Alle missies

Afgelopen

United Nations Protection Force (UNPROFOR)

Nederland deed mee aan UNPROFOR, een lichtbewapende vredesmacht van de VN.

In het kort

Wanneer
1992 – 1995Op de tijdas
Waar
Bosnië en HerzegovinaLocaties
Soort inzet
Landoptreden

Toon op de globe

Na de Koude Oorlog viel Joegoslavië uiteen en brak er een burgeroorlog uit. De vredesmacht werkte eerst in Kroatië en daarna in Bosnië-Herzegovina, waar ze weinig kon uitrichten. Nederland leverde vanaf het begin een verbindingsbataljon en een transporteenheid. Apart daarvan dwongen F-16's met de NAVO het vliegverbod af en gaven ze luchtsteun; fregatten deden mee aan Sharp Guard (NAVO, WEU). Het bekendst is de inzet van een bataljon van de Luchtmobiele Brigade in Srebrenica. In juli 1995 namen Bosnische Serviërs het gebied in. Buiten het zicht van de Nederlanders vermoordden ze meer dan 8.000 Bosnische moslims.

Waar dat staat

Taak: Nederland leverde vanaf het begin een verbindingsbataljon en een transporteenheid.

Na de Koude Oorlog viel Joegoslavië uiteen. […] Ook de luchtmacht (F-16’s) en de marine deden mee aan belangrijke operaties. […] In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden buiten het zicht van de Nederlandse troepen meer dan 8.000 Bosnische moslims.

Op de tijdlijn

1992 – 1995

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

positiefneutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Kabinet bij de start: Kabinet-Lubbers III

Locaties

Kaart: EOxCloudless 2024 (opent in nieuw venster), Natural Earth (opent in nieuw venster)

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

Volgorde en filters

VolgordeStandaardA–Z

  • Srebrenica, plaats

    Waar dat staat

    Op 18 januari 1995 neemt luitenant-kolonel Karremans het bevel over van Dutchbat in Srebrenica. De B-compagnie wordt gelegerd in Srebrenica-stad; de C-compagnie met de stafverzorgingscompagnie in Potocari in de enclave; de A-compagnie wordt gestationeerd in Simin Han in de Sapna-vinger. De logistieke ondersteuning, het Support Command, blijft in Lukavac.

    Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8 (opent in nieuw venster)

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.1075, 19.2967

  • Potocari, kamp

    Waar dat staat

    De B-compagnie wordt gelegerd in Srebrenica-stad; de C-compagnie met de stafverzorgingscompagnie in Potocari in de enclave; de A-compagnie wordt gestationeerd in Simin Han in de Sapna-vinger. De logistieke ondersteuning, het Support Command, blijft in Lukavac.

    Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8 (opent in nieuw venster)

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.1533, 19.2781

  • sinds 1992

    Busovaca, hoofdkwartier

    Waar dat staat

    Het logistiek- en transportbataljon was al sinds 1992 in VN-verband in Busovaca gestationeerd en opereert thans in Ifor-verband.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 148 (opent in nieuw venster)

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.0977, 17.8783

Binnen 500 km

In de buurt

Andere missies in die streek, ook van vroeger.

Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)

Volgorde

VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters: Start

Bron

Ministerie van Defensie 0Rijksoverheid en Tweede Kamer 3

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Start

    Vanaf maart 1992 deed Nederland mee aan UNPROFOR, eerst met een eenheid voor verbindingen (communicatie).

    Waar dat staat

    Nederland leverde reeds sinds maart 1992 een actieve bijdrage aan UNPROFOR. Het betrof hier in de eerste aanleg een verbindingseenheid, in november 1992 aangevuld met een transporteenheid.

  2. Start

    Vanaf november 1992 vervoerde een Nederlands-Belgisch transportbataljon hulpgoederen voor de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR.

    Waar dat staat

    Het Nederlands-Belgische transportbataljon verricht sinds november 1992 humanitaire hulptransporten ten behoeve van UNHCR.

  3. StartBosnië-Herzegowina

    In februari 1994 vertrok het luchtmobiele bataljon van 1170 militairen naar Bosnië-Herzegovina.

    Waar dat staat

    In februari 1994 vertrok het 1170 man sterke luchtmobiele bataljon naar Bosnië-Herzegowina.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149 (opent in nieuw venster)

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

VolgordeStandaardPer soort bron

  • De missie eindigde tragisch: in juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden meer dan 8.000 Bosnische moslims.

    Waar dat staat

    Deze missie eindigde tragisch. In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden buiten het zicht van de Nederlandse troepen meer dan 8.000 Bosnische moslims.

  • Volgens de regering na de debriefing konden de Nederlandse militairen de val van Srebrenica niet voorkomen; de overmacht was te groot.

    Waar dat staat

    De oorzaak van de val van de enclave Srebrenica was de Bosnisch-Servische agressie. Het debriefingsrapport onderstreept dat de Nederlandse VN-militairen in Srebrenica de val van de enclave niet hadden kunnen voorkomen. De overmacht was te groot voor de kleine Nederlandse VN-eenheid, die er alleen voor stond.

Omvang

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • 1.800

    Vanaf februari 1994 werkten in totaal 1800 Nederlandse militairen in drie groepen na elkaar in de enclave Srebrenica (totaal).

    Waar dat staat

    Sinds februari 1994 hebben in totaal 1800 Nederlandse VN-militairen in drie rotaties zich in de enclave voor de bevolking ingezet en hebben dat tot op het laatste moment gedaan.

  • ruim 1.200

    Het bataljon van de Luchtmobiele Brigade telde ruim 1200 militairen tegelijk.

    Waar dat staat

    Een versterkt infanteriebataljon van de Luchtmobiele Brigade (ruim 1200 militairen) is … voor anderhalf jaar aan UNPROFOR ter beschikking gesteld, d.w.z. tot midden 1995.

Slachtoffers

  • 1 gesneuveld

    Een Nederlandse militair kwam in Srebrenica om toen moslimstrijders een handgranaat naar een Nederlandse pantserwagen gooiden.

    Waar dat staat

    Dutchbat zat al een half jaar opgesloten in Srebrenica en enkele dagen eerder was een Nederlandse militair om het leven gekomen doordat moslimstrijders een handgranaat gooiden naar een Nederlandse pantserwagen op het moment dat de betrokken Nederlanders wilden terugtrekken.

Lessen

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Les: de leiding, de informatie en het advies bij vredesmissies moeten beter. Eén persoon, de chef Defensiestaf, moet de leiding hebben.

    Waar dat staat

    het verloop van vredesoperaties kan worden verbeterd op het gebied van de aansturing, de informatievoorziening en de beleidsadvisering. Daartoe dienen dergelijke operaties te staan onder eenhoofdige leiding van de chef Defensiestaf

  • Les: zulke missies vragen veel van militairen, ook buiten het gewone militaire werk. De opleiding moet daarop worden aangepast.

    Waar dat staat

    crisisbeheersingsoperaties stellen nieuwe, hoge eisen aan militairen, ook buiten het strikt militair-operationele terrein.

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

Koninklijke Marine

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters: neutraal

VolgordeNieuwsteOudste

  • Turkije, Anadolu Ajansı (nieuwsbericht)staatsmedium

    redactie

    De Hoge Raad oordeelde in 2019 dat Nederlandse VN-blauwhelmen 'onrechtmatig handelden' toen zij op 13 juli 1995 de mannen van hun basis bij Srebrenica lieten vertrekken en aan de Bosnisch-Servische troepen overdroegen, terwijl zij wisten dat die 'ernstig gevaar liepen te worden mishandeld en vermoord'.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Dutch Supreme Court ruled in 2019 that Dutch UN peacekeepers "acted unlawfully" when they evacuated the men from their military base near Srebrenica on July 13, 1995, handing them over to the Bosnian Serb forces despite knowing that they "were in serious jeopardy of being abused and murdered."

  • Ierland, The Irish Times (nieuwsbericht)

    Peter Cluskey

    Er komt nooit een “afsluiting” voor het kleine, slecht uitgeruste bataljon Nederlandse vredeshandhavers dat in juli 1995 8.000 islamitische mannen en jongens in de VN-“veilige zone” Srebrenica moest beschermen. Achteraf gezien was het de oorspronkelijke mission impossible.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    There will never be “closure” for the small ill-equipped battalion of Dutch peacekeepers left to protect 8,000 Muslim men and boys in the UN “safe haven” of Srebrenica in July 1995. Looking back, it was the original mission impossible.

  • Italië, ANSA (nieuwsbericht)

    redactie

    De Nederlandse militairen maakten in 1995 een fout door 350 mannen buiten het militaire complex bij Srebrenica te sturen, maar Nederland is slechts voor 10% aansprakelijk voor hun dood door Bosnisch-Servische hand.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Italiaans)

    I soldati olandesi sbagliarono ad inviare 350 uomini fuori dal complesso militare vicino a Srebrenica nel 1995, ma i Paesi Bassi sono responsabili solo al 10% delle loro morti per mano serbo-bosniaca.

    Bron: Strage Srebrenica, colpa Olanda solo 10% (opent in nieuw venster)

    Wat voor medium ANSA is, moet nog met een bron worden aangevuld, midden volgens Media Bias/Fact Check ("Least Biased").

    In het medium zelf.

  • Ierland, The Irish Times (nieuwsbericht)

    Peter Cluskey

    Nieuwe informatie heeft echter het beeld van wat er op 11 juli 1995 gebeurde wezenlijk veranderd – en van de vraag of de Nederlandse regering haar eigen troepen inderdaad in de steek liet.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    However, new information has led to substantial changes in the perception of what happened on July 11th, 1995 – and of whether the Dutch government did, indeed, leave its own troops in the lurch.

    Bron: Dutchbat III peacekeepers drop legal action against government (opent in nieuw venster)

    The Irish Times is een commercieel medium, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

  • Verenigde Staten, CNN (nieuwsbericht)

    Mick Krever

    Licht bewapende Nederlandse vredeshandhavers, vlak bij Srebrenica gelegerd ter bescherming van veel islamitische Bosniakken, wisten de genocide niet te stoppen.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    Lightly armed Dutch peacekeepers, stationed just down the road from Srebrenica protecting many Muslim Bosniaks, failed to stop the genocide.

  • Qatar, Al Jazeera (nieuwsbericht)staatsmedium

    redactie

    De Nederlandse staat is door een rechter in Den Haag verantwoordelijk gehouden voor de dood van drie moslimmannen na de val van Srebrenica tijdens de Bosnische oorlog van 1992-1995.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Dutch state has been found responsible by a court in The Hague for the deaths of three Muslim men after the fall of Srebrenica during the 1992-1995 Bosnian war.

    Bron: Dutch blamed for Srebrenica deaths (opent in nieuw venster)

    Al Jazeera is een staatsmedium, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

  • Bosnië-Herzegovina

    Vertegenwoordiger van Bosnië en Herzegovina in de Veiligheidsraad, Mr. Misić

    Er zijn nieuwe gijzelaars genomen, VN-observatieposten bemand door dappere maar slecht bewapende Nederlandse vredeshandhavers zijn onder de voet gelopen, tientallen burgers zijn vermoord en honderden gewond in de onbeschermde stad,

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    New hostages have been taken, United Nations observation posts manned by brave put poorly armed Dutch peace-keepers have been stampeded over, dozens of civilians have been murdered and hundreds have been wounded in the unprotected city,

  • Indonesië

    Mr. Wisnumurti (Indonesia), permanent vertegenwoordiger bij de VN, in de Veiligheidsraad

    De Indonesische delegatie is verontrust door de meest recente gevangenneming van Nederlands UNPROFOR-personeel door de Bosnisch-Servische partij en vindt de bedreiging van het leven van dat personeel bij hernieuwde luchtaanvallen volstrekt verwerpelijk.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Indonesian delegation is alarmed by the most recent detention of Dutch UNPROFOR personnel by the Bosnian Serb party and finds the threat against the lives of those personnel in the event of renewed air strikes utterly reprehensible.

  • Verenigd Koninkrijk

    Minister van Buitenlandse Zaken Malcolm Rifkind, in het Lagerhuis

    Zo’n 450 Nederlandse militairen waren in Srebrenica toen de gevechten afgelopen weekend escaleerden. … Ik heb vanochtend gesproken met de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Van Mierlo. Hij bevestigde dat de Nederlandse militairen in hun compound bleven. … de Nederlanders alle hulp te bieden die zij nodig hebben

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    Some 450 Dutch troops were in Srebrenica when fighting escalated over last weekend. … I have spoken this morning to the Dutch Foreign Minister, Mr. Van Mierlo. He confirmed that the Dutch troops remained in their compound. … to offer any help to the Dutch that they need

  • Verenigde Staten

    Mrs. Albright (United States of America), permanent vertegenwoordiger bij de VN, in de Veiligheidsraad

    De schaamteloze behandeling van de Nederlandse vredeshandhavers door de Bosnische Serviërs is schandalig. Deze daden vallen volledig onder de rechtsmacht van het oorlogsmisdadentribunaal voor het voormalige Joegoslavië.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The brazen treatment of the Dutch peacekeepers by the Bosnian Serbs is outrageous. These actions fall squarely within the jurisdiction of the war-crimes Tribunal for the former Yugoslavia.

Alle reacties over deze missie

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

Volgorde en filters

VolgordeOudsteNieuwste

  • over 1992

    additionele uitgaven UNPROFOR I (verbindingsbataljon) in 1992; deel van de missie: ƒ 26,659 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR I 26,659 35,855 26,2

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4 (opent in nieuw venster)

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1992

    additionele uitgaven UNPROFOR II (transportbataljon) in 1992; deel van de missie: ƒ 13,381 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR II 13,381 52,541 44,5

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4 (opent in nieuw venster)

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1993

    additionele uitgaven UNPROFOR I (verbindingsbataljon) in 1993; deel van de missie: ƒ 35,855 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR I 26,659 35,855 26,2

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4 (opent in nieuw venster)

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1993

    additionele uitgaven UNPROFOR II (transportbataljon) in 1993; deel van de missie: ƒ 52,541 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR II 13,381 52,541 44,5

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4 (opent in nieuw venster)

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

Materieel

Gebruikt bij deze missie

  • YPR

    Waar dat staat

    Op vrijdag 21 juli is, na onderhandeling hierover met generaal Mladic, Dutchbat met 170 voertuigen en zestien YPR-pantservoertuigen uit Potocari richting Zagreb vertrokken, met medeneming van het lokale personeel in dienst van de VN (in totaal 27 personen), twee gewonde bejaarden, drie United Nations Military Observers en het nog resterende materieel.

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Begrippen

NAVO
Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied (opent in nieuw venster)
UNPROFOR, ook United Nations Protection Force
Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
Bron: United Nations Protection Force (UNPROFOR) (opent in nieuw venster)

Alle begrippen

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘United Nations Protection Force (UNPROFOR)’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). United Nations Protection Force (UNPROFOR). Geraadpleegd op 7 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-bosnie-unprofor,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {United Nations Protection Force (UNPROFOR)},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor},
  urldate = {2026-11-07},
  note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie d2422b94fca9c120}
}

Dataversie d2422b94fca9c120: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall