Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea

Kader: Nationaal

Het westen van Nieuw-Guinea hoorde bij Nederlands-Indië.

In het kort

Wanneer
1950 – 1962Op de tijdas
Waar
Nederlands Nieuw-GuineaLocaties
Soort inzet
Landoptreden
Laatst genoemd aantal
30.000Personeel totaal, op 11 mrt 2026Bron en meer cijfers

Toon op de globe

Toen Indonesië in 1949 onafhankelijk werd, bleef dit gebied onder Nederlands bestuur. De Indonesische president Soekarno wilde het gebied zo snel mogelijk bij Indonesië voegen. Daardoor ontstond vanaf 1950 een lang en gespannen conflict tussen Nederland en Indonesië. Rond 1960 werd het steeds meer een militair conflict. In 1962 droeg Nederland het gebied over aan de Verenigde Naties (VN). Enkele maanden later droegen de VN het over aan Indonesië. Tussen 1950 en 1962 kwamen ruim 100 Nederlandse militairen om in Nederlands Nieuw-Guinea.

Waar dat staat

Taak: In 1962 droeg Nederland het gebied over aan de VN.

Maar toen Indonesië in 1949 onafhankelijk werd, bleef dit gebied onder Nederlands bestuur. […] Rond 1960 werd dit conflict steeds meer militair van aard. […] In de periode 1950-1962 kwamen ruim 100 Nederlandse militairen om in toenmalig Nederlands Nieuw-Guinea.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

1950 – 1962

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

neutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Locaties

BiakHollandiaVlakke Hoek

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

  • Biak, basis

    Waar dat staat

    Ad 7. Voor de verdere afbouw van kampementen en werkplaatsen op Nederlands Nieuw-Guinea (in het bijzonder op Biak) is een termijn van f 5 000 000 opgenomen.

    Bron: Kamerstuk 4500 VIII B nr. 2

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -1.1767, 136.082

  • Hollandia, kamp

    Waar dat staat

    Voor wat betreft het kampement te Hollandia moet, in het bijzonder in verband met de krappe arbeidssituatie ter plaatse, voorlopig met rehabilitatie der bestaande accommodatie worden volstaan.

    Bron: Kamerstuk 4500 VIII B nr. 2

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -2.5337, 140.7181

  • 15 jan 1962

    Vlakke Hoek, plaats

    Waar dat staat

    Een Nederlands verkenningsvliegtuig had maandagavond 15 januari 1962 ten 20.05 uur plaatselijke tijd in peiling 222° (ZW) vanuit Vlakke Hoek (Zuid 4° 26' - Oost 135° 13') op een afstand van 58 mijl vandaar een radarcontact op zijn scherm.

    Bron: Kamerstuk 6581 nr. 6

    Ligging uit de bron: -4.4333, 135.2167

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters

Soort

Bron

VolgordeOudsteNieuwste

  1. AankomstNederlands Nieuw-Guinea

    In december 1949 ging een bataljon naar Nederlands Nieuw-Guinea om infiltraties van het Indonesische leger tegen te gaan.

    Waar dat staat

    Omdat Nederlands Nieuw-Guinea buiten de soevereiniteitsoverdracht werd gehouden, verhuisde 7 GRPI in december 1949 naar dit overzeese gebiedsdeel. Het had daar onder meer de taak infiltraties van het Indonesische leger tegen te gaan.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  2. Overdracht

    Het bataljon bleef bijna een jaar. In augustus 1950 nam een ander bataljon het over.

    Waar dat staat

    Het bataljon verbleef bijna een jaar op het eiland. In augustus 1950 werd het afgelost.

    Bron: Defensie

  3. AankomstNieuw-Guinea

    In december 1950 stuurde Nederland een detachement mariniers naar Nieuw-Guinea, als aanvulling op de landmachtmilitairen die er al waren.

    Waar dat staat

    dat in de maand December 1950 een detachement mariniers naar Nieuw-Guinea is uitgezonden, ter aanvulling van de aldaar aanwezige militairen der Koninklijke Landmacht.

    Bron: Rijksbegroting 1951, hoofdstuk VIII B (Marine): memorie van toelichting bij de wijziging (scan, ocr)

  4. Besluit

    Indonesische troepen probeerden Nieuw-Guinea binnen te dringen. Vanaf 1958 besloot Nederland landmacht- en luchtmachteenheden te sturen. De marine was er al.

    Waar dat staat

    Indonesische troepen ondernemen infiltratiepogingen in Nieuw-Guinea. Nederland besluit vanaf 1958 landmacht-, en luchtmachteenheden te sturen ter verdediging van de kolonie (de marine was al aanwezig in het gebied).

    Bron: NIMH

  5. Besluit

    Door de houding van Indonesië besloot de regering in het voorjaar van 1960 infanterie en jachtvliegtuigen naar Nieuw-Guinea te sturen.

    Waar dat staat

    Ook de indonesische houding ten aanzien van Nederlands Nieuw-Guinea noodzaakte de regering om aanvullende maatregelen te treffen. In het voorjaar 1960 werd besloten infanterie-eenheden en jachtvliegtuigen uit te zenden.

    Bron: Kamerstuk 6900 X, nr. 2

  6. Aankomst

    Op 14 april 1960 gingen versterkingen naar Nieuw-Guinea. Een luchtbrug van de KLM bracht militairen en mariniers uit Nederland en de Antillen erheen.

    Waar dat staat

    14 april 1960 Versterkingen naar Nieuw-Guinea … Via een door de KLM georganiseerde luchtbrug worden militairen en mariniers vanuit Nederland en de Nederlandse antillen naar Nieuw-Guinea overgebracht.

    Bron: NIMH

  7. Incident

    In 1961 werden twee infiltraties in Nieuw-Guinea gezien. De laatste was op 18 september.

    Waar dat staat

    Ten aanzien van de gevraagde inlichtingen over het aantal plaats gehad hebbende infiltraties in Nederlands Nieuw-Guinea in 1961, kan ondergetekende mededelen, dat twee infiltraties werden gesignaleerd. De laatste dateerde van 18 september j.1.

    Bron: Rijksbegroting 1962, hoofdstuk X (Defensie): memorie van antwoord (scan, ocr)

  8. Start

    Op 1 november 1961 begon de opleiding van militairen voor het Papoea-vrijwilligerskorps.

    Waar dat staat

    Op 1 november 1961 is een aanvang gemaakt met de opleiding van een aantal militairen voor het Papoea-vrijwilligerskorps.

    Bron: Rijksbegroting 1962, hoofdstuk X (Defensie): memorie van antwoord (scan, ocr)

  9. Vertrek

    In 1962 vertrok de marine uit Nederlands Nieuw-Guinea.

    Waar dat staat

    De marine vertrok in 1962 ook uit Nederlands Nieuw-Guinea.

    Bron: Defensie: Geschiedenis marine

  10. Overdracht

    In 1962 droeg Nederland het gebied over aan de Verenigde Naties.

    Waar dat staat

    In 1962 droeg Nederland het gebied over aan de VN.

    Bron: Veteraneninstituut

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Met het einde van het conflict over Nieuw-Guinea stopte ook de taak van de Nederlandse militairen daar.

    Waar dat staat

    Met het einde van het Nederlands-Indonesische conflict over Nieuw-Guinea komt, naar is overeengekomen, ook een einde aan de taak van onze strijdkrachten in het gebied.

    Bron: Kamerstuk 6803, nr. 3

  • Volgens de regering was er zonder de inzet van de militairen geen resultaat bij de onderhandelingen geweest.

    Waar dat staat

    Zonder de door onze strijdkrachten met grote zelfverloochening volbrachte taak zou het bereiken van enig resultaat aan de onderhandelingstafel dan ook uitgesloten zijn geweest.

    Bron: Kamerstuk 6803, nr. 3

  • De minister vond dat de strijdkrachten en het Papoea-vrijwilligerskorps hun taak bewonderenswaardig deden. De terugkeer van de krijgsmacht ging snel en goed.

    Waar dat staat

    De wijze, waarop de Nederlandse strijdkrachten en het Papoea-vrijwilligers korps hun taak in Nieuw Guinea hebben vervuld, dwingt bewondering af. … Erkentelijk is hij ook voor de algemene waardering voor de snelle en geslaagde repatriëring van de krijgsmacht.

    Bron: Kamerstuk 6900 X, nr. 8

  • De extra inzet voor de verdediging van Nieuw-Guinea maakte de opbouw van de krijgsmacht moeilijker.

    Waar dat staat

    De extra inspanning ten behoeve van de verdediging van Nieuw Guinea heeft de opbouw van onze krijgsmacht inderdaad in zekere zin bemoeilijkt.

    Bron: Kamerstuk 6900 X, nr. 8

  • Het bestuur ging naar een tijdelijk bestuur van de VN. Tot teleurstelling van Nederland gaven de VN het gebied op 1 mei 1963 aan Indonesië.

    Waar dat staat

    Het bestuur over Nederlands Nieuw-Guinea wordt overgedragen aan UNTEA (United Nations Temporary Executive Authority). Tot teleurstelling van Nederland dragen de Verenigde Naties het gebied op 1 mei 1963 over aan Indonesië.

    Bron: NIMH

Omvang

  • 30.000

    In totaal werden 30.000 Nederlandse militairen ingezet.

    Waar dat staat

    Ingezette militairen 30.000

    Bron: Veteraneninstituut

  • 35.000

    In totaal dienden 35.000 landmachtmilitairen en 1400 mariniers in Nieuw-Guinea (totaal, niet tegelijk).

    Waar dat staat

    In totaal hebben 35.000 landmacht-militairen in Nieuw-Guinea gediend en 1400 mariniers.

    Bron: NIMH

Slachtoffers

  • ruim 100 doden

    Tussen 1950 en 1962 kwamen ruim 100 Nederlandse militairen om in Nederlands Nieuw-Guinea.

    Waar dat staat

    In de periode 1950-1962 kwamen ruim 100 Nederlandse militairen om in toenmalig Nederlands Nieuw-Guinea.

    Bron: Veteraneninstituut

  • 11 doden

    Volgens deze tijdlijn kwamen 11 militairen om.

    Waar dat staat

    In totaal hebben 35.000 landmacht-militairen in Nieuw-Guinea gediend en 1400 mariniers. 11 militairen zijn omgekomen.

    Bron: NIMH

Lessen

  • Een winstpunt volgens de minister: de krijgsmacht raakte beter geoefend, omdat zij onder moeilijke omstandigheden snel bevelen moest uitvoeren.

    Waar dat staat

    Als een winstpunt mag verder worden gezien de grotere geoefendheid, die is verkregen, doordat het noodzakelijk was onder ernstige en moeilijke omstandigheden snel uitvoering te geven aan bevelen.

    Bron: Kamerstuk 6900 X, nr. 8

Bijdrage

Koninklijke Luchtmacht

Koninklijke Marine

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Indonesië

    President Soekarno (Sukarno), in een brief aan waarnemend secretaris-generaal U Thant

    Integendeel, met toenemende snelheid versterkten zij hun bezettingsmacht te land, ter zee en in de lucht op zodanige wijze dat die de veiligheid van Indonesië als geheel in gevaar zal brengen. De kwaliteit en kwantiteit van de Nederlandse strijdkrachten in West-Irian weerspiegelen nu zeker niet slechts de opdracht van de gewelddadige bezetting van West-Irian, die tenslotte een daad van agressie is.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    On the contrary, with increasing speed they reinforced their occupational strength on land, sea and air in such a way that it will jeopardize the security of Indonesia as a whole. The quality and quantity of the Netherlands forces in West Irian now certainly do not reflect merely the assignment of the forceful occupation of West Irian which after all is an act of aggression.

    Bron: VN-persbericht SG/1214, Letter dated 5 June 1962 from President Sukarno (Indonesia) to Acting Secretary-General U Thant

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

  • Indonesië

    Dr. Subandrio, Deputy Chief Minister/Minister of Foreign Affairs van de Republiek Indonesië (brief doorgezonden door permanent vertegenwoordiger Sukardjo Wirjopranoto)

    Deze daad van agressie door Nederland is de laatste tijd nog onverhulder geworden door het zenden van meer Nederlandse land-, zee- en luchtstrijdkrachten naar West-Irian om haar militaire garnizoenen in dat gebied te versterken en zo het kolonialisme in al zijn ergste vormen te bestendigen binnen een deel van het grondgebied van de Republiek Indonesië.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    This act of aggression perpetrated by the Netherlands has been the more naked of late by the despatch of more Dutch land, sea and air forces to West Irian to strengthen her military garrisons in that area and thereby to perpetuate colonialism in all its worst aspects within part of the territory of the Republic of Indonesia.

    Bron: S/5128, Letter dated 25 May 1962 from the Representative of Indonesia addressed to the Acting Secretary-General

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

Alle reacties over deze missie

In cijfers

Zoals de bron het noemt, met de datum waarop het gold. Alle cijfers

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

  • 7 jan 1963

    raming extra-kosten aanvullende maatregelen versterking verdediging (begrotingsontwerp 1963): ongeveer ƒ 50 miljoengeraamd

    Waar dat staat

    de extra-kosten verbonden aan de aanvullende maatregelen voor de versterking van de verdediging van Nieuw Guinea, geraamd op ca f 50 mln.;

    Bron: Kamerstuk 6900 X, nr. 8

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • 7 jan 1963

    totaal tot nu: bijzondere maatregelen sinds najaar 1960: ƒ 183 miljoen

    Waar dat staat

    De sedert het najaar 1960 getroffen bijzondere maatregelen ten behoeve van Nieuw Guinea hebben een bedrag ad f 183 mln. gevorderd.

    Bron: Kamerstuk 6900 X, nr. 8

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

Materieel

Gebruikt bij deze missie

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 6 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/nieuw-guinea

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea. Geraadpleegd op 6 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/nieuw-guinea

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-nieuw-guinea,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/nieuw-guinea},
  urldate = {2026-11-06},
  note = {Geraadpleegd op 6 november 2026; dataversie 76c561fa1a6902a1}
}

Dataversie 76c561fa1a6902a1: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall