Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

Voormalig Nederlands-Indië

Kader: Nationaal

Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

In het kort

Wanneer
1945 – 1949Op de tijdas
Waar
Nederlands-Indië (Indonesië)Locaties
Soort inzet
Landoptreden
Laatst genoemd aantal
200.000Personeel totaal, op 26 mrt 2026Bron en meer cijfers

Toon op de globe

In de Tweede Wereldoorlog verloor Nederland tijdelijk de macht over zijn kolonie Nederlands-Indië. Op 17 augustus 1945 riepen de Indonesische leiders Soekarno en Hatta de Republiek Indonesië uit. Nederland probeerde daarna met geweld de macht terug te krijgen. Na jaren van gevechten en onderhandelingen droeg Nederland in 1949 de macht over aan Indonesië. Ruim 6.000 Nederlandse militairen kwamen om het leven.

Waar dat staat

Taak: Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

Na de Japanse overgave op 15 augustus 1945 riepen de Indonesische leiders Soekarno en Hatta op 17 augustus 1945 de onafhankelijke Republiek Indonesië uit. […] Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in. […] In deze strijd kwamen ruim 6.000 Nederlandse militairen om het leven.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

1945 – 1949

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

neutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Locaties

JavaSumatra

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

  • Java, gebied

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -7.4917, 110.0044

  • Sumatra, gebied

    Waar dat staat

    Medio december 1948 begon de Tweede Politionele Actie. Aan die operatie leverden 2 bataljons van het regiment een actieve bijdrage. Een bataljon opereerde op Java en het andere op Sumatra.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 0, 102

  • Djokjakarta, plaats

    Waar dat staat

    Een compagnie van 5 GRPI nam deel aan een luchtmobiele actie bij Djokjakarta, waarbij de politieke leiding van de Indonesische republiek werd vastgenomen.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -7.8014, 110.3647

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters

Soort

Bron

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Start

    Nederland voerde in Nederlands-Indië een oorlog tegen Indonesische nationalisten.

    Waar dat staat

    In 1945 vocht Nederland in Nederlands-Indië een oorlog uit tegen Indonesische nationalisten.

    Bron: Defensie

  2. Overdracht

    Na de Japanse overgave hadden Britse troepen enkele gebieden in handen. In 1946 namen Nederlandse militairen die over.

    Waar dat staat

    Na de Japanse capitulatie namen Britse troepen tijdelijk de macht over op enkele plekken in Indië. In 1946 namen Nederlandse militairen deze gebieden over.

    Bron: Veteraneninstituut

  3. AankomstJava

    Op 24 februari 1946 kwamen de eerste Nederlandse oorlogsvrijwilligers aan op Java.

    Waar dat staat

    24 februari 1946 De eerste Nederlandse oorlogsvrijwilligers arriveren op Java

    Bron: NIMH

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  4. Start

    Op 14 augustus 1946 werd het Korps Militaire Politie opgericht. Het moest de landmacht in Indonesië steunen.

    Waar dat staat

    De oprichting van het Korps Militaire Politie is op 14 augustus 1946. Zij moeten de Koninklijke Landmacht in Indonesië ondersteunen en begeleiden.

    Bron: NIMH

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Nederland zag uiteindelijk in dat het de strijd niet kon winnen.

    Waar dat staat

    Door deze moeilijke omstandigheden zag Nederland uiteindelijk in dat het de strijd niet kon winnen.

    Bron: Veteraneninstituut

  • De tweede actie lukte militair: Djokjakarta werd bezet en de Republikeinse leiders gevangen. Politiek leverde het weinig op.

    Waar dat staat

    De tweede actie, in december 1948 en januari 1949, had als doel de Republikeinse regering te ‘onthoofden’ en resulteerde in de militair succesvolle, maar in politiek opzicht weinig effectieve bezetting van Djokjakarta en de gevangenneming van de Republikeinse leiders.

    Bron: Defensie

  • Volgens onderzoekers was er stelselmatig en wijdverbreid extreem geweld van Nederlandse kant. Het kabinet aanvaardt de verantwoordelijkheid voor het falen van de toenmalige leiding.

    Waar dat staat

    De onderzoekers concluderen dat geen sprake was van incidentele excessen, maar van stelselmatig en wijdverbreid extreem geweld. Zij concluderen ook dat de krijgsmacht als instituut zich hieraan schuldig heeft gemaakt. Deze bevindingen stroken niet met de conclusies die het kabinet … trok in de Excessennota uit 1969. Het kabinet acht het dan ook noodzakelijk afstand te nemen van deze conclusies en aanvaardt ten volle de verantwoordelijkheid voor het collectieve falen van de politieke, bestuurlijke en militaire autoriteiten van destijds.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

  • Het kabinet zegt: de militairen werden slecht voorbereid op een onmogelijke missie gestuurd. Na terugkeer kregen ze te weinig zorg en erkenning.

    Waar dat staat

    Het kabinet realiseert zich dat de individuele dienstplichtigen en andere militairen van toen slecht voorbereid op een onmogelijke missie werden gestuurd. Zij deden hun plicht zo goed en zo kwaad als dat ging en kregen na terugkeer in Nederland te maken met een gebrek aan zorg en erkenning.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 98

  • In de eerste actie hadden mariniers na 4 dagen de oosthoek van Java in handen. Maar de Republikeinse troepen waren niet verslagen en zetten een guerrilla voort.

    Waar dat staat

    Al na 4 dagen hebben de mariniers de hele oosthoek van Java in handen. Onder zware internationale druk stopt de actie op 5 augustus. … Na afloop van de actie breekt een periode van moeizame strijd aan. De Republikeinse troepen zijn niet uitgeschakeld en zetten de strijd voort in de vorm van een guerrilla.

    Bron: NIMH

Omvang

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • meer dan 200.000

    Nederland zette in totaal meer dan 200.000 militairen in.

    Waar dat staat

    Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

    Bron: Veteraneninstituut

  • 25.000

    In totaal gingen 25.000 oorlogsvrijwilligers naar Indonesië (totaal, niet tegelijk).

    Waar dat staat

    In totaal gaan 25.000 OVW’ers naar Indonesië.

    Bron: NIMH

Slachtoffers

Volgorde en filters

Groep

Soort bron

VolgordeStandaardPer groepPer soort bron

Lessen

  • In 2005 zei de regering dat Nederland door de grote militaire inzet aan de verkeerde kant van de geschiedenis stond, en dat de scheiding langer en gewelddadiger was dan nodig.

    Waar dat staat

    In 2005 stelde de regering … dat Nederland door de grootschalige inzet van militaire middelen aan de verkeerde kant van de geschiedenis was komen te staan en dat de scheiding tussen Indonesië en Nederland langer heeft geduurd en met meer militair geweld gepaard is gegaan dan nodig was geweest.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

  • Het kabinet stelt dat Nederlandse politici en bestuurders na de oorlog koloniaal bleven denken en het Indonesische verlangen naar vrijheid onderschatten.

    Waar dat staat

    Koloniaal denken bleef ook na de Tweede Wereldoorlog het leidende narratief voor Nederlandse politici en bestuurders, die zich in hun opvattingen, rol en handelen bij de vormgeving van nieuwe verhoudingen onvoldoende rekenschap gaven van de ontwikkeling die het Indonesische onafhankelijkheidsstreven had doorgemaakt en het diepgevoelde verlangen naar vrijheid onderschatten dat hieraan ten grondslag lag.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

  • 3 GRPI

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd. Dat waren 3 GRPI en 4 GRPI.

    Bron: Defensie

  • 4 GRPI

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd. Dat waren 3 GRPI en 4 GRPI.

    Bron: Defensie

  • 5 GRPI

    Waar dat staat

    In december 1947 kwam een derde bataljon van het regiment in Indonesië aan. Dat was 5 GRPI.

    Bron: Defensie

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters: India

Wie

Toon (inschatting)

neutraal 0kritisch 2

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • India

    Mr. Sen (India), vertegenwoordiger in de VN-Veiligheidsraad

    De Nederlandse regering ontdekte kennelijk zeer onlangs dat zij over voldoende strijdkrachten beschikte om haar militaire controle over het hele gebied uit te breiden, en vrijwel zonder enige waarschuwing begon zij militaire acties. … Daarom verklaar ik vanuit dat oogpunt dat het de plicht van de Veiligheidsraad is de Nederlandse strijdkrachten te vragen zich terug te trekken naar hun oorspronkelijke positie.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Netherlands Government apparently discovered very recently that they had sufficient forces to extend their military control over the entire area, and with practically no warning whatsoever they launched themselves into military activity. … Therefore, from that point of view, I declare that it is the duty of the Security Council to ask the Dutch forces to withdraw to their original position.

    Bron: Security Council Official Records, 2nd year, No. 68: 172nd and 173rd meetings, 1 August 1947

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

  • India

    Jawaharlal Nehru, Member for External Affairs, Government of India (doorgegeven door S. Sen, Permanent Liaison Officer van India bij de VN)

    In de afgelopen dagen zijn Nederlandse strijdkrachten zonder waarschuwing begonnen aan grootschalige militaire actie tegen het Indonesische volk. … Naar het oordeel van de regering van India brengt deze situatie de handhaving van de internationale vrede en veiligheid in gevaar

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    During the last few days Dutch forces have embarked without warning on large scale military action against the Indonesian people. … In the opinion of the Government of India this situation endangers the maintenance of international peace and security

    Bron: S/447, Letter from the Permanent Liaison Officer of India addressed to the President of the Security Council dated 30 July 1947

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

Alle reacties over deze missie

In cijfers

Zoals de bron het noemt, met de datum waarop het gold. Alle cijfers

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Voormalig Nederlands-Indië’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 6 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Voormalig Nederlands-Indië. Geraadpleegd op 6 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-nederlands-indie,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Voormalig Nederlands-Indië},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie},
  urldate = {2026-11-06},
  note = {Geraadpleegd op 6 november 2026; dataversie 76c561fa1a6902a1}
}

Dataversie 76c561fa1a6902a1: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall