Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

United Nations Protection Force (UNPROFOR)

Nederland deed mee aan UNPROFOR, een lichtbewapende vredesmacht van de VN.

In het kort

Wanneer
1992 – 1995Op de tijdas
Waar
Bosnië en HerzegovinaLocaties
Soort inzet
Landoptreden

Toon op de globe

Na de Koude Oorlog viel Joegoslavië uiteen en brak er een burgeroorlog uit. De vredesmacht werkte eerst in Kroatië en daarna in Bosnië-Herzegovina, waar ze weinig kon uitrichten. Nederland leverde vanaf het begin een verbindingsbataljon en een transporteenheid. Apart daarvan dwongen F-16's met de NAVO het vliegverbod af en gaven ze luchtsteun; fregatten deden mee aan Sharp Guard (NAVO, WEU). Het bekendst is de inzet van een bataljon van de Luchtmobiele Brigade in Srebrenica. In juli 1995 namen Bosnische Serviërs het gebied in. Buiten het zicht van de Nederlanders vermoordden ze meer dan 8.000 Bosnische moslims.

Waar dat staat

Taak: Nederland leverde vanaf het begin een verbindingsbataljon en een transporteenheid.

Na de Koude Oorlog viel Joegoslavië uiteen. […] Ook de luchtmacht (F-16’s) en de marine deden mee aan belangrijke operaties. […] In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden buiten het zicht van de Nederlandse troepen meer dan 8.000 Bosnische moslims.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

1992 – 1995

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

positiefneutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Locaties

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

Volgorde en filters

Soort

VolgordeStandaardA–Z

  • Srebrenica, plaats

    Waar dat staat

    Op 18 januari 1995 neemt luitenant-kolonel Karremans het bevel over van Dutchbat in Srebrenica. De B-compagnie wordt gelegerd in Srebrenica-stad; de C-compagnie met de stafverzorgingscompagnie in Potocari in de enclave; de A-compagnie wordt gestationeerd in Simin Han in de Sapna-vinger. De logistieke ondersteuning, het Support Command, blijft in Lukavac.

    Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.1075, 19.2967

  • Potocari, kamp

    Waar dat staat

    De B-compagnie wordt gelegerd in Srebrenica-stad; de C-compagnie met de stafverzorgingscompagnie in Potocari in de enclave; de A-compagnie wordt gestationeerd in Simin Han in de Sapna-vinger. De logistieke ondersteuning, het Support Command, blijft in Lukavac.

    Bron: Kamerstuk 26454, nr. 8

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.1533, 19.2781

  • sinds 1992

    Busovaca, hoofdkwartier

    Waar dat staat

    Het logistiek- en transportbataljon was al sinds 1992 in VN-verband in Busovaca gestationeerd en opereert thans in Ifor-verband.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 148

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 44.0977, 17.8783

Binnen 500 km

In de buurt

Andere missies in die streek, ook van vroeger.

Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)

Volgorde

VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters

Soort

Bron

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Start

    Vanaf maart 1992 deed Nederland mee aan UNPROFOR, eerst met een eenheid voor verbindingen (communicatie).

    Waar dat staat

    Nederland leverde reeds sinds maart 1992 een actieve bijdrage aan UNPROFOR. Het betrof hier in de eerste aanleg een verbindingseenheid, in november 1992 aangevuld met een transporteenheid.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  2. Start

    Vanaf november 1992 vervoerde een Nederlands-Belgisch transportbataljon hulpgoederen voor de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR.

    Waar dat staat

    Het Nederlands-Belgische transportbataljon verricht sinds november 1992 humanitaire hulptransporten ten behoeve van UNHCR.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 77

  3. Besluit

    In augustus 1993 besloot Nederland de VN een bataljon van de Luchtmobiele Brigade aan te bieden in plaats van een logistieke eenheid.

    Waar dat staat

    In augustus 1993 viel het besluit het Nederlandse aanbod voor een logistieke eenheid om te zetten in het aanbod voor een bataljon van de luchtmobiele brigade, die tegen begin 1994 beschikbaar zou komen.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  4. Besluit

    Op 15 november 1993 meldde de regering dat zij een bataljon van de Luchtmobiele Brigade met pantservoertuigen vanaf begin 1994 aan UNPROFOR gaf.

    Waar dat staat

    Bij brief van 15 november 1993 deelde de Regering aan de Tweede Kamer mee dat zij «tegen de achtergrond van de dramatische humanitaire situatie in Bosnië-Herzegowina heeft (...) besloten het eerste operationele bataljon van de luchtmobiele brigade, versterkt met ongeveer vijftig pantservoertuigen en een logistieke eenheid, vanaf het begin van 1994 ter beschikking te stellen van de vredesmacht van de Verenigde Naties in voormalig Joegoslavië, Unprofor.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

  5. Incident

    Door gebrek aan brandstof moest Dutchbat soms, zoals in de zomer van 1994, te voet werken in plaats van met voertuigen.

    Waar dat staat

    Zo kon op bepaalde tijden, zoals in de zomer van 1994, door Dutchbat als gevolg van brandstofgebrek niet langer gemechaniseerd en gemotoriseerd, doch slechts te voet worden geopereerd.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 149

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • De missie eindigde tragisch: in juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden meer dan 8.000 Bosnische moslims.

    Waar dat staat

    Deze missie eindigde tragisch. In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de enclave en vermoordden buiten het zicht van de Nederlandse troepen meer dan 8.000 Bosnische moslims.

    Bron: Veteraneninstituut

  • Volgens de regering na de debriefing konden de Nederlandse militairen de val van Srebrenica niet voorkomen; de overmacht was te groot.

    Waar dat staat

    De oorzaak van de val van de enclave Srebrenica was de Bosnisch-Servische agressie. Het debriefingsrapport onderstreept dat de Nederlandse VN-militairen in Srebrenica de val van de enclave niet hadden kunnen voorkomen. De overmacht was te groot voor de kleine Nederlandse VN-eenheid, die er alleen voor stond.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

Omvang

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • 1.800

    Vanaf februari 1994 werkten in totaal 1800 Nederlandse militairen in drie groepen na elkaar in de enclave Srebrenica (totaal).

    Waar dat staat

    Sinds februari 1994 hebben in totaal 1800 Nederlandse VN-militairen in drie rotaties zich in de enclave voor de bevolking ingezet en hebben dat tot op het laatste moment gedaan.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 119

  • ruim 1.200

    Het bataljon van de Luchtmobiele Brigade telde ruim 1200 militairen tegelijk.

    Waar dat staat

    Een versterkt infanteriebataljon van de Luchtmobiele Brigade (ruim 1200 militairen) is … voor anderhalf jaar aan UNPROFOR ter beschikking gesteld, d.w.z. tot midden 1995.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 84

Slachtoffers

  • 1 gesneuveld

    Een Nederlandse militair kwam in Srebrenica om toen moslimstrijders een handgranaat naar een Nederlandse pantserwagen gooiden.

    Waar dat staat

    Dutchbat zat al een half jaar opgesloten in Srebrenica en enkele dagen eerder was een Nederlandse militair om het leven gekomen doordat moslimstrijders een handgranaat gooiden naar een Nederlandse pantserwagen op het moment dat de betrokken Nederlanders wilden terugtrekken.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 119

Lessen

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Les: de leiding, de informatie en het advies bij vredesmissies moeten beter. Eén persoon, de chef Defensiestaf, moet de leiding hebben.

    Waar dat staat

    het verloop van vredesoperaties kan worden verbeterd op het gebied van de aansturing, de informatievoorziening en de beleidsadvisering. Daartoe dienen dergelijke operaties te staan onder eenhoofdige leiding van de chef Defensiestaf

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

  • Les: zulke missies vragen veel van militairen, ook buiten het gewone militaire werk. De opleiding moet daarop worden aangepast.

    Waar dat staat

    crisisbeheersingsoperaties stellen nieuwe, hoge eisen aan militairen, ook buiten het strikt militair-operationele terrein.

    Bron: Kamerstuk 22181, nr. 128

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

Koninklijke Marine

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters: Media

Wie

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Verenigd Koninkrijk, The Guardian (nieuwsbericht)

    Alixandra Fazzina

    Tussen roestende machines bedekt Nederlandse graffiti nog altijd de muren. Bordjes voor toiletten, geschilderde emblemen en afbeeldingen van halfnaakte vrouwen wisselen af met graffiti die minachting uitdrukt voor de mensen die de soldaten moesten beschermen.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    Amid rusting machinery, Dutch graffiti still covers the walls. Signs for toilets, painted insignia and renderings of semi-naked women are interspersed with graffiti that speaks of a disdain for the people the soldiers were deployed to safeguard.

    Bron: Thirty years after the genocide, the peace of Srebrenica hides deep scars

    The Guardian is een commercieel medium, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

  • Turkije, Anadolu Ajansı (nieuwsbericht)staatsmedium

    redactie

    De Hoge Raad oordeelde in 2019 dat Nederlandse VN-blauwhelmen 'onrechtmatig handelden' toen zij op 13 juli 1995 de mannen van hun basis bij Srebrenica lieten vertrekken en aan de Bosnisch-Servische troepen overdroegen, terwijl zij wisten dat die 'ernstig gevaar liepen te worden mishandeld en vermoord'.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Dutch Supreme Court ruled in 2019 that Dutch UN peacekeepers "acted unlawfully" when they evacuated the men from their military base near Srebrenica on July 13, 1995, handing them over to the Bosnian Serb forces despite knowing that they "were in serious jeopardy of being abused and murdered."

    Bron: Thousands of Srebrenica victims await compensation from the Netherlands

    Anadolu Ajansı is een staatsmedium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").

    In het medium zelf.

  • Ierland, The Irish Times (nieuwsbericht)

    Peter Cluskey

    Er komt nooit een “afsluiting” voor het kleine, slecht uitgeruste bataljon Nederlandse vredeshandhavers dat in juli 1995 8.000 islamitische mannen en jongens in de VN-“veilige zone” Srebrenica moest beschermen. Achteraf gezien was het de oorspronkelijke mission impossible.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    There will never be “closure” for the small ill-equipped battalion of Dutch peacekeepers left to protect 8,000 Muslim men and boys in the UN “safe haven” of Srebrenica in July 1995. Looking back, it was the original mission impossible.

    Bron: Dutch PM’s state apology offers solace to traumatised Srebrenica peacekeepers

    The Irish Times is een commercieel medium, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

  • Turkije, TRT World (nieuwsbericht)staatsmedium

    Murat Sofuoglu

    Al deze wrede daden van de Nederlanders en hun blijvende invloed op de burgers van de voormalige koloniale macht doen denken aan het falen van het Nederlandse leger in de Bosnische oorlog in de jaren negentig. … In plaats daarvan besloot de eenheid, Dutchbat III genoemd, een compound te ontruimen waar 25.000 Bosniakken hun toevlucht hadden gezocht, waardoor Serviërs meer dan 8.000 islamitische mannen en jongens konden vermoorden.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    All these brutal conducts of Dutch and their continuing influence over the former colonial power’s citizens bring to mind the failure of the country’s military in the Bosnian War in the 1990s. … Instead, the unit, which was called DutchBat III, decided to evacuate a compound where 25,000 Bosniaks took refuge, allowing Serbs to massacre more than 8,000 Muslim men and boys.

    Bron: Dutch army’s notorious record in global conflicts from Indonesia to Bosnia

    TRT World is een staatsmedium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").

    In het medium zelf.

  • Italië, ANSA (nieuwsbericht)

    redactie

    De Nederlandse militairen maakten in 1995 een fout door 350 mannen buiten het militaire complex bij Srebrenica te sturen, maar Nederland is slechts voor 10% aansprakelijk voor hun dood door Bosnisch-Servische hand.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Italiaans)

    I soldati olandesi sbagliarono ad inviare 350 uomini fuori dal complesso militare vicino a Srebrenica nel 1995, ma i Paesi Bassi sono responsabili solo al 10% delle loro morti per mano serbo-bosniaca.

    Bron: Strage Srebrenica, colpa Olanda solo 10%

    Wat voor medium ANSA is, moet nog met een bron worden aangevuld, midden volgens Media Bias/Fact Check ("Least Biased").

    In het medium zelf.

  • Verenigde Staten, NPR (interview)

    David Rohde (The New Yorker), in gesprek met Ari Shapiro

    De Nederlanders capituleerden in wezen. De Serviërs namen de stad in.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    ROHDE: The Dutch essentially capitulated. The Serbs took the town.

    Bron: Dutch Supreme Court Says The Netherlands Shares Responsibility In Srebrenica Massacre

    NPR is een publieke omroep, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

  • Ierland, The Irish Times (nieuwsbericht)

    Peter Cluskey

    Nieuwe informatie heeft echter het beeld van wat er op 11 juli 1995 gebeurde wezenlijk veranderd – en van de vraag of de Nederlandse regering haar eigen troepen inderdaad in de steek liet.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    However, new information has led to substantial changes in the perception of what happened on July 11th, 1995 – and of whether the Dutch government did, indeed, leave its own troops in the lurch.

    Bron: Dutchbat III peacekeepers drop legal action against government

    The Irish Times is een commercieel medium, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

  • Duitsland, taz, die tageszeitung (nieuwsbericht)

    Erich Rathfelder

    Dat Mladić dezelfde dag verklaarde dat het tijd was wraak te nemen op de "Turken" voor de verloren slag op het Merelveld in 1389, ontlast de Nederlanders niet. De onwaardige onderdanigheid van Karremans tegenover Mladić had verstrekkende gevolgen.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Duits)

    Dass Mladićam selben Tag erklärte, jetzt sei es Zeit, Rache an den „Türken“ wegen der verlorenen Schlacht von Kosovo Polje im Jahre 1389 zu nehmen, entlastet die Niederländer nicht. Die würdelose Servilität Karremans gegenüber Mladićhatte weitgehende Konsequenzen.

    Bron: Kein Trost für Srebrenica-Opfer

    Wat voor medium taz, die tageszeitung is, moet nog met een bron worden aangevuld, links volgens Media Bias/Fact Check ("Left").

    In het medium zelf.

  • Turkije, Daily Sabah (nieuwsbericht)

    redactie, citeert president Erdoğan

    'Nederland heeft ons niet verrast … We kennen het van de rol die zij speelden bij de genocide in Srebrenica,' zei de Turkse president, verwijzend naar Nederlandse vredestroepen die Servische doodseskaders de zogenaamde 'veilige enclave' lieten binnengaan.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    ''The Netherlands did not surprise us, … We know it from the role they played in the Srebrenica genocide,'' the Turkish president said, referring to Dutch peacekeeper forces who allowed Serbian death squads to enter the so-called ''safe enclave,''

    Bron: Shadow of Srebrenica still hovers over the Netherlands, Erdoğan says

    Daily Sabah is een commercieel medium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").

    In het medium zelf.

  • Turkije, Daily Sabah (nieuwsbericht)

    redactie

    Een 400 man sterke, licht bewapende Nederlandse VN-eenheid, Dutchbat, die toen in Srebrenica lag, kon niet op tegen ten minste 5.000 zwaarbewapende en ervaren Servische troepen rond de stad. Maar ze maakten cruciale fouten

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    A 400-men strong lightly armed Dutch UN force known as Dutchbat, which was in Srebrenica at the time, was no match for at least 5,000 heavily armed and experienced Serbian troops surrounding the town. However, they made crucial mistakes

    Bron: How did Dutch troops serving under UNPROFOR failed to protect Srebrenica?

    Daily Sabah is een commercieel medium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").

    In het medium zelf.

Alle reacties over deze missie

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

Volgorde en filters

Soort

VolgordeOudsteNieuwste

  • over 1992

    additionele uitgaven UNPROFOR I (verbindingsbataljon) in 1992; deel van de missie: ƒ 26,659 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR I 26,659 35,855 26,2

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1992

    additionele uitgaven UNPROFOR II (transportbataljon) in 1992; deel van de missie: ƒ 13,381 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR II 13,381 52,541 44,5

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1993

    additionele uitgaven UNPROFOR I (verbindingsbataljon) in 1993; deel van de missie: ƒ 35,855 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR I 26,659 35,855 26,2

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1993

    additionele uitgaven UNPROFOR II (transportbataljon) in 1993; deel van de missie: ƒ 52,541 miljoen

    Waar dat staat

    Uitgaven vredesoperaties (in miljoenen guldens) … 1992 1993 1994 … UNPROFOR II 13,381 52,541 44,5

    Bron: Kamerstuk 23 738, nr. 4

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

Materieel

Gebruikt bij deze missie

  • YPR

    Waar dat staat

    Op vrijdag 21 juli is, na onderhandeling hierover met generaal Mladic, Dutchbat met 170 voertuigen en zestien YPR-pantservoertuigen uit Potocari richting Zagreb vertrokken, met medeneming van het lokale personeel in dienst van de VN (in totaal 27 personen), twee gewonde bejaarden, drie United Nations Military Observers en het nog resterende materieel.

    Bron: Kamerstuk 22181 nr. 109

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Begrippen

NAVO
Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied
UNPROFORUnited Nations Protection Force
Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
Bron: United Nations Protection Force (UNPROFOR)

Alle begrippen

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘United Nations Protection Force (UNPROFOR)’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). United Nations Protection Force (UNPROFOR). Geraadpleegd op 7 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-bosnie-unprofor,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {United Nations Protection Force (UNPROFOR)},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/bosnie-unprofor},
  urldate = {2026-11-07},
  note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie 910a79295eba9828}
}

Dataversie 910a79295eba9828: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall