Afgelopen
Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea
Kader: Nationaal
Het westen van Nieuw-Guinea hoorde bij Nederlands-Indië.
In het kort
- Wanneer
- 1950 – 1962Op de tijdas
- Waar
- Nederlands Nieuw-GuineaLocaties
- Soort inzet
- Landoptreden
- Laatst genoemd aantal
- 30.000Personeel totaal, op 11 mrt 2026Bron en meer cijfers
Toen Indonesië in 1949 onafhankelijk werd, bleef dit gebied onder Nederlands bestuur. De Indonesische president Soekarno wilde het gebied zo snel mogelijk bij Indonesië voegen. Daardoor ontstond vanaf 1950 een lang en gespannen conflict tussen Nederland en Indonesië. Rond 1960 werd het steeds meer een militair conflict. In 1962 droeg Nederland het gebied over aan de Verenigde Naties (VN). Enkele maanden later droegen de VN het over aan Indonesië. Tussen 1950 en 1962 kwamen ruim 100 Nederlandse militairen om in Nederlands Nieuw-Guinea.
Waar dat staat
Taak: In 1962 droeg Nederland het gebied over aan de VN.
Maar toen Indonesië in 1949 onafhankelijk werd, bleef dit gebied onder Nederlands bestuur. […] Rond 1960 werd dit conflict steeds meer militair van aard. […] In de periode 1950-1962 kwamen ruim 100 Nederlandse militairen om in toenmalig Nederlands Nieuw-Guinea.
Op de tijdlijn
Gebeurtenissen
- dec 1950: Aankomst: In december 1950 stuurde Nederland een detachement mariniers naar Nieuw-Guinea, als aanvulling op de landmachtmilitairen die er al waren.
- aug 1950: Overdracht: Het bataljon bleef bijna een jaar. In augustus 1950 nam een ander bataljon het over.
- dec 1949: Aankomst: In december 1949 ging een bataljon naar Nederlands Nieuw-Guinea om infiltraties van het Indonesische leger tegen te gaan.
- 1958: Besluit: Indonesische troepen probeerden Nieuw-Guinea binnen te dringen. Vanaf 1958 besloot Nederland landmacht- en luchtmachteenheden te sturen. De marine was er al.
- 14 apr 1960: Aankomst: Op 14 april 1960 gingen versterkingen naar Nieuw-Guinea. Een luchtbrug van de KLM bracht militairen en mariniers uit Nederland en de Antillen erheen.
- 1960: Besluit: Door de houding van Indonesië besloot de regering in het voorjaar van 1960 infanterie en jachtvliegtuigen naar Nieuw-Guinea te sturen.
- 18 aug 1962: Vertrek: Vanaf 18 augustus 1962 stuurde Nederland geen nieuwe militairen meer naar Nieuw-Guinea. Militairen keerden wel terug naar huis.
- 15 aug 1962: Einde: Op 15 augustus 1962 sloten Nederland en Indonesië in New York een overeenkomst. Zo kwam een einde aan de vijandelijkheden en bleef een groot gevecht uit.
- 27 mrt 1962: Aankomst: Eenheden die in het Caraïbisch gebied waren, gingen via het Panamakanaal en de westkust van Amerika op 27 maart 1962 naar Nieuw-Guinea.
- mrt 1962: Besluit: In maart 1962 besloot de regering opnieuw marine- en landmachteenheden te sturen. Dienstplichtigen moesten het maximum van 24 maanden dienen.
- 15 jan 1962: Incident: Op 15 januari 1962 zag een Nederlands vliegtuig bij Vlakke Hoek Indonesische motortorpedoboten. Die schoten, en het fregat Evertsen schoot terug.
- jan 1962: Verlenging: In januari 1962 verlengde de regering de diensttijd van dienstplichtigen, ook van hen in Nieuw-Guinea.
- 1962: Overdracht: In 1962 droeg Nederland het gebied over aan de Verenigde Naties.
- 1962: Vertrek: In 1962 vertrok de marine uit Nederlands Nieuw-Guinea.
- 1 nov 1961: Start: Op 1 november 1961 begon de opleiding van militairen voor het Papoea-vrijwilligerskorps.
- 18 sep 1961: Incident: In 1961 werden twee infiltraties in Nieuw-Guinea gezien. De laatste was op 18 september.
Reacties van andere landen
- 5 jun 1962: Indonesië: President Soekarno (Sukarno), in een brief aan waarnemend secretaris-generaal U Thant (kritisch)
- 25 mei 1962: Indonesië: Dr. Subandrio, Deputy Chief Minister/Minister of Foreign Affairs van de Republiek Indonesië (brief doorgezonden door permanent vertegenwoordiger Sukardjo Wirjopranoto) (kritisch)
- 12 jan 1962: Australië: Premier Robert Menzies (persbericht P.M. No. 2/1962 na kabinetsberaad) (neutraal)
Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.
neutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall
Locaties
Kaart: EOxCloudless 2024 (opent in nieuw venster), Natural Earth (opent in nieuw venster)
Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname
Biak, basis
Waar dat staat
Ad 7. Voor de verdere afbouw van kampementen en werkplaatsen op Nederlands Nieuw-Guinea (in het bijzonder op Biak) is een termijn van f 5 000 000 opgenomen.
Bron: Kamerstuk 4500 VIII B nr. 2 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -1.1767, 136.082
Hollandia, kamp
Waar dat staat
Voor wat betreft het kampement te Hollandia moet, in het bijzonder in verband met de krappe arbeidssituatie ter plaatse, voorlopig met rehabilitatie der bestaande accommodatie worden volstaan.
Bron: Kamerstuk 4500 VIII B nr. 2 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -2.5337, 140.7181
15 jan 1962
Vlakke Hoek, plaats
Waar dat staat
Een Nederlands verkenningsvliegtuig had maandagavond 15 januari 1962 ten 20.05 uur plaatselijke tijd in peiling 222° (ZW) vanuit Vlakke Hoek (Zuid 4° 26' - Oost 135° 13') op een afstand van 58 mijl vandaar een radarcontact op zijn scherm.
Bron: Kamerstuk 6581 nr. 6 (opent in nieuw venster)
Ligging uit de bron: -4.4333, 135.2167
Verloop
Bekijk het verloop op de globe
Volgorde en filters: Nieuwste
Bron
Vertrek
Vanaf 18 augustus 1962 stuurde Nederland geen nieuwe militairen meer naar Nieuw-Guinea. Militairen keerden wel terug naar huis.
Waar dat staat
Sinds 18 augustus 1962 werd bovendien de uitzending van aflossend personeel naar N.N.G. gestaakt, terwijl de normale repatriëring voortgang had.
Einde
Op 15 augustus 1962 sloten Nederland en Indonesië in New York een overeenkomst. Zo kwam een einde aan de vijandelijkheden en bleef een groot gevecht uit.
Waar dat staat
15 augustus 1962 Einde aan de vijandelijkheden in Nieuw-Guinea In New York sluiten de Nederlandse regering en de regering van de Republiek Indonesia een overeenkomst. Dit voorkomt een massaal treffen tussen de strijdkrachten van beide partijen.
Aankomst
Eenheden die in het Caraïbisch gebied waren, gingen via het Panamakanaal en de westkust van Amerika op 27 maart 1962 naar Nieuw-Guinea.
Waar dat staat
Deze eenheden werden op 14 maart 1962 vanuit de Caraïbische wateren via het Panama-kanaal naar de westkust van Mexico en de Verenigde Staten gedirigeerd en vandaar op 27 maart 1962 naar Nieuw-Guinea.
Besluit
In maart 1962 besloot de regering opnieuw marine- en landmachteenheden te sturen. Dienstplichtigen moesten het maximum van 24 maanden dienen.
Waar dat staat
Guinca te verlengen en vervolgens in maart 1962 wederom de uitzending van marine- en landmachteenhcden te gelasten, onder gelijktijdige verlenging van de diensttijd van de dienstplichtigen tot het wettelijke maximum van 24 maanden.
IncidentVlakke Hoek
Op 15 januari 1962 zag een Nederlands vliegtuig bij Vlakke Hoek Indonesische motortorpedoboten. Die schoten, en het fregat Evertsen schoot terug.
Waar dat staat
Een Nederlands verkenningsvliegtuig had maandagavond 15 januari 1962 ten 20.05 uur plaatselijke tijd in peiling 222° (ZW) vanuit Vlakke Hoek (Zuid 4° 26' - Oost 135° 13') op een afstand van 58 mijl vandaar een radarcontact op zijn scherm. … De MTB's beginnen op het vliegtuig te schieten waarna Hr. Ms. „Evertsen" het vuur beantwoordt.
Bron: Kamerstuk 6581, nr. 6 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
Uitkomst
Resultaat
Met het einde van het conflict over Nieuw-Guinea stopte ook de taak van de Nederlandse militairen daar.
Waar dat staat
Met het einde van het Nederlands-Indonesische conflict over Nieuw-Guinea komt, naar is overeengekomen, ook een einde aan de taak van onze strijdkrachten in het gebied.
Volgens de regering was er zonder de inzet van de militairen geen resultaat bij de onderhandelingen geweest.
Waar dat staat
Zonder de door onze strijdkrachten met grote zelfverloochening volbrachte taak zou het bereiken van enig resultaat aan de onderhandelingstafel dan ook uitgesloten zijn geweest.
Omvang
30.000
In totaal werden 30.000 Nederlandse militairen ingezet.
Waar dat staat
Ingezette militairen 30.000
35.000
In totaal dienden 35.000 landmachtmilitairen en 1400 mariniers in Nieuw-Guinea (totaal, niet tegelijk).
Waar dat staat
In totaal hebben 35.000 landmacht-militairen in Nieuw-Guinea gediend en 1400 mariniers.
Slachtoffers
ruim 100 doden
Tussen 1950 en 1962 kwamen ruim 100 Nederlandse militairen om in Nederlands Nieuw-Guinea.
Waar dat staat
In de periode 1950-1962 kwamen ruim 100 Nederlandse militairen om in toenmalig Nederlands Nieuw-Guinea.
11 doden
Volgens deze tijdlijn kwamen 11 militairen om.
Waar dat staat
In totaal hebben 35.000 landmacht-militairen in Nieuw-Guinea gediend en 1400 mariniers. 11 militairen zijn omgekomen.
Lessen
Een winstpunt volgens de minister: de krijgsmacht raakte beter geoefend, omdat zij onder moeilijke omstandigheden snel bevelen moest uitvoeren.
Waar dat staat
Als een winstpunt mag verder worden gezien de grotere geoefendheid, die is verkregen, doordat het noodzakelijk was onder ernstige en moeilijke omstandigheden snel uitvoering te geven aan bevelen.
Bijdrage
Koninklijke Luchtmacht
Thuisbasis: Vliegbasis Eindhoven (Eindhoven)
Waar dat staat
Dit symboliseert het verleden van 336 Squadron, wat eerder in Nieuw-Guinea en Curaçao dienst heeft gedaan.
Op de intranetpagina van 336 Squadron valt te lezen dat het squadron haar thuisbasis heeft op de Vliegbasis Eindhoven.
Koninklijke Marine
Volgorde
VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen
Hr.Ms. Snellius (opnemingsvaartuig)
Waar dat staat
Hr. Ms. opnemingsvaartuig „Snellius" is belast met opnemings- en deccawerkzaamheden op de zuidkust van Nederlands Nieuw-Guinea.
Hr.Ms. Luymes (opnemingsvaartuig)
Waar dat staat
Hr. Ms. opnemingsvaartuig ,,Luymes" is in juni jl. thuis gevaren uit Nederlands Nieuw-Guinea.
Waar dat staat
Hr. Ms. „Evertsen" en „Kortenaer" houden contact met de overgebleven 2 MTB's waarbij „Evertsen" ten 23.47 uur voor de laatste maal vuurt. De beide MTB's verdwijnen in ZW richting. Hr. Ms. „Evertsen" pikt daarna 52 overlevenden op. De commandant der strijdkrachten in Nederlands Nieuw-Guinea geeft vervolgens opdracht de resterende Indonesische MTB's ongemoeid te laten
Bron: Kamerstuk 6581 nr. 6 (opent in nieuw venster)
Tekstherkenning van een scan: de zin kan leesfouten bevatten
Reacties van andere landen
Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.
Volgorde en filters
Toon (inschatting)
Indonesië
President Soekarno (Sukarno), in een brief aan waarnemend secretaris-generaal U Thant
Integendeel, met toenemende snelheid versterkten zij hun bezettingsmacht te land, ter zee en in de lucht op zodanige wijze dat die de veiligheid van Indonesië als geheel in gevaar zal brengen. De kwaliteit en kwantiteit van de Nederlandse strijdkrachten in West-Irian weerspiegelen nu zeker niet slechts de opdracht van de gewelddadige bezetting van West-Irian, die tenslotte een daad van agressie is.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
On the contrary, with increasing speed they reinforced their occupational strength on land, sea and air in such a way that it will jeopardize the security of Indonesia as a whole. The quality and quantity of the Netherlands forces in West Irian now certainly do not reflect merely the assignment of the forceful occupation of West Irian which after all is an act of aggression.
Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.
Indonesië
Dr. Subandrio, Deputy Chief Minister/Minister of Foreign Affairs van de Republiek Indonesië (brief doorgezonden door permanent vertegenwoordiger Sukardjo Wirjopranoto)
Deze daad van agressie door Nederland is de laatste tijd nog onverhulder geworden door het zenden van meer Nederlandse land-, zee- en luchtstrijdkrachten naar West-Irian om haar militaire garnizoenen in dat gebied te versterken en zo het kolonialisme in al zijn ergste vormen te bestendigen binnen een deel van het grondgebied van de Republiek Indonesië.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
This act of aggression perpetrated by the Netherlands has been the more naked of late by the despatch of more Dutch land, sea and air forces to West Irian to strengthen her military garrisons in that area and thereby to perpetuate colonialism in all its worst aspects within part of the territory of the Republic of Indonesia.
Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.
In cijfers
gepubliceerd 11 mrt 2026
Personeel totaal: 30.000
Waar dat staat
Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea … Periode 1950 - 1962 … Ingezette militairen 30.000
Zoals de bron het noemt, met de datum waarop het gold. Alle cijfers
Kosten
Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.
7 jan 1963
raming extra-kosten aanvullende maatregelen versterking verdediging (begrotingsontwerp 1963): ongeveer ƒ 50 miljoengeraamd
Waar dat staat
de extra-kosten verbonden aan de aanvullende maatregelen voor de versterking van de verdediging van Nieuw Guinea, geraamd op ca f 50 mln.;
Bron: Kamerstuk 6900 X, nr. 8 (opent in nieuw venster)
Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten
7 jan 1963
totaal tot nu: bijzondere maatregelen sinds najaar 1960: ƒ 183 miljoen
Waar dat staat
De sedert het najaar 1960 getroffen bijzondere maatregelen ten behoeve van Nieuw Guinea hebben een bedrag ad f 183 mln. gevorderd.
Bron: Kamerstuk 6900 X, nr. 8 (opent in nieuw venster)
Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten
Materieel
Tekstherkenning van een scan
Foto: van Duinen / Anefo, CC0 (opent in nieuw venster), via Wikimedia Commons
Tekstherkenning van een scan
Foto: Rob Schleiffert from Holland, CC BY-SA 2.0 (opent in nieuw venster), via Wikimedia Commons
Gebruikt bij deze missie
Hr.Ms. Snellius
Waar dat staat
Hr. Ms. opnemingsvaartuig „Snellius" is belast met opnemings- en deccawerkzaamheden op de zuidkust van Nederlands Nieuw-Guinea.
Bron: Tweede Kamer 1961-1962, 6500 X nr. 7 (opent in nieuw venster)
Tekstherkenning van een scan: de zin kan leesfouten bevatten
Neptune
Waar dat staat
De aflevering van de „Neptune" vliegtuigen vindt geheel overeenkomstig het programma plaats. De vliegtuigen zijn in Nederlands Nieuw-Guinea volledig bruikbaar.
Bron: Tweede Kamer 1961-1962, 6500 X nr. 7 (opent in nieuw venster)
Tekstherkenning van een scan: de zin kan leesfouten bevatten
Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.
Bijgewerkt
Bronnen
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 6 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea. Geraadpleegd op 6 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-nl-missies-nieuw-guinea,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {Voormalig Nederlands Nieuw-Guinea},
year = {2026},
date = {2026-11-05},
url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/nieuw-guinea},
urldate = {2026-11-06},
note = {Geraadpleegd op 6 november 2026; dataversie 76c561fa1a6902a1}
} Dataversie 76c561fa1a6902a1: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.










