999 Realisatie 2000 Realisatie 2001 Realisatie 2002 Begroting 2002 Verschil SFOR 76 177 60 865 69 834 87 118 70 106 83 042 – 12 936 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2002
integrale kosten in 2002 (additionele uitgaven plus personele en materiële kosten, Canadees model): € 147.159 duizend
Waar dat staat
X € 1 000 Operatie Additionele uitgaven Personele kosten Materiële kosten Totale kosten SFOR 70 095 52 727 24 337 147 159 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2003
uitgaven in 2003 (eindrealisatie): € 60 miljoen
Waar dat staat
De eindrealisatie SFOR voor 2003 komt uiteindelijk uit op een bedrag van 60 miljoen euro.
over 2004
uitgaven in 2004 (SFOR, in december overgegaan in EUFOR): € 35 miljoen
Waar dat staat
De daadwerkelijke uitgaven in 2004 voor SFOR /EUFOR zijn uitgekomen op € 35,0 miljoen.
Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.
Begrippen
- IFOR, ook Implementation Force
- Implementation Force: een grote internationale vredesmacht onder leiding van de NAVO. IFOR hield toezicht op het vredesakkoord voor Bosnië-Herzegovina van 14 december 1995. De vredesmacht moest zorgen dat alle partijen zich aan de afspraken hielden. Als het nodig was, mocht IFOR daarbij geweld gebruiken.
- Bron: Missie IFOR Bosnië (opent in nieuw venster)
- NAVO
- Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
- Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied (opent in nieuw venster)
- SFOR
- Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
- Bron: Kamerstuk 22181, nr. 363: De situatie in voormalig Joegoslavië (opent in nieuw venster)
Bijgewerkt
Bronnen
- Veteranennota 2022-2023, bijlage 1: Missies kwalificerend voor veteranenstatus (Kamerstuk 30139, nr. 264) (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
- Kamerstuk 22181, nr. 174: Brief ministers over de stabilisatiemacht (Sfor) en de Nederlandse bijdrage (1996) (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
- Kamerstuk 26454, nr. 8: Rapport van de Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen (2000) (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
- Kamerstuk 30100 X, nr. 1: Jaarverslag Ministerie van Defensie 2004 (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
- Verslag werkbezoek vaste commissie voor Defensie aan Bosnië-Herzegovina, 23 t/m 25 oktober 2000 (Kamerstuk 27533, nr. 1) (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
- Eindevaluatie UNIPTF en ECPA 2002 (Ministerie van Defensie, nds-def0300080-b4) (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘Stabilisation Force (SFOR)’, bijgewerkt 4 november 2026, geraadpleegd 4 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 4 november). Stabilisation Force (SFOR). Geraadpleegd op 4 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-missies-bosnie-sfor,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {Stabilisation Force (SFOR)},
year = {2026},
date = {2026-11-04},
url = {https://heimdallatlas.com/missies/bosnie-sfor},
urldate = {2026-11-04},
note = {Geraadpleegd op 4 november 2026; dataversie 71a605e8c4c3d454}
} Dataversie 71a605e8c4c3d454: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.