Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

United Nations Protection Force (UNPROFOR)

Nederland deed mee aan UNPROFOR, een lichtbewapende vredesmacht van de VN.

In het kort

Wanneer
1992 – 1995Op de tijdas
Waar
Bosnië en HerzegovinaLocaties
Soort inzet
Landoptreden

Toon op de globe

Na de Koude Oorlog viel Joegoslavië uiteen en brak er een burgeroorlog uit. De vredesmacht werkte eerst in Kroatië en daarna in Bosnië-Herzegovina, waar ze weinig kon uitrichten. Nederland leverde vanaf het begin een verbindingsbataljon en een transporteenheid. Apart daarvan dwongen F-16's met de NAVO het vliegverbod af en gaven ze luchtsteun; fregatten deden mee aan Sharp Guard (NAVO, WEU). Het bekendst is de inzet van een bataljon van de Luchtmobiele Brigade in Srebrenica. In juli 1995 namen Bosnische Serviërs het gebied in. Buiten het zicht van de Nederlanders vermoordden ze meer dan 8.000 Bosnische moslims.

Waar dat staat

Taak: Nederland leverde vanaf het begin een verbindingsbataljon en een transporteenheid.

Na de Koude Oorlog viel Joegoslavië uiteen. […] Ook de luchtmacht (F-16’s) en de marine deden mee aan belangrijke operaties. […] In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden buiten het zicht van de Nederlandse troepen meer dan 8.000 Bosnische moslims.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

1992 – 1995

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

positiefneutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Kabinet bij de start: Kabinet-Lubbers III

Locaties

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

Volgorde en filters

Soort

VolgordeStandaardA–Z

  • Srebrenica, plaats

    Waar dat staat

    Op 18 januari 1995 neemt luitenant-kolonel Karremans het bevel over van Dutchbat in Srebrenica. De B-compagnie wordt gelegerd in Srebrenica-stad; de C-compagnie met de stafverzorgingscompagnie in Potocari in de enclave; de A-compagnie wordt gestationeerd in Simin Han in de Sapna-vinger. De logistieke ondersteuning, het Support Command, blijft in Lukavac.

    Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.1075, 19.2967

  • Potocari, kamp

    Waar dat staat

    De B-compagnie wordt gelegerd in Srebrenica-stad; de C-compagnie met de stafverzorgingscompagnie in Potocari in de enclave; de A-compagnie wordt gestationeerd in Simin Han in de Sapna-vinger. De logistieke ondersteuning, het Support Command, blijft in Lukavac.

    Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.1533, 19.2781

  • sinds 1992

    Busovaca, hoofdkwartier

    Waar dat staat

    Het logistiek- en transportbataljon was al sinds 1992 in VN-verband in Busovaca gestationeerd en opereert thans in Ifor-verband.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 148

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.0977, 17.8783

Binnen 500 km

In de buurt

Andere missies in die streek, ook van vroeger.

Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)

Volgorde

VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters

Soort

Bron

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Start

    Vanaf maart 1992 deed Nederland mee aan UNPROFOR, eerst met een eenheid voor verbindingen (communicatie).

    Waar dat staat

    Nederland leverde reeds sinds maart 1992 een actieve bijdrage aan UNPROFOR. Het betrof hier in de eerste aanleg een verbindingseenheid, in november 1992 aangevuld met een transporteenheid.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  2. Start

    Vanaf november 1992 vervoerde een Nederlands-Belgisch transportbataljon hulpgoederen voor de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR.

    Waar dat staat

    Het Nederlands-Belgische transportbataljon verricht sinds november 1992 humanitaire hulptransporten ten behoeve van UNHCR.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 77

  3. Besluit

    In augustus 1993 besloot Nederland de VN een bataljon van de Luchtmobiele Brigade aan te bieden in plaats van een logistieke eenheid.

    Waar dat staat

    In augustus 1993 viel het besluit het Nederlandse aanbod voor een logistieke eenheid om te zetten in het aanbod voor een bataljon van de luchtmobiele brigade, die tegen begin 1994 beschikbaar zou komen.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  4. Besluit

    Op 15 november 1993 meldde de regering dat zij een bataljon van de Luchtmobiele Brigade met pantservoertuigen vanaf begin 1994 aan UNPROFOR gaf.

    Waar dat staat

    Bij brief van 15 november 1993 deelde de Regering aan de Tweede Kamer mee dat zij «tegen de achtergrond van de dramatische humanitaire situatie in Bosnië-Herzegowina heeft (...) besloten het eerste operationele bataljon van de luchtmobiele brigade, versterkt met ongeveer vijftig pantservoertuigen en een logistieke eenheid, vanaf het begin van 1994 ter beschikking te stellen van de vredesmacht van de Verenigde Naties in voormalig Joegoslavië, Unprofor.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  5. Incident

    Door gebrek aan brandstof moest Dutchbat soms, zoals in de zomer van 1994, te voet werken in plaats van met voertuigen.

    Waar dat staat

    Zo kon op bepaalde tijden, zoals in de zomer van 1994, door Dutchbat als gevolg van brandstofgebrek niet langer gemechaniseerd en gemotoriseerd, doch slechts te voet worden geopereerd.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  6. Besluit

    In het najaar van 1994 liet Nederland de VN weten dat de inzet in Srebrenica anderhalf jaar zou duren en dat er medio 1995 aflossing moest komen.

    Waar dat staat

    In het najaar van 1994 wees Nederland de VN er op dat de uitzending van de luchtmobiele brigade naar Srebrenica bedoeld was voor anderhalf jaar en dat tijdig zou moeten worden voorzien in een aflossing medio 1995.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  7. StartBosnië-Herzegowina

    In februari 1994 vertrok het luchtmobiele bataljon van 1170 militairen naar Bosnië-Herzegovina.

    Waar dat staat

    In februari 1994 vertrok het 1170 man sterke luchtmobiele bataljon naar Bosnië-Herzegowina.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  8. OverdrachtSrebrenica

    In februari 1994 nam Nederland de VN-taak in de enclave Srebrenica over van Canada.

    Waar dat staat

    Nederland heeft de VN-taak in de enclave Srebrenica in februari 1994 van Canada overgenomen.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 115

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  9. OperatieTuzla

    Van maart tot en met mei bewaakte de A-compagnie van Dutchbat het vliegveld van Tuzla, dat op 22 maart 1994 weer openging.

    Waar dat staat

    De A-compagnie van het Dutchbat is in de periode maart tot en met mei tijdelijk belast geweest met de bewaking en beveiliging van het vliegveld van Tuzla dat op 22 maart 1994 is heropend.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 81

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  10. IncidentGorazde

    Na NAVO-luchtaanvallen rond Gorazde in april 1994 werden VN-waarnemers, onder wie drie Nederlanders, door Bosnische Serviërs vastgehouden of beperkt.

    Waar dat staat

    Rond Gorazde kwam het in april 1994 zelfs tot daadwerkelijke luchtaanvallen van de NAVO, voor het eerst in de geschiedenis van de verdragsorganisatie. … Onder meer werd – in reactie op de luchtaanvallen in april – een aantal VN-waarnemers, waaronder ook drie Nederlanders, in Bosnisch Servisch gebied door Bosnische Serviërs vastgehouden of op andere wijze in hun bewegingsvrijheid beperkt.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  11. Incident

    Na twee NAVO-luchtaanvallen op 25 mei 1995 gijzelden Bosnische Serviërs enkele honderden VN-medewerkers, onder wie enkele Nederlanders.

    Waar dat staat

    Bij de in conclusie 2 genoemde gijzelingsacties ging het om de gijzeling van enkele honderden VN-medewerkers, onder wie enkele Nederlanders, door Bosnische Serviërs na twee Navo air strikes, in opdracht van de VN, op Bosnisch-Servische doelen op 25 mei 1995.

    Bron: Kamerstuk 26122, nr. 45

  12. IncidentSrebrenica

    Op 6 juli 1995 begon het Bosnisch-Servische leger het offensief tegen de enclave Srebrenica.

    Waar dat staat

    CHRONOLOGISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN RONDOM DE VAL VAN SREBRENICA IN DE PERIODE 6 t/m 23 JULI 1995 … 6 juli Het Bosnisch-Servische leger (BSA) begint het offensief.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  13. Incident

    Op 8 juli 1995 begon de Servische aanval op de Nederlandse observatieposten rond de enclave.

    Waar dat staat

    Op 8 juli 1995 begon de Servische aanval op de Nederlandse observatieposten rond het gebied.

    Bron: Defensie

  14. Operatie

    Op 9 juli 1995 nam het Bosnisch-Servische leger een observatiepost in. In de avond zette Dutchbat met zes pantservoertuigen een blokkade op de weg naar de stad.

    Waar dat staat

    CHRONOLOGISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN RONDOM DE VAL VAN SREBRENICA IN DE PERIODE 6 t/m 23 JULI 1995 … 9 juli De BSA bezet omstreeks 9.00 uur OP-S en dwingt de bemanning naar Bratunac te rijden. … Op het bevel van Unprofor van omstreeks 22.00 uur, richt Dutchbat met zes YPR-pantservoertuigen een «blocking position» in op de weg naar de stad.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

  15. Operatie

    Op 11 juli 1995 werd luchtsteun goedgekeurd. Om 14.40 uur vielen twee Nederlandse F-16's twee tanks aan.

    Waar dat staat

    CHRONOLOGISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN RONDOM DE VAL VAN SREBRENICA IN DE PERIODE 6 t/m 23 JULI 1995 … 11 juli In de ochtend is het betrekkelijk rustig. … Om 12.30 uur wordt luchtsteun goedgekeurd. … Om 14.40 uur voeren twee Nederlandse F16's luchtsteun uit op twee tanks.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

  16. IncidentSrebrenica

    Op 11 juli 1995 veroverde het Bosnisch-Servische leger de VN-enclave Srebrenica.

    Waar dat staat

    Zoals bekend heeft het toenmalige Bosnisch-Servische leger de VN-enclave Srebrenica op 11 juli 1995 onder de voet gelopen.

    Bron: Kamerstuk 26122, nr. 45

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  17. IncidentKladanj

    Op 12 juli 1995 vertrokken de eerste konvooien met vluchtelingen naar Kladanj. Dutchbat probeerde toezicht te houden op de konvooien.

    Waar dat staat

    CHRONOLOGISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN RONDOM DE VAL VAN SREBRENICA IN DE PERIODE 6 t/m 23 JULI 1995 … 12 juli … De eerste konvooien met vluchtelingen vertrekken naar Kladanj. Dutchbat probeert toezicht te houden op de konvooien.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  18. Incident

    Op 15 juli 1995 liet het Bosnisch-Servische leger 55 vastgehouden militairen van Dutchbat vrij. Zij keerden daarna terug naar Soesterberg.

    Waar dat staat

    CHRONOLOGISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN RONDOM DE VAL VAN SREBRENICA IN DE PERIODE 6 t/m 23 JULI 1995 … 15 juli De 55 vastgehouden militairen worden door de BSA vrijgelaten. … De eerder vrijgelaten 55 militairen van Dutchbat keren terug op Soesterberg.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

  19. VertrekPotocari

    Op 21 juli 1995 verliet Dutchbat de enclave. Het laatste deel uit Potocari kwam op 22 juli om 8.00 uur aan in Zagreb.

    Waar dat staat

    CHRONOLOGISCH OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN RONDOM DE VAL VAN SREBRENICA IN DE PERIODE 6 t/m 23 JULI 1995 … 21 juli Dutchbat verlaat de enclave. … 22 juli De laatste slag van Dutchbat uit Potocari arriveert om 8.00 uur in Zagreb.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • De missie eindigde tragisch: in juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden meer dan 8.000 Bosnische moslims.

    Waar dat staat

    Deze missie eindigde tragisch. In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden buiten het zicht van de Nederlandse troepen meer dan 8.000 Bosnische moslims.

    Bron: Veteraneninstituut

  • Volgens de regering na de debriefing konden de Nederlandse militairen de val van Srebrenica niet voorkomen; de overmacht was te groot.

    Waar dat staat

    De oorzaak van de val van de enclave Srebrenica was de Bosnisch-Servische agressie. Het debriefingsrapport onderstreept dat de Nederlandse VN-militairen in Srebrenica de val van de enclave niet hadden kunnen voorkomen. De overmacht was te groot voor de kleine Nederlandse VN-eenheid, die er alleen voor stond.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

Omvang

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • 1.800

    Vanaf februari 1994 werkten in totaal 1800 Nederlandse militairen in drie groepen na elkaar in de enclave Srebrenica (totaal).

    Waar dat staat

    Sinds februari 1994 hebben in totaal 1800 Nederlandse VN-militairen in drie rotaties zich in de enclave voor de bevolking ingezet en hebben dat tot op het laatste moment gedaan.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 119

  • ruim 1.200

    Het bataljon van de Luchtmobiele Brigade telde ruim 1200 militairen tegelijk.

    Waar dat staat

    Een versterkt infanteriebataljon van de Luchtmobiele Brigade (ruim 1200 militairen) is … voor anderhalf jaar aan UNPROFOR ter beschikking gesteld, d.w.z. tot midden 1995.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 84

Slachtoffers

  • 1 gesneuveld

    Een Nederlandse militair kwam in Srebrenica om toen moslimstrijders een handgranaat naar een Nederlandse pantserwagen gooiden.

    Waar dat staat

    Dutchbat zat al een half jaar opgesloten in Srebrenica en enkele dagen eerder was een Nederlandse militair om het leven gekomen doordat moslimstrijders een handgranaat gooiden naar een Nederlandse pantserwagen op het moment dat de betrokken Nederlanders wilden terugtrekken.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 119

Lessen

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Les: de leiding, de informatie en het advies bij vredesmissies moeten beter. Eén persoon, de chef Defensiestaf, moet de leiding hebben.

    Waar dat staat

    het verloop van vredesoperaties kan worden verbeterd op het gebied van de aansturing, de informatievoorziening en de beleidsadvisering. Daartoe dienen dergelijke operaties te staan onder eenhoofdige leiding van de chef Defensiestaf

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

  • Les: zulke missies vragen veel van militairen, ook buiten het gewone militaire werk. De opleiding moet daarop worden aangepast.

    Waar dat staat

    crisisbeheersingsoperaties stellen nieuwe, hoge eisen aan militairen, ook buiten het strikt militair-operationele terrein.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

Koninklijke Marine

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters

Wie

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Ierland, The Irish Times (nieuwsbericht)

    Peter Cluskey

    Er komt nooit een “afsluiting” voor het kleine, slecht uitgeruste bataljon Nederlandse vredeshandhavers dat in juli 1995 8.000 islamitische mannen en jongens in de VN-“veilige zone” Srebrenica moest beschermen. Achteraf gezien was het de oorspronkelijke mission impossible.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    There will never be “closure” for the small ill-equipped battalion of Dutch peacekeepers left to protect 8,000 Muslim men and boys in the UN “safe haven” of Srebrenica in July 1995. Looking back, it was the original mission impossible.

    Bron: Dutch PM’s state apology offers solace to traumatised Srebrenica peacekeepers

    The Irish Times is een commercieel medium, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

  • Turkije, TRT World (nieuwsbericht)staatsmedium

    Murat Sofuoglu

    Al deze wrede daden van de Nederlanders en hun blijvende invloed op de burgers van de voormalige koloniale macht doen denken aan het falen van het Nederlandse leger in de Bosnische oorlog in de jaren negentig. … In plaats daarvan besloot de eenheid, Dutchbat III genoemd, een compound te ontruimen waar 25.000 Bosniakken hun toevlucht hadden gezocht, waardoor Serviërs meer dan 8.000 islamitische mannen en jongens konden vermoorden.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    All these brutal conducts of Dutch and their continuing influence over the former colonial power’s citizens bring to mind the failure of the country’s military in the Bosnian War in the 1990s. … Instead, the unit, which was called DutchBat III, decided to evacuate a compound where 25,000 Bosniaks took refuge, allowing Serbs to massacre more than 8,000 Muslim men and boys.

    Bron: Dutch army’s notorious record in global conflicts from Indonesia to Bosnia

    TRT World is een staatsmedium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").

    In het medium zelf.

Alle reacties over deze missie

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

Volgorde en filters

Soort

VolgordeOudsteNieuwste

  • over 1992

    additionele uitgaven UNPROFOR I (verbindingsbataljon) in 1992; deel van de missie: ƒ 26,659 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR I 26,659 35,855 26,2

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1992

    additionele uitgaven UNPROFOR II (transportbataljon) in 1992; deel van de missie: ƒ 13,381 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR II 13,381 52,541 44,5

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1993

    additionele uitgaven UNPROFOR I (verbindingsbataljon) in 1993; deel van de missie: ƒ 35,855 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR I 26,659 35,855 26,2

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1993

    additionele uitgaven UNPROFOR II (transportbataljon) in 1993; deel van de missie: ƒ 52,541 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR II 13,381 52,541 44,5

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

Materieel

Gebruikt bij deze missie

  • YPR

    Waar dat staat

    Op vrijdag 21 juli is, na onderhandeling hierover met generaal Mladic, Dutchbat met 170 voertuigen en zestien YPR-pantservoertuigen uit Potocari richting Zagreb vertrokken, met medeneming van het lokale personeel in dienst van de VN (in totaal 27 personen), twee gewonde bejaarden, drie United Nations Military Observers en het nog resterende materieel.

    Bron: Kamerstuk 22181 nr. 109

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Begrippen

NAVO
Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied
UNPROFORUnited Nations Protection Force
Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
Bron: United Nations Protection Force (UNPROFOR)

Alle begrippen

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘United Nations Protection Force (UNPROFOR)’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). United Nations Protection Force (UNPROFOR). Geraadpleegd op 7 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-bosnie-unprofor,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {United Nations Protection Force (UNPROFOR)},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor},
  urldate = {2026-11-07},
  note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie d2422b94fca9c120}
}

Dataversie d2422b94fca9c120: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall