Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

Voormalig Nederlands-Indië

Kader: Nationaal

Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

In het kort

Wanneer
1945 – 1949Op de tijdas
Waar
Nederlands-Indië (Indonesië)Locaties
Soort inzet
Landoptreden
Laatst genoemd aantal
200.000Personeel totaal, op 26 mrt 2026Bron en meer cijfers

Toon op de globe

In de Tweede Wereldoorlog verloor Nederland tijdelijk de macht over zijn kolonie Nederlands-Indië. Op 17 augustus 1945 riepen de Indonesische leiders Soekarno en Hatta de Republiek Indonesië uit. Nederland probeerde daarna met geweld de macht terug te krijgen. Na jaren van gevechten en onderhandelingen droeg Nederland in 1949 de macht over aan Indonesië. Ruim 6.000 Nederlandse militairen kwamen om het leven.

Waar dat staat

Taak: Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

Na de Japanse overgave op 15 augustus 1945 riepen de Indonesische leiders Soekarno en Hatta op 17 augustus 1945 de onafhankelijke Republiek Indonesië uit. […] Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in. […] In deze strijd kwamen ruim 6.000 Nederlandse militairen om het leven.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

1945 – 1949

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

neutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Locaties

JavaSumatra

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

  • Java, gebied

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -7.4917, 110.0044

  • Sumatra, gebied

    Waar dat staat

    Medio december 1948 begon de Tweede Politionele Actie. Aan die operatie leverden 2 bataljons van het regiment een actieve bijdrage. Een bataljon opereerde op Java en het andere op Sumatra.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 0, 102

  • Djokjakarta, plaats

    Waar dat staat

    Een compagnie van 5 GRPI nam deel aan een luchtmobiele actie bij Djokjakarta, waarbij de politieke leiding van de Indonesische republiek werd vastgenomen.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -7.8014, 110.3647

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters: Einde

Soort

Bron

Ministerie van Defensie 1Nederlands Instituut voor Militaire Historie 1Rijksoverheid en Tweede Kamer 0Veteraneninstituut 0

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Einde

    Na de Tweede Politionele Actie ging de guerrillastrijd door. In augustus 1949 kwam er een staakt-het-vuren.

    Waar dat staat

    Het Nederlandse leger bleef ook na de Tweede Politionele Actie verwikkeld in een harde guerrillastrijd. In augustus 1949 werd een staakt-het-vuren afgekondigd.

    Bron: Defensie

  2. Einde

    Op 26 juli 1950 werd het koloniale leger opgeheven. Het telde toen nog ongeveer 65.000 militairen.

    Waar dat staat

    26 juli 1950 Opheffing van het Koninklijk Nederlands-Indonesisch Leger Op 26 juli 1950 komt een eind aan het bestaan van het koloniale leger. Op dat moment telt het nog ongeveer 65.000 militairen.

    Bron: NIMH

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Nederland zag uiteindelijk in dat het de strijd niet kon winnen.

    Waar dat staat

    Door deze moeilijke omstandigheden zag Nederland uiteindelijk in dat het de strijd niet kon winnen.

    Bron: Veteraneninstituut

  • De tweede actie lukte militair: Djokjakarta werd bezet en de Republikeinse leiders gevangen. Politiek leverde het weinig op.

    Waar dat staat

    De tweede actie, in december 1948 en januari 1949, had als doel de Republikeinse regering te ‘onthoofden’ en resulteerde in de militair succesvolle, maar in politiek opzicht weinig effectieve bezetting van Djokjakarta en de gevangenneming van de Republikeinse leiders.

    Bron: Defensie

Omvang

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • meer dan 200.000

    Nederland zette in totaal meer dan 200.000 militairen in.

    Waar dat staat

    Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

    Bron: Veteraneninstituut

  • 25.000

    In totaal gingen 25.000 oorlogsvrijwilligers naar Indonesië (totaal, niet tegelijk).

    Waar dat staat

    In totaal gaan 25.000 OVW’ers naar Indonesië.

    Bron: NIMH

Slachtoffers

Volgorde en filters

Groep

Soort bron

VolgordeStandaardPer groepPer soort bron

Lessen

  • In 2005 zei de regering dat Nederland door de grote militaire inzet aan de verkeerde kant van de geschiedenis stond, en dat de scheiding langer en gewelddadiger was dan nodig.

    Waar dat staat

    In 2005 stelde de regering … dat Nederland door de grootschalige inzet van militaire middelen aan de verkeerde kant van de geschiedenis was komen te staan en dat de scheiding tussen Indonesië en Nederland langer heeft geduurd en met meer militair geweld gepaard is gegaan dan nodig was geweest.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

  • Het kabinet stelt dat Nederlandse politici en bestuurders na de oorlog koloniaal bleven denken en het Indonesische verlangen naar vrijheid onderschatten.

    Waar dat staat

    Koloniaal denken bleef ook na de Tweede Wereldoorlog het leidende narratief voor Nederlandse politici en bestuurders, die zich in hun opvattingen, rol en handelen bij de vormgeving van nieuwe verhoudingen onvoldoende rekenschap gaven van de ontwikkeling die het Indonesische onafhankelijkheidsstreven had doorgemaakt en het diepgevoelde verlangen naar vrijheid onderschatten dat hieraan ten grondslag lag.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

  • 3 GRPI

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd. Dat waren 3 GRPI en 4 GRPI.

    Bron: Defensie

  • 4 GRPI

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd. Dat waren 3 GRPI en 4 GRPI.

    Bron: Defensie

  • 5 GRPI

    Waar dat staat

    In december 1947 kwam een derde bataljon van het regiment in Indonesië aan. Dat was 5 GRPI.

    Bron: Defensie

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters

Wie

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Verenigd Koninkrijk, The Guardian (nieuwsbericht)

    Senay Boztas

    De Nederlandse premier Rob Jetten heeft formeel excuses aangeboden voor de “harteloze” behandeling van duizenden Molukse soldaten die tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd voor het Nederlandse koloniale leger vochten.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Dutch prime minister, Rob Jetten, has formally apologised for the “heartless” mistreatment of thousands of Moluccan soldiers who fought for the Dutch colonial army during Indonesia’s struggle for independence.

    Bron: Dutch PM apologises for Moluccan soldiers’ mistreatment after Indonesian independence

    The Guardian is een commercieel medium, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

  • Rusland

    Woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken Maria Zacharova

    Op onze beurt zouden we de Nederlandse parlementariërs aanraden om, met dezelfde "moderne criteria" die zij op onze geschiedenis proberen toe te passen, de geschiedenis van hun eigen land grondiger te bestuderen en meteen te analyseren of de acties van Nederlandse militairen tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog in 1945-1949 als genocide kunnen worden erkend.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Russisch)

    В свою очередь рекомендовали бы нидерландским парламентариям, используя те самые «современные критерии», которые они пытаются примерять к нашей истории, заняться более глубоким изучением истории собственной страны и заодно проанализировать возможность признания действий голландских военнослужащих в период войны за независимость Индонезии в 1945-1949 гг. в качестве геноцида.

    Bron: Комментарий официального представителя МИД России М.В.Захаровой в связи с принятием Второй палатой Генеральных Штатов Нидерландов резолюции относительно признания геноцида крымских татар

    Op de site van die overheid.

  • Turkije, TRT World (nieuwsbericht)staatsmedium

    Murat Sofuoglu

    Vergeleken met andere koloniën ontketende het Nederlandse leger tijdens het koloniale bewind een bijzondere wreedheid tegen Indonesiërs. … Tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog eind jaren veertig was het Nederlandse leger even onderdrukkend en wreed.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    Compared to other colonies, the Dutch military also unleashed special brutality on Indonesians during its colonial rule. … During the Indonesian Independence War in the late 1940s, the Dutch military was equally suppressive and brutal.

    Bron: Dutch army’s notorious record in global conflicts from Indonesia to Bosnia

    TRT World is een staatsmedium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").

    In het medium zelf.

  • Sovjet-Unie

    Vertegenwoordiger van de USSR in de Veiligheidsraad, Mr. Malik (in de OCR-tekst als 'Mr. Matix'), vertaald uit het Russisch

    Op dit moment bespreekt de Veiligheidsraad opnieuw de kwestie van de niet-uitgelokte aanval die door de strijdkrachten van Nederland op de Republiek Indonesië is ingezet. … De Raad kan niet langer een onverschillige toeschouwer blijven bij de gebeurtenissen in Indonesië. … De delegatie van de USSR is van mening dat de vijandelijkheden onmiddellijk moeten ophouden.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    At the present time, the Security Council is again discussing the question of the unprovoked attack launched by the armed forces of the Netherlands against the Republic of Indonesia. … The Council can no longer remain an indifferent spectator to events in Indonesia. … The delegation of the USSR considers that hostilities must end immediately.

    Bron: Security Council Official Records, 3rd year, 391st meeting, 23 December 1948 (S/PV.391)

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

  • Verenigde Staten

    Mr. Jessup (United States of America), vertegenwoordiger van de VS in de VN-Veiligheidsraad

    Mijn regering is van oordeel dat de Veiligheidsraad vandaag voor een situatie staat die minstens zo ernstig is als die van augustus 1947, en wij vinden dat de Raad daarnaar moet handelen. … het lijkt mij dat de Nederlandse regering deze schendingen rechtstreeks aan de Veiligheidsraad had moeten melden voordat zij het bestandsakkoord opzegde en overging tot militaire actie te land, ter zee en in de lucht tegen de Republiek.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    My Government considers that the Security Council today is faced with at least as grave a situation as that of August 1947, and we believe that the Council must act accordingly. … it seems to me that the Netherlands Government should have reported these violations directly to the Security Council before renouncing the truce agreement and resorting to military action by land, sea and air against the Republic.

    Bron: S/PV.389, Security Council Official Records, Third Year, 389th meeting, 22 December 1948, Paris

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

Alle reacties over deze missie

In cijfers

Zoals de bron het noemt, met de datum waarop het gold. Alle cijfers

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Voormalig Nederlands-Indië’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 6 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Voormalig Nederlands-Indië. Geraadpleegd op 6 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-nederlands-indie,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Voormalig Nederlands-Indië},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie},
  urldate = {2026-11-06},
  note = {Geraadpleegd op 6 november 2026; dataversie 76c561fa1a6902a1}
}

Dataversie 76c561fa1a6902a1: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall