Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

Voormalig Nederlands-Indië

Kader: Nationaal

Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

In het kort

Wanneer
1945 – 1949Op de tijdas
Waar
Nederlands-Indië (Indonesië)Locaties
Soort inzet
Landoptreden
Laatst genoemd aantal
200.000Personeel totaal, op 26 mrt 2026Bron en meer cijfers

Toon op de globe

In de Tweede Wereldoorlog verloor Nederland tijdelijk de macht over zijn kolonie Nederlands-Indië. Op 17 augustus 1945 riepen de Indonesische leiders Soekarno en Hatta de Republiek Indonesië uit. Nederland probeerde daarna met geweld de macht terug te krijgen. Na jaren van gevechten en onderhandelingen droeg Nederland in 1949 de macht over aan Indonesië. Ruim 6.000 Nederlandse militairen kwamen om het leven.

Waar dat staat

Taak: Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

Na de Japanse overgave op 15 augustus 1945 riepen de Indonesische leiders Soekarno en Hatta op 17 augustus 1945 de onafhankelijke Republiek Indonesië uit. […] Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in. […] In deze strijd kwamen ruim 6.000 Nederlandse militairen om het leven.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

1945 – 1949

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

neutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Locaties

JavaSumatra

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

  • Java, gebied

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -7.4917, 110.0044

  • Sumatra, gebied

    Waar dat staat

    Medio december 1948 begon de Tweede Politionele Actie. Aan die operatie leverden 2 bataljons van het regiment een actieve bijdrage. Een bataljon opereerde op Java en het andere op Sumatra.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 0, 102

  • Djokjakarta, plaats

    Waar dat staat

    Een compagnie van 5 GRPI nam deel aan een luchtmobiele actie bij Djokjakarta, waarbij de politieke leiding van de Indonesische republiek werd vastgenomen.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -7.8014, 110.3647

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters

Soort

Bron

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Start

    Nederland voerde in Nederlands-Indië een oorlog tegen Indonesische nationalisten.

    Waar dat staat

    In 1945 vocht Nederland in Nederlands-Indië een oorlog uit tegen Indonesische nationalisten.

    Bron: Defensie

  2. Overdracht

    Na de Japanse overgave hadden Britse troepen enkele gebieden in handen. In 1946 namen Nederlandse militairen die over.

    Waar dat staat

    Na de Japanse capitulatie namen Britse troepen tijdelijk de macht over op enkele plekken in Indië. In 1946 namen Nederlandse militairen deze gebieden over.

    Bron: Veteraneninstituut

  3. AankomstJava

    Op 24 februari 1946 kwamen de eerste Nederlandse oorlogsvrijwilligers aan op Java.

    Waar dat staat

    24 februari 1946 De eerste Nederlandse oorlogsvrijwilligers arriveren op Java

    Bron: NIMH

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  4. Start

    Op 14 augustus 1946 werd het Korps Militaire Politie opgericht. Het moest de landmacht in Indonesië steunen.

    Waar dat staat

    De oprichting van het Korps Militaire Politie is op 14 augustus 1946. Zij moeten de Koninklijke Landmacht in Indonesië ondersteunen en begeleiden.

    Bron: NIMH

  5. Aankomst

    Vanaf september 1946 stuurde Nederland tienduizenden dienstplichtigen naar Indië.

    Waar dat staat

    Vanaf september 1946 stuurde Nederland tienduizenden dienstplichtigen naar Indië om het gezag te helpen herstellen.

    Bron: Veteraneninstituut

  6. BesluitLinggadjati

    Met het akkoord van Linggadjati van 15 november 1946 erkende Nederland de Republiek op Java en Sumatra. Beide partijen beloofden minder troepen te houden.

    Waar dat staat

    15 november 1946 Akkoord van Linggadjati Het akkoord van Linggadjati voorziet in de erkenning door Nederland van de Republiek Indonesië op Java en Sumatra. … Beide partijen beloven hun troepensterkte te verminderen.

    Bron: NIMH

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  7. AankomstMidden-Java

    In juli 1947 kwam een tweede divisie dienstplichtigen aan in Indonesië, met Midden-Java als standplaats. Kort daarna was ze al nodig voor een grote militaire actie.

    Waar dat staat

    Juli 1947 Aankomst van 2 Divisie 'Palmboom' in Indonesië Er gaat een 2e divisie dienstplichtigen naar Indonesië. … De standplaats van deze D-Divisie is Midden-Java. Vlak na aankomst is deze divisie al nodig voor een grote militaire actie.

    Bron: NIMH

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  8. OperatieJava

    In de Eerste Politionele Actie, van 21 juli tot 5 augustus 1947, veroverde Nederland grote delen van Java.

    Waar dat staat

    Tijdens de Eerste Politionele Actie (van 21 juli tot 5 augustus 1947) veroverde Nederland grote delen van Java.

    Bron: Veteraneninstituut

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  9. Besluit

    Op 17 januari 1948 tekenden Nederland en de Republiek de Renville-overeenkomst: afspraken over grenzen en het terugtrekken van Republikeinse troepen. De guerrilla nam niet af.

    Waar dat staat

    17 januari 1948 De Renville-overeenkomst getekend De Renville-overeenkomst is het tweede politieke akkoord tussen Nederland en de Republiek. … Het komt tot een wederzijdse afbakening van territorium. En een (in theorie) terugtrekking van Republikeinse troepen uit de Nederlandse gebieden. Nederland hoopt dat de guerrillastrijd daardoor afneemt, maar dat gebeurt niet.

    Bron: NIMH

  10. OperatieDjokjakarta

    In december 1948 namen commando’s met een grote luchtlanding de stad Djokjakarta in.

    Waar dat staat

    Bij operatie Kraai, beter bekend als de Tweede Politionele Actie, in december 1948, vormden de commando’s de kern van een eenheid die met een grootschalige en succesvolle luchtlandingsactie de stad Djokjakarta innam.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  11. Operatie

    Op 19 december 1948 begon Nederland een nieuwe grote aanval: de Tweede Politionele Actie.

    Waar dat staat

    Op 19 december 1948 begon Nederland daarom opnieuw een groot militair offensief: de Tweede Politionele Actie.

    Bron: Veteraneninstituut

  12. Operatie

    Op 5 januari 1949 kwam onder zware internationale druk een einde aan de tweede politionele actie.

    Waar dat staat

    19 december 1948 De 'Tweede Politionele Actie' … Opnieuw maakt zware internationale druk een eind aan de actie, op 5 januari 1949.

    Bron: NIMH

  13. VertrekYogyakarta

    Door de Van Royen-Roem-overeenkomst van 7 mei 1949 moesten de Nederlandse troepen Yogyakarta verlaten. Het vertrek begon op 30 juni.

    Waar dat staat

    7 mei 1949 De Van Royen-Roem-overeenkomst … De overeenkomst heeft ook militaire consequenties. De Nederlandse troepen moeten Yogyakarta prijsgeven en ontruimen. … De ontruiming van Yogyakarta begint op 30 juni.

    Bron: NIMH

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  14. Einde

    Na de Tweede Politionele Actie ging de guerrillastrijd door. In augustus 1949 kwam er een staakt-het-vuren.

    Waar dat staat

    Het Nederlandse leger bleef ook na de Tweede Politionele Actie verwikkeld in een harde guerrillastrijd. In augustus 1949 werd een staakt-het-vuren afgekondigd.

    Bron: Defensie

  15. Overdracht

    Op 27 december 1949 droeg Nederland de macht over bijna heel Indonesië over aan de Republiek Indonesië.

    Waar dat staat

    Op 27 december 1949 droeg Nederland de macht over bijna heel Indonesië officieel over aan de Republiek Indonesië.

    Bron: Veteraneninstituut

  16. Vertrek

    In 1950 keerde een groot deel van de landmachttroepen uit Indonesië terug en ging uit dienst.

    Waar dat staat

    Als gevolg van de terugkeer en demobilisatie in 1950 van een groot deel der K.L.-troepen uit Indonesië

    Bron: Kamerstuk 2158, nr. 3

  17. Einde

    Op 26 juli 1950 werd het koloniale leger opgeheven. Het telde toen nog ongeveer 65.000 militairen.

    Waar dat staat

    26 juli 1950 Opheffing van het Koninklijk Nederlands-Indonesisch Leger Op 26 juli 1950 komt een eind aan het bestaan van het koloniale leger. Op dat moment telt het nog ongeveer 65.000 militairen.

    Bron: NIMH

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Nederland zag uiteindelijk in dat het de strijd niet kon winnen.

    Waar dat staat

    Door deze moeilijke omstandigheden zag Nederland uiteindelijk in dat het de strijd niet kon winnen.

    Bron: Veteraneninstituut

  • De tweede actie lukte militair: Djokjakarta werd bezet en de Republikeinse leiders gevangen. Politiek leverde het weinig op.

    Waar dat staat

    De tweede actie, in december 1948 en januari 1949, had als doel de Republikeinse regering te ‘onthoofden’ en resulteerde in de militair succesvolle, maar in politiek opzicht weinig effectieve bezetting van Djokjakarta en de gevangenneming van de Republikeinse leiders.

    Bron: Defensie

Omvang

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • meer dan 200.000

    Nederland zette in totaal meer dan 200.000 militairen in.

    Waar dat staat

    Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

    Bron: Veteraneninstituut

  • 25.000

    In totaal gingen 25.000 oorlogsvrijwilligers naar Indonesië (totaal, niet tegelijk).

    Waar dat staat

    In totaal gaan 25.000 OVW’ers naar Indonesië.

    Bron: NIMH

Slachtoffers

Volgorde en filters

Groep

Soort bron

VolgordeStandaardPer groepPer soort bron

Lessen

  • In 2005 zei de regering dat Nederland door de grote militaire inzet aan de verkeerde kant van de geschiedenis stond, en dat de scheiding langer en gewelddadiger was dan nodig.

    Waar dat staat

    In 2005 stelde de regering … dat Nederland door de grootschalige inzet van militaire middelen aan de verkeerde kant van de geschiedenis was komen te staan en dat de scheiding tussen Indonesië en Nederland langer heeft geduurd en met meer militair geweld gepaard is gegaan dan nodig was geweest.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

  • Het kabinet stelt dat Nederlandse politici en bestuurders na de oorlog koloniaal bleven denken en het Indonesische verlangen naar vrijheid onderschatten.

    Waar dat staat

    Koloniaal denken bleef ook na de Tweede Wereldoorlog het leidende narratief voor Nederlandse politici en bestuurders, die zich in hun opvattingen, rol en handelen bij de vormgeving van nieuwe verhoudingen onvoldoende rekenschap gaven van de ontwikkeling die het Indonesische onafhankelijkheidsstreven had doorgemaakt en het diepgevoelde verlangen naar vrijheid onderschatten dat hieraan ten grondslag lag.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

  • 3 GRPI

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd. Dat waren 3 GRPI en 4 GRPI.

    Bron: Defensie

  • 4 GRPI

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd. Dat waren 3 GRPI en 4 GRPI.

    Bron: Defensie

  • 5 GRPI

    Waar dat staat

    In december 1947 kwam een derde bataljon van het regiment in Indonesië aan. Dat was 5 GRPI.

    Bron: Defensie

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters: Turkije

Wie

Overheden en organisaties 0Media 1

Toon (inschatting)

neutraal 0kritisch 1

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Turkije, TRT World (nieuwsbericht)staatsmedium

    Murat Sofuoglu

    Vergeleken met andere koloniën ontketende het Nederlandse leger tijdens het koloniale bewind een bijzondere wreedheid tegen Indonesiërs. … Tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog eind jaren veertig was het Nederlandse leger even onderdrukkend en wreed.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    Compared to other colonies, the Dutch military also unleashed special brutality on Indonesians during its colonial rule. … During the Indonesian Independence War in the late 1940s, the Dutch military was equally suppressive and brutal.

    Bron: Dutch army’s notorious record in global conflicts from Indonesia to Bosnia

    TRT World is een staatsmedium, rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right").

    In het medium zelf.

Alle reacties over deze missie

In cijfers

Zoals de bron het noemt, met de datum waarop het gold. Alle cijfers

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Voormalig Nederlands-Indië’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Voormalig Nederlands-Indië. Geraadpleegd op 7 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-nederlands-indie,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Voormalig Nederlands-Indië},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie},
  urldate = {2026-11-07},
  note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie 28ff667b57e0f442}
}

Dataversie 28ff667b57e0f442: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall