Afgelopen
Patriot missie Active Fence
Van januari 2013 tot januari 2015 stond een Nederlandse Patriot-eenheid in Turkije.
Turkije had de NAVO om hulp gevraagd. De eenheid moest de stad Adana beschermen tegen mogelijke aanvallen met ballistische raketten uit Syrië. Zo hielp Nederland de spanning aan de grens te verminderen en steunde het een bondgenoot. De systemen waren alleen voor verdediging. Ze waren niet bedoeld voor aanvallen of om een vliegverbod af te dwingen.
Waar dat staat
Taak: Een Nederlandse Patriot-eenheid beschermde de stad Adana tegen mogelijke aanvallen met ballistische raketten vanuit Syrië.
Sinds januari 2013 werd naar aanleiding van een verzoek van Turkije aan de NAVO een Nederlandse PATRIOT eenheid ingezet ter bescherming van de stad Adana tegen mogelijke aanvallen van ballistische raketten vanuit Syrië. Door deze inzet werd bijgedragen aan de-escalatie van de crisis langs de zuidoostelijke grens met Turkije en toonde Nederland bondgenootschappelijke solidariteit. […] De systemen zouden alleen defensief worden ingezet en niet voor het afdwingen van een vliegverbod of het ondersteunen van offensieve acties.
In het kort
- Wanneer
- jan 2013 – jan 2015Op de tijdas
- Waar
- TurkijeLocaties
- Soort inzet
- Luchtverdediging
Op de tijdlijn
Gebeurtenissen
- 7 dec 2012: Besluit: Op 7 december 2012 hoorde de Tweede Kamer dat Nederland Patriot-systemen in Turkije zou plaatsen om de bevolking van dat NAVO-land te beschermen.
- 26 jan 2013: Start: In januari 2013 vertrokken twee Nederlandse Patriot-systemen naar Turkije. Op 26 januari 2013 was de eenheid op de basis Incirlik helemaal klaar voor de taak.
- 2014: Besluit: Halverwege 2014 besloot de regering de inzet niet nog eens te verlengen, omdat mensen en materieel zwaar belast waren.
- jan 2015: Overdracht: In januari 2015 nam een Spaanse Patriot-eenheid de taak over. Daarna ging de Nederlandse eenheid terug naar Nederland.
Reacties van andere landen
- 25 jan 2013: Turkije: Ministerie van Buitenlandse Zaken van Turkije (persbericht nr. 17) (positief)21 jan 2013: Turkije: redactie (Hürriyet Daily News) (neutraal)22 dec 2012: Turkije: redactie (Daily Sabah) (neutraal)6 dec 2012: Duitsland: Auswärtiges Amt (persbericht) (neutraal)
- 15 dec 2013: Turkije: Minister van Buitenlandse Zaken Ahmet Davutoğlu (begrotingsboekje '2014 Yılına Girerken Dış Politikamız', voor zijn toespraak in de TBMM op 15 december 2013) (positief)
- 26 aug 2014: Turkije: Spokesman of the Ministry of Foreign Affairs (Republic of Türkiye Ministry of Foreign Affairs) (positief)26 aug 2014: Turkije: redactie (Hürriyet), met verwijzing naar BBC (neutraal)
- 10 okt 2014: NAVO: NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg (volgens het NAVO-nieuwsbericht) (positief)
- 14 dec 2014: Turkije: Minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavuşoğlu (begrotingsboekje '2015 Yılına Girerken Dış Politikamız', onder embargo tot zijn toespraak op 14 december 2014) (positief)
- 29 jan 2015: Duitsland: Bondsregering (bundesregierung.de, artikel) (neutraal)
Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Wijs het aan voor de lijst.
positiefneutraaltoon: inschatting van Heimdall
Locaties
sinds 21 jan 2013
Incirlik Airbase, basis
Waar dat staat
de Patriot missie Active Fence, 1(NL) Ballistic Missile Defence Task Force, voor zover deze deelname heeft plaatsgevonden op en rondom Incirlik Airbase te Adana, Turkije, vanaf 21 januari 2013: NAVO OPERATIES;
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 36.999, 35.4204
Adana, vliegveld
Waar dat staat
Het tweede systeem staat direct naast het civiele vliegveld van Adana opgesteld.
Bron: Kamerstuk 32623, nr. 117: Patriot-inzet in Turkije (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 36.9822, 35.2804
Verloop
Bekijk het verloop op de globe
Besluit
Op 7 december 2012 hoorde de Tweede Kamer dat Nederland Patriot-systemen in Turkije zou plaatsen om de bevolking van dat NAVO-land te beschermen.
Waar dat staat
Op 7 december 2012 is de Kamer geïnformeerd over de inzet van Patriot-systemen in Turkije met als doel de bevolking en het grondgebied van NAVO-bondgenoot Turkije te beschermen en bij te dragen aan de de-escalatie van de crisis langs de zuidoostelijke grenzen van het bondgenootschap
StartIncirlik Airbase
In januari 2013 vertrokken twee Nederlandse Patriot-systemen naar Turkije. Op 26 januari 2013 was de eenheid op de basis Incirlik helemaal klaar voor de taak.
Waar dat staat
Twee Nederlandse Patriot wapensystemen inclusief een commando element en logistieke ondersteuning zijn in januari 2013 vertrokken naar het inzetgebied. Na ontplooiing van de beide Fire Units op de Incirlik Airbase in Turkije en het … commando element in Ramstein was de eenheid op 26 januari 2013 Fully Operational Capable.
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
Besluit
Halverwege 2014 besloot de regering de inzet niet nog eens te verlengen, omdat mensen en materieel zwaar belast waren.
Waar dat staat
Medio 2014 besloot de regering, gelet op de grote belasting van het personeel en materieel, de Nederlandse inzet niet nogmaals te verlengen.
Overdracht
In januari 2015 nam een Spaanse Patriot-eenheid de taak over. Daarna ging de Nederlandse eenheid terug naar Nederland.
Waar dat staat
Op verzoek van NAVO loste een Spaanse PATRIOT eenheid de Nederlandse PATRIOT eenheid in januari 2015 af. Spanje beschikt over PATRIOT-PAC2 systemen. De Nederlandse PATRIOT eenheid is daarna teruggekeerd naar Nederland.
Uitkomst
Resultaat
Het doel was bereikt. In Syrië werden veel raketten afgevuurd, maar de eenheid hoefde geen raket uit Syrië neer te halen.
Waar dat staat
Het doel van de inzet van de Nederlandse PATRIOT eenheid is bereikt. Tijdens de ontplooiing van januari 2013 tot januari 2015 is een groot aantal lanceringen van ballistische raketten binnen Syrië waargenomen. Het was niet nodig om raketten vanuit Syrië te onderscheppen.
De Patriot-eenheid kon de stad Adana de hele tijd beschermen.
Waar dat staat
Gedurende de gehele inzetduur heeft de Patriot-eenheid de stad Adana bescherming kunnen bieden.
Omdat de Patriots afschrikten, hielpen ze de spanning door de oorlog in Syrië te verminderen.
Waar dat staat
De Patriot-missie heeft met zijn afschrikwekkende werking een rol gespeeld in de de-escalatie van de regionale effecten van het Syrisch conflict.
Defensie was niet ingericht op een inzet van twee jaar. De verlenging was daardoor extra zwaar voor het personeel en het materieel.
Waar dat staat
Ondanks dat de capaciteit daarop niet was berekend, is op verzoek van de NAVO besloten de inzet te verlengen tot twee jaar. Hierdoor ontstond een extra zware belasting voor zowel het personeel, het materieel en het gereedstellingsproces.
Door de lange inzet vielen de systemen steeds vaker uit. Na de missie hadden ze groot onderhoud nodig.
Waar dat staat
Wel vielen systemen gedurende de inzet vanwege de lange periode van belasting steeds frequenter uit. De systemen zijn na twee jaar onafgebroken inzet toe aan groot onderhoud en modificatie.
Omvang
220
Het Patriot-detachement telde gemiddeld 220 mensen tegelijk.
Waar dat staat
Het Patriot detachement bestaat uit gemiddeld 220 personen (max 270).
maximaal 275
De Patriot-eenheid telde op zijn grootst 275 militairen tegelijk.
Waar dat staat
De Nederlandse PATRIOT eenheid had een sterkte van maximaal 275 militairen.
Bijdrage
Koninklijke Landmacht
Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando
Thuisbasis: Luitenant-generaal Bestkazerne (Vredepeel)
Waar dat staat
De twee Patriot-systemen maken deel uit van het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando (DGLC) van het Commando Landstrijdkrachten.
Het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando (DGLC) verdedigt het luchtruim vanaf de grond. … De Luitenant-generaal Bestkazerne ligt in Vredepeel op de grens van Noord-Brabant en Limburg en is de thuisbasis van de grondgebonden luchtverdediging.
Missiebasis: Incirlik Airbase
Reacties van andere landen
Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.
Duitsland
Bondsregering (bundesregierung.de, artikel)
Nederland had niet de middelen om de inzet vol te houden en trok zijn eenheden in januari 2015 terug. Het besluit werd uitsluitend genomen vanwege de moeilijkheden om de batterij en het bedieningspersoneel in Turkije operationeel te houden.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
The Netherlands did not have the resources to sustain the deployment and withdrew its units in January 2015. The decision was made purely because of the difficulties of keeping the battery and operating personnel operational in Turkey.
Bron: Continued support for Turkey (opent in nieuw venster)
Op de site van die overheid.
Turkije
Minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavuşoğlu (begrotingsboekje '2015 Yılına Girerken Dış Politikamız', onder embargo tot zijn toespraak op 14 december 2014)
Onze NAVO-bondgenoot Nederland heeft in januari 2013 door Patriot-batterijen en militaire eenheden in ons land te stationeren een sterke bondgenootschappelijke solidariteit getoond. De Nederlandse regering heeft onlangs met een besluit bekendgemaakt dat de missieduur van de eenheid, die tot januari 2015 was verlengd, vanwege de onderhoudsbehoefte van de batterijsystemen en personeelsproblemen na 26 januari 2015 niet opnieuw wordt verlengd. Wij zijn dankbaar voor de bijdragen die Nederland tot nu toe heeft geleverd en hebben begrip voor dit besluit.
Oorspronkelijke tekst (Turks)
NATO müttefikimiz olan Hollanda, Ocak 2013’te ülkemizde Patriot bataryaları ve askeri birliklerini konuşlandırarak güçlü bir ittifak dayanışması sergilemiştir. Hollanda Hükümeti ahiren aldığı bir kararla, Ocak 2015’e kadar uzattığı birliğin görev süresinin, batarya sistemlerinin bakım ihtiyacı ve personel sorunları nedeniyle 26 Ocak 2015’ten sonra tekrar uzatılmayacağını açıklamıştır. Hollanda’nın bugüne kadar yaptığı katkılara müteşekkiriz ve bu kararını anlayışla karşılıyoruz.
Bron: 2015 Yılına Girerken Dış Politikamız — Mevlüt Çavuşoğlu, Dışişleri Bakanı (opent in nieuw venster)
Op de site van die overheid.
Toon de andere 7 reacties
Turkije, Hürriyet (nieuwsbericht)
redactie, met verwijzing naar BBC
Een andere reden dat de Nederlandse regering de Patriots terugtrekt, is de kosten… In de brief, waarin staat dat de hulp aan Turkije niet jaren kan duren, werd ook gewezen op de kosten van het systeem dat 24 uur per dag, 7 dagen per week draait. De brief vermeldt ook dat het systeem in Turkije onvoldoende onderhoud krijgt en dreigt uit te vallen.
Oorspronkelijke tekst (Turks)
Hollanda hükümetinin Patriot’ları geri çekmesinin bir diğeriyse maliyet… Türkiye’ye yapılan yardımın yıllarca süremeyeceğinin belirtildiği mektupta, 7 gün 24 saat çalışan sistemin maliyetine de dikkat çekildi. Mektupta, sistemin Türkiye’de yeterince bakım göremediği ve çökme tehlikesinin bulunduğuna da yer verildi.
Bron: Hollanda Patriot’unu geri çekiyor (opent in nieuw venster)
Hürriyet is een commercieel medium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right; Mixed factual reporting").
In het medium zelf.
Turkije
Spokesman of the Ministry of Foreign Affairs (Republic of Türkiye Ministry of Foreign Affairs)
Op basis van het besluit van de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken van 4 december 2012 heeft Nederland sinds januari 2013 Patriot-batterijen in Turkije ingezet om ons land en de zuidoostgrens van de NAVO te beschermen tegen dreiging van ballistische raketten uit Syrië. … Tijdens de besprekingen hebben de Nederlandse autoriteiten ook benadrukt dat hun solidariteit met Turkije onverminderd sterk zal blijven. Wij erkennen en waarderen de bondgenootschappelijke solidariteit die Nederland sinds januari 2013 jegens ons land heeft getoond, zoals ook in het verleden het geval was. Omdat de huidige dreiging aanhoudt, werken de betrokken NAVO-autoriteiten verder aan de vraag hoe de Nederlandse systemen vervangen zullen worden.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
Based on the decision taken by the NATO Foreign Ministers on 4 December 2012, the Netherlands has had Patriot batteries deployed in Turkey since January 2013, in order to protect our country and the southeastern border of NATO against ballistic missile threats originating from Syria. … During the discussions, the Dutch authorities have also emphasized that their solidarity with Turkey would continue in the strongest terms. We acknowledge and appreciate the Allied solidarity that has been demonstrated by the Netherlands towards our country since January 2013, as was the case in the past. Due to the continuation of the current threat, the relevant NATO authorities continue their work in the direction of how the Dutch systems will be substituted.
Turkije
Minister van Buitenlandse Zaken Ahmet Davutoğlu (begrotingsboekje '2014 Yılına Girerken Dış Politikamız', voor zijn toespraak in de TBMM op 15 december 2013)
Onze NAVO-bondgenoot Nederland heeft door Patriot-batterijen in ons land te stationeren een sterke bondgenootschappelijke solidariteit getoond.
Oorspronkelijke tekst (Turks)
NATO müttefikimiz olan Hollanda, ülkemizde Patriot bataryaları konuşlandırarak güçlü bir ittifak dayanışması sergilemiştir.
Bron: 2014 Yılına Girerken Dış Politikamız — Ahmet Davutoğlu, Dışişleri Bakanı (opent in nieuw venster)
Op de site van die overheid.
Turkije
Ministerie van Buitenlandse Zaken van Turkije (persbericht nr. 17)
Onze bondgenoten Duitsland, Nederland en de VS stationeren vrijwillig Patriot-systemen op ons verzoek en op basis van NAVO-solidariteit, wat wij waarderen.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
Our Allies Germany, the Netherlands and the USA are deploying Patriot systems voluntarily following our request and on the basis of NATO solidarity which we appreciate.
Turkije, Hürriyet Daily News (nieuwsbericht)
redactie
Duitse militairen losten gisteren in İskenderun (Hatay) vrachtwagens met de raketsystemen, terwijl een ander schip met de Nederlandse lading in de haven op zijn beurt wachtte. … De inzet van de Patriots en militairen kost Nederland 42 miljoen euro en Duitsland 25 miljoen euro. … Een Nederlandse eenheid van 270 militairen bedient de Patriots; Duitsland stuurde 240 militairen.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
German soldiers unloaded trucks yesterday carrying the missile systems in İskenderun in the southern province of Hatay while another ship carrying the Dutch shipment waited its turn in the harbor. … The cost for the deployment of the Patriot missiles and soldiers will be 42 million euros for the Netherlands and 25 million euros for Germany. … A Dutch military unit comprised of 270 soldiers will operate their Patriots, while Germany sent 240 soldiers.
Bron: Dutch and German Patriots arrive in Turkey (opent in nieuw venster)
Hürriyet Daily News is een commercieel medium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").
In het medium zelf.
Turkije, Daily Sabah (nieuwsbericht)
redactie
Na Duitsland en de Verenigde Staten is ook Nederland op de trein gesprongen als derde land dat de lucht- en raketverdedigingssystemen langs de Turks-Syrische grens plaatst.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
After Germany and the United States authorized the deployment of Patriots to protect their NATO ally, the Netherlands has also jumped onboard to become the third nation to station the air and missile defense systems along the Turkish border with Syria.
Bron: Netherlands third nation to approve Patriots for Turkey (opent in nieuw venster)
Daily Sabah is een commercieel medium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").
In het medium zelf.
Duitsland
Auswärtiges Amt (persbericht)
De verplaatsing van Duitse PATRIOT-luchtverdedigingssystemen in nauwste samenwerking met Nederland en de VS onderstreept de betrouwbaarheid van Duitsland als bondgenoot.
Oorspronkelijke tekst (Duits)
Die Verlegung deutscher PATRIOT-Luftverteidigungssysteme in engster Kooperation mit den Niederlanden und den USA unterstreicht die Verlässlichkeit Deutschlands als Bündnispartner.
Bron: Kabinett beschließt Einsatz von PATRIOT-Systemen in der Türkei (opent in nieuw venster)
Op de site van die overheid.
Kosten
Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.
over 2013
raming vooraf (twaalf maanden, in 2013): € 42 miljoengeraamd
Waar dat staat
De additionele uitgaven die gemoeid zijn met de Nederlandse inzet van Patriots voor een periode van twaalf maanden worden in totaal geraamd op 42 miljoen euro in 2013.
15 nov 2013
raming verlenging met twaalf maanden: € 30 miljoengeraamd
Waar dat staat
De additionele uitgaven die gemoeid zijn met een verlenging van de Nederlandse inzet van Patriots met een periode van twaalf maanden worden in totaal geraamd op EUR 30 miljoen. Deze uitgaven zullen zowel in 2014 (EUR 24,5 miljoen) als in 2015 (EUR 5,5 miljoen) worden gerealiseerd.
over 2013
uitgaven in jaar 2013 (realisatie, x € 1.000): € 18.620 duizend
Waar dat staat
Crisisbeheersingsoperaties (Bedragen x € 1.000) Realisatie 2009 Realisatie 2010 Realisatie 2011 Realisatie 2012 Realisatie 2013 Begroting 2013 Verschil Inzet Patriots Turkije 18.620 18.620 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2014
raming verlenging: deel 2014: € 24,5 miljoengeraamd
Waar dat staat
De additionele uitgaven die gemoeid zijn met een verlenging van de Nederlandse inzet van Patriots met een periode van twaalf maanden worden in totaal geraamd op EUR 30 miljoen. Deze uitgaven zullen zowel in 2014 (EUR 24,5 miljoen) als in 2015 (EUR 5,5 miljoen) worden gerealiseerd.
over 2014
uitgaven in jaar 2014 (realisatie, x € 1.000): € 18.224 duizend
Waar dat staat
Bedragen x € 1.000 Realisatie 2010 Realisatie 2011 Realisatie 2012 Realisatie 2013 Realisatie 2014 Begroting 2014 1e supp. begroting 2014 Verschil PATRIOTS TURKIJE (BMTF) 18.620 18.224 0 21.900 – 3.676 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2015
raming verlenging: deel 2015: € 5,5 miljoengeraamd
Waar dat staat
De additionele uitgaven die gemoeid zijn met een verlenging van de Nederlandse inzet van Patriots met een periode van twaalf maanden worden in totaal geraamd op EUR 30 miljoen. Deze uitgaven zullen zowel in 2014 (EUR 24,5 miljoen) als in 2015 (EUR 5,5 miljoen) worden gerealiseerd.
Toon de andere 3 bedragen
over 2015
uitgaven in jaar 2015 (realisatie, x € 1.000): € 4.742 duizend
Waar dat staat
Crisisbeheersingsoperaties Bedragen x € 1.000 Realisatie 2011 Realisatie 2012 Realisatie 2013 Realisatie 2014 Realisatie 2015 Begroting 2015 Verschil Patriots Turkije (BMDTF) 18.620 18.224 4.742 10.500 5.758 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2016
uitgaven in jaar 2016 (realisatie, x € 1.000): € 6.942 duizend
Waar dat staat
Crisisbeheersingsoperaties (HGIS) Bedragen x € 1.000 Realisatie 2012 Realisatie 2013 Realisatie 2014 Realisatie 2015 Realisatie 2016 Begroting 2016 Verschil ACTIVE FENCE (PATRIOTS TURKIJE) 18.620 18.224 4.742 6.942 5.000 1.942 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
over 2017
uitgaven in jaar 2017 (realisatie, x € 1.000): € 23 duizend
Waar dat staat
Crisisbeheersingsoperaties (HGIS) Bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting Verschil 2013 2014 2015 2016 2017 2017 ACTIVE FENCE (PATRIOTS TURKIJE) 18.620 18.224 4.742 6.942 23 23 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
Materieel
Foto: Defencie Nederlands, CC BY-SA 4.0 (opent in nieuw venster), via Wikimedia Commons
Gebruikt bij deze missie
Patriot
Waar dat staat
de Patriot missie Active Fence, 1(NL) Ballistic Missile Defence Task Force, voor zover deze deelname heeft plaatsgevonden op en rondom Incirlik Airbase te Adana, Turkije, vanaf 21 januari 2013
Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.
Begrippen
- NAVO
- Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
- Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied (opent in nieuw venster)
Bijgewerkt
Bronnen
- Evaluatie inzet Nederlandse militairen 2014 (blg-515155) (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
- Regeling tot wijziging Besluit gespen Herinneringsmedaille Vredesoperaties (Stcrt. 2014, 15201) (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
- Kamerbrief ontplooiing Patriot-systemen in Turkije (Kamerstuk 32623, nr. 76) (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
- Kamerstuk 32623, nr. 117: Patriot-inzet in Turkije (opent in nieuw venster)Alles uit deze bron
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘Patriot missie Active Fence’, bijgewerkt 4 november 2026, geraadpleegd 4 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 4 november). Patriot missie Active Fence. Geraadpleegd op 4 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-missies-turkije-active-fence,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {Patriot missie Active Fence},
year = {2026},
date = {2026-11-04},
url = {https://heimdallatlas.com/missies/turkije-active-fence},
urldate = {2026-11-04},
note = {Geraadpleegd op 4 november 2026; dataversie 91dea28b61eea934}
} Dataversie 91dea28b61eea934: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.
