Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

United Nations Protection Force (UNPROFOR)

Nederland deed mee aan UNPROFOR, een lichtbewapende vredesmacht van de VN.

In het kort

Wanneer
1992 – 1995Op de tijdas
Waar
Bosnië en HerzegovinaLocaties
Soort inzet
Landoptreden

Toon op de globe

Na de Koude Oorlog viel Joegoslavië uiteen en brak er een burgeroorlog uit. De vredesmacht werkte eerst in Kroatië en daarna in Bosnië-Herzegovina, waar ze weinig kon uitrichten. Nederland leverde vanaf het begin een verbindingsbataljon en een transporteenheid. Apart daarvan dwongen F-16's met de NAVO het vliegverbod af en gaven ze luchtsteun; fregatten deden mee aan Sharp Guard (NAVO, WEU). Het bekendst is de inzet van een bataljon van de Luchtmobiele Brigade in Srebrenica. In juli 1995 namen Bosnische Serviërs het gebied in. Buiten het zicht van de Nederlanders vermoordden ze meer dan 8.000 Bosnische moslims.

Waar dat staat

Taak: Nederland leverde vanaf het begin een verbindingsbataljon en een transporteenheid.

Na de Koude Oorlog viel Joegoslavië uiteen. […] Ook de luchtmacht (F-16’s) en de marine deden mee aan belangrijke operaties. […] In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden buiten het zicht van de Nederlandse troepen meer dan 8.000 Bosnische moslims.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

1992 – 1995

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

positiefneutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Kabinet bij de start: Kabinet-Lubbers III

Locaties

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

Volgorde en filters

Soort

VolgordeStandaardA–Z

  • Srebrenica, plaats

    Waar dat staat

    Op 18 januari 1995 neemt luitenant-kolonel Karremans het bevel over van Dutchbat in Srebrenica. De B-compagnie wordt gelegerd in Srebrenica-stad; de C-compagnie met de stafverzorgingscompagnie in Potocari in de enclave; de A-compagnie wordt gestationeerd in Simin Han in de Sapna-vinger. De logistieke ondersteuning, het Support Command, blijft in Lukavac.

    Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.1075, 19.2967

  • Potocari, kamp

    Waar dat staat

    De B-compagnie wordt gelegerd in Srebrenica-stad; de C-compagnie met de stafverzorgingscompagnie in Potocari in de enclave; de A-compagnie wordt gestationeerd in Simin Han in de Sapna-vinger. De logistieke ondersteuning, het Support Command, blijft in Lukavac.

    Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.1533, 19.2781

  • sinds 1992

    Busovaca, hoofdkwartier

    Waar dat staat

    Het logistiek- en transportbataljon was al sinds 1992 in VN-verband in Busovaca gestationeerd en opereert thans in Ifor-verband.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 148

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.0977, 17.8783

Binnen 500 km

In de buurt

Andere missies in die streek, ook van vroeger.

Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)

Volgorde

VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters: Incident

Soort

Bron

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Incident

    Door gebrek aan brandstof moest Dutchbat soms, zoals in de zomer van 1994, te voet werken in plaats van met voertuigen.

    Waar dat staat

    Zo kon op bepaalde tijden, zoals in de zomer van 1994, door Dutchbat als gevolg van brandstofgebrek niet langer gemechaniseerd en gemotoriseerd, doch slechts te voet worden geopereerd.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  2. IncidentGorazde

    Na NAVO-luchtaanvallen rond Gorazde in april 1994 werden VN-waarnemers, onder wie drie Nederlanders, door Bosnische Serviërs vastgehouden of beperkt.

    Waar dat staat

    Rond Gorazde kwam het in april 1994 zelfs tot daadwerkelijke luchtaanvallen van de NAVO, voor het eerst in de geschiedenis van de verdragsorganisatie. … Onder meer werd – in reactie op de luchtaanvallen in april – een aantal VN-waarnemers, waaronder ook drie Nederlanders, in Bosnisch Servisch gebied door Bosnische Serviërs vastgehouden of op andere wijze in hun bewegingsvrijheid beperkt.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  3. Incident

    Na twee NAVO-luchtaanvallen op 25 mei 1995 gijzelden Bosnische Serviërs enkele honderden VN-medewerkers, onder wie enkele Nederlanders.

    Waar dat staat

    Bij de in conclusie 2 genoemde gijzelingsacties ging het om de gijzeling van enkele honderden VN-medewerkers, onder wie enkele Nederlanders, door Bosnische Serviërs na twee Navo air strikes, in opdracht van de VN, op Bosnisch-Servische doelen op 25 mei 1995.

    Bron: Kamerstuk 26122, nr. 45

  4. IncidentSrebrenica

    Op 6 juli 1995 begon het Bosnisch-Servische leger het offensief tegen de enclave Srebrenica.

    Waar dat staat

    CHRONOLOGISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN RONDOM DE VAL VAN SREBRENICA IN DE PERIODE 6 t/m 23 JULI 1995 … 6 juli Het Bosnisch-Servische leger (BSA) begint het offensief.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • De missie eindigde tragisch: in juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden meer dan 8.000 Bosnische moslims.

    Waar dat staat

    Deze missie eindigde tragisch. In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden buiten het zicht van de Nederlandse troepen meer dan 8.000 Bosnische moslims.

    Bron: Veteraneninstituut

  • Volgens de regering na de debriefing konden de Nederlandse militairen de val van Srebrenica niet voorkomen; de overmacht was te groot.

    Waar dat staat

    De oorzaak van de val van de enclave Srebrenica was de Bosnisch-Servische agressie. Het debriefingsrapport onderstreept dat de Nederlandse VN-militairen in Srebrenica de val van de enclave niet hadden kunnen voorkomen. De overmacht was te groot voor de kleine Nederlandse VN-eenheid, die er alleen voor stond.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

Omvang

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • 1.800

    Vanaf februari 1994 werkten in totaal 1800 Nederlandse militairen in drie groepen na elkaar in de enclave Srebrenica (totaal).

    Waar dat staat

    Sinds februari 1994 hebben in totaal 1800 Nederlandse VN-militairen in drie rotaties zich in de enclave voor de bevolking ingezet en hebben dat tot op het laatste moment gedaan.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 119

  • ruim 1.200

    Het bataljon van de Luchtmobiele Brigade telde ruim 1200 militairen tegelijk.

    Waar dat staat

    Een versterkt infanteriebataljon van de Luchtmobiele Brigade (ruim 1200 militairen) is … voor anderhalf jaar aan UNPROFOR ter beschikking gesteld, d.w.z. tot midden 1995.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 84

Slachtoffers

  • 1 gesneuveld

    Een Nederlandse militair kwam in Srebrenica om toen moslimstrijders een handgranaat naar een Nederlandse pantserwagen gooiden.

    Waar dat staat

    Dutchbat zat al een half jaar opgesloten in Srebrenica en enkele dagen eerder was een Nederlandse militair om het leven gekomen doordat moslimstrijders een handgranaat gooiden naar een Nederlandse pantserwagen op het moment dat de betrokken Nederlanders wilden terugtrekken.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 119

Lessen

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Les: de leiding, de informatie en het advies bij vredesmissies moeten beter. Eén persoon, de chef Defensiestaf, moet de leiding hebben.

    Waar dat staat

    het verloop van vredesoperaties kan worden verbeterd op het gebied van de aansturing, de informatievoorziening en de beleidsadvisering. Daartoe dienen dergelijke operaties te staan onder eenhoofdige leiding van de chef Defensiestaf

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

  • Les: zulke missies vragen veel van militairen, ook buiten het gewone militaire werk. De opleiding moet daarop worden aangepast.

    Waar dat staat

    crisisbeheersingsoperaties stellen nieuwe, hoge eisen aan militairen, ook buiten het strikt militair-operationele terrein.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

Koninklijke Marine

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters: Duitsland

Wie

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Duitsland, taz, die tageszeitung (nieuwsbericht)

    Erich Rathfelder

    Dat Mladić dezelfde dag verklaarde dat het tijd was wraak te nemen op de "Turken" voor de verloren slag op het Merelveld in 1389, ontlast de Nederlanders niet. De onwaardige onderdanigheid van Karremans tegenover Mladić had verstrekkende gevolgen.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Duits)

    Dass Mladićam selben Tag erklärte, jetzt sei es Zeit, Rache an den „Türken“ wegen der verlorenen Schlacht von Kosovo Polje im Jahre 1389 zu nehmen, entlastet die Niederländer nicht. Die würdelose Servilität Karremans gegenüber Mladićhatte weitgehende Konsequenzen.

    Bron: Kein Trost für Srebrenica-Opfer

    Wat voor medium taz, die tageszeitung is, moet nog met een bron worden aangevuld, links volgens Media Bias/Fact Check ("Left").

    In het medium zelf.

  • Duitsland, taz, die tageszeitung (nieuwsbericht)

    redactie (epd/ap/taz)

    De auteurs verwijten de Nederlandse regering de soldaten op een "onbezonnen en nagenoeg onuitvoerbare vredesmissie" te hebben gestuurd. De eenheid "Dutchbat" zou geen helder mandaat en geen toereikende opleiding hebben gehad.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Duits)

    Die Autoren werfen der niederländischen Regierung vor, die Soldaten in eine „unüberlegte und nahezu unausführbare Friedensmission geschickt“ zu haben. Die Einheit „Dutchbat“ habe kein klares Mandat und keine ausreichende Ausbildung gehabt.

    Bron: Mitverantwortung für das Massaker von Srebrenica

    Wat voor medium taz, die tageszeitung is, moet nog met een bron worden aangevuld, links volgens Media Bias/Fact Check ("Left").

    In het medium zelf.

  • Duitsland, taz, die tageszeitung (nieuwsbericht)

    Andrea Goldberg

    Meer dan 8.000 mannen uit de zogenoemde VN-veilige zone kwamen na de capitulatie van de blauwhelmen om het leven … Natuurlijk was elke poging tevergeefs om het debacle van de Nederlandse vredesmissie onder de pet te houden.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Duits)

    Über 8.000 Männer aus der sogenannten UNO-Schutzzone kamen nach der Kapitulation der Blauhelme ums Leben … Natürlich war jeglicher Versuch vergeblich, das Debakel der niederländischen Friedensmission unter Verschluß zu halten.

    Bron: Neue Srebrenica-Debatte in den Niederlanden

    Wat voor medium taz, die tageszeitung is, moet nog met een bron worden aangevuld, links volgens Media Bias/Fact Check ("Left").

    In het medium zelf.

  • Duitsland

    Mr. Henze (Germany), vertegenwoordiger van Duitsland in de VN-Veiligheidsraad

    Namens mijn regering wil ik in het bijzonder hulde brengen aan het Nederlandse contingent van UNPROFOR. De Nederlandse militairen hebben grote moed getoond bij de uitvoering van hun taak. Zij hebben op voorbeeldige wijze gehandeld om het lijden van de burgerbevolking te verlichten. Nederlandse militairen zijn gegijzeld. Wij veroordelen deze verachtelijke daad, die zo volstrekt in strijd is met elke militaire ethiek.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    On behalf of my Government, I would like to pay a special tribute to the Dutch contingent of UNPROFOR. The Dutch soldiers have shown great courage in carrying out their duty. They have acted in an exemplary manner to alleviate the suffering of the civilian population. Dutch soldiers have been taken hostage. We condemn this contemptible act, which is so totally at odds with any military ethic.

    Bron: S/PV.3553, Security Council, 3553rd meeting, 12 July 1995

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

Alle reacties over deze missie

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

Volgorde en filters

Soort

VolgordeOudsteNieuwste

  • over 1992

    additionele uitgaven UNPROFOR I (verbindingsbataljon) in 1992; deel van de missie: ƒ 26,659 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR I 26,659 35,855 26,2

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1992

    additionele uitgaven UNPROFOR II (transportbataljon) in 1992; deel van de missie: ƒ 13,381 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR II 13,381 52,541 44,5

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1993

    additionele uitgaven UNPROFOR I (verbindingsbataljon) in 1993; deel van de missie: ƒ 35,855 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR I 26,659 35,855 26,2

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1993

    additionele uitgaven UNPROFOR II (transportbataljon) in 1993; deel van de missie: ƒ 52,541 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR II 13,381 52,541 44,5

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

Materieel

Gebruikt bij deze missie

  • YPR

    Waar dat staat

    Op vrijdag 21 juli is, na onderhandeling hierover met generaal Mladic, Dutchbat met 170 voertuigen en zestien YPR-pantservoertuigen uit Potocari richting Zagreb vertrokken, met medeneming van het lokale personeel in dienst van de VN (in totaal 27 personen), twee gewonde bejaarden, drie United Nations Military Observers en het nog resterende materieel.

    Bron: Kamerstuk 22181 nr. 109

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Begrippen

NAVO
Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied
UNPROFORUnited Nations Protection Force
Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
Bron: United Nations Protection Force (UNPROFOR)

Alle begrippen

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘United Nations Protection Force (UNPROFOR)’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). United Nations Protection Force (UNPROFOR). Geraadpleegd op 7 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-bosnie-unprofor,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {United Nations Protection Force (UNPROFOR)},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor},
  urldate = {2026-11-07},
  note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie 28ff667b57e0f442}
}

Dataversie 28ff667b57e0f442: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall