Laatste reactie

Reacties van andere landen

Wat andere landen zeiden over Nederlandse militairen en missies.

Waar dit vandaan komt

Van overheden en organisaties: uitspraken van een regering, minister, staatshoofd of officiële woordvoerder, of van de NAVO, de EU of de VN, die Nederland noemen. Van media: artikelen uit media van verschillende politieke kleur, ook staatsmedia, die als zodanig gemarkeerd zijn. Een nieuwsbericht of interview staat er als "verslag" bij, een opiniestuk, commentaar of redactioneel stuk als "mening": dat geeft een standpunt. Een verslag is daarmee nog geen vaststelling van feiten. De kleur van een medium is die van Media Bias/Fact Check; Heimdall beoordeelt media niet zelf.

Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde. Het citaat staat in de eigen taal; een Nederlandse vertaling is van Heimdall. De toon (positief, neutraal, kritisch) en de samenvatting per land zijn een inschatting, gemaakt door een AI-agent op grond van de verzamelde reacties, en staan er altijd zo bij. Een site met een botcontrole of betaalmuur wordt niet omzeild: van zo'n land of medium kan een reactie ontbreken.

Meer over de werkwijze bij de reacties

Reacties
314Lijst ↓
Landen en organisaties
37Per land ↓
Periode
jul 1947 tot okt 2026

94 positief, 170 neutraal, 50 kritischinschatting van Heimdall

Bron: de pagina bij elke reactie hieronder; de kleur van een medium volgens Media Bias/Fact Check.

Per land

Op volgorde van aantal, met de toon van de reacties uit dat land.

  1. laatste

    Verenigde Staten33 reacties

    14 positief, 16 neutraal, 3 kritischinschatting van Heimdall

  2. laatste

    Rusland30 reacties

    12 neutraal, 18 kritischinschatting van Heimdall

  3. laatste

    Duitsland27 reacties

    5 positief, 19 neutraal, 3 kritischinschatting van Heimdall

  4. laatste

    Polen22 reacties

    9 positief, 13 neutraalinschatting van Heimdall

  5. laatste

    Verenigd Koninkrijk22 reacties

    12 positief, 8 neutraal, 2 kritischinschatting van Heimdall

  6. laatste

    Turkije21 reacties

    4 positief, 10 neutraal, 7 kritischinschatting van Heimdall

  7. laatste

    Frankrijk16 reacties

    5 positief, 11 neutraalinschatting van Heimdall

  8. laatste

    Australië15 reacties

    6 positief, 8 neutraal, 1 kritischinschatting van Heimdall

  9. laatste

    Oekraïne14 reacties

    6 positief, 8 neutraalinschatting van Heimdall

  10. laatste

    NAVO13 reacties

    11 positief, 2 neutraalinschatting van Heimdall

  11. laatste

    Roemenië11 reacties

    4 positief, 7 neutraalinschatting van Heimdall

  12. laatste

    Irak (Koerdistan)8 reacties

    1 positief, 7 neutraalinschatting van Heimdall

Toon de andere 25 landen en organisaties
  1. laatste

    België7 reacties

    3 positief, 4 neutraalinschatting van Heimdall

  2. laatste

    China7 reacties

    1 neutraal, 6 kritischinschatting van Heimdall

  3. laatste

    Estland7 reacties

    5 positief, 2 neutraalinschatting van Heimdall

  4. laatste

    Italië7 reacties

    1 positief, 6 neutraalinschatting van Heimdall

  5. laatste

    Noorwegen6 reacties

    6 neutraalinschatting van Heimdall

  6. laatste

    Litouwen5 reacties

    1 positief, 4 neutraalinschatting van Heimdall

  7. laatste

    Qatar5 reacties

    4 neutraal, 1 kritischinschatting van Heimdall

  8. laatste

    Sovjet-Unie4 reacties

    1 neutraal, 3 kritischinschatting van Heimdall

  9. laatste

    Ierland3 reacties

    2 neutraal, 1 kritischinschatting van Heimdall

  10. laatste

    India3 reacties

    1 neutraal, 2 kritischinschatting van Heimdall

  11. laatste

    Indonesië3 reacties

    1 neutraal, 2 kritischinschatting van Heimdall

  12. laatste

    Japan3 reacties

    3 neutraalinschatting van Heimdall

  13. laatste

    Letland3 reacties

    1 positief, 2 neutraalinschatting van Heimdall

  14. laatste

    Slowakije3 reacties

    3 positiefinschatting van Heimdall

  15. laatste

    Canada2 reacties

    1 positief, 1 kritischinschatting van Heimdall

  16. laatste

    Denemarken2 reacties

    2 neutraalinschatting van Heimdall

  17. laatste

    Finland2 reacties

    2 neutraalinschatting van Heimdall

  18. laatste

    Nieuw-Zeeland2 reacties

    2 neutraalinschatting van Heimdall

  19. laatste

    VN2 reacties

    1 positief, 1 neutraalinschatting van Heimdall

  20. laatste

    Belarus1 reactie

    1 neutraalinschatting van Heimdall

  21. laatste

    Bosnië-Herzegovina1 reactie

    1 neutraalinschatting van Heimdall

  22. laatste

    Bulgarije1 reactie

    1 positiefinschatting van Heimdall

  23. laatste

    Jamaica1 reactie

    1 neutraalinschatting van Heimdall

  24. laatste

    Mali1 reactie

    1 neutraalinschatting van Heimdall

  25. laatste

    Zweden1 reactie

    1 neutraalinschatting van Heimdall

Filters: Verslag, niet beoordeeld

Alle filters wissen

Reacties, nieuwste eerst 32

3 positief, 29 neutraalinschatting van Heimdall

  • Oekraïne, UNIAN (nieuwsbericht)

    redactie

    Over: Militaire steun aan Oekraïne

    Nederland gaat Oekraïne helpen met onderhoud, reserveonderdelen en munitie voor de F-16-jagers.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Russisch)

    Нидерланды помогут Украине с техническим обслуживанием, запчастями и боеприпасами для истребителей F-16.

    Bron: Нидерланды помогут Украине с обслуживанием F-16 (opent in nieuw venster)

    UNIAN is een commercieel medium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Polen, Rzeczpospolita (nieuwsbericht)

    Kacper Komaiszko (PAP, oprac.)

    Over: Air and Missile Defense Taskforce

    De Nederlandse Patriot-lanceerinrichtingen die nu in Jasionka staan, maken na het einde van het jaar plaats voor materieel van een ander NAVO-land.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Pools)

    Obecne w Jasionce holenderskie wyrzutnie Patriot po końcu roku ustąpią miejsca sprzętowi innego państwa NATO.

    Bron: Szef MON: Jest decyzja NATO ws. ochrony lotniska Rzeszów-Jasionka. Patrioty zostaną - rp.pl (opent in nieuw venster)

    Rzeczpospolita is een commercieel medium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Roemenië, G4Media (nieuwsbericht)

    redactie

    Over: Air Shielding — inlichtingen verzamelen

    Het belang van de Nederlandse aanwezigheid in Roemenië is aanzienlijk toegenomen nu de Amerikaanse deelname aan dit specifieke surveillance-onderdeel eindigt.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Roemeens)

    Importanța prezenței olandeze în România a crescut semnificativ pe fondul încheierii participării americane la această componentă specifică de supraveghere.

    Bron: Olanda extinde prezența dronelor MQ-9 Reaper în România până în 2027 pentru consolidarea flancului estic al NATO WhatsApp icon (opent in nieuw venster)

    G4Media is een onafhankelijk online medium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Noorwegen, NRK (nieuwsbericht)

    Ingrid Lindgaard Stranden

    Over: Materieel (zoals de F-35)

    Finland, België, Nederland en Denemarken zijn met Noorwegen een samenwerking aangegaan om elkaars F-35-gevechtsvliegtuigen te kunnen vliegen en bedienen. … Nederland krijgt 58 toestellen en heeft er ongeveer 40 ontvangen.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Noors)

    Finland, Belgia, Nederland og Danmark har inngått et samarbeid med Norge om å kunne fly og operere hverandre sine F-35 kampfly. … Nederland skal ha 58 fly og har fått rundt 40.

    Bron: Nå skal Norge dele fly og piloter med flere andre land (opent in nieuw venster)

    NRK is een publieke omroep; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Letland, LSM (Latvian Public Media) (nieuwsbericht)

    LSM English (Latvian Public Media)

    Over: De krijgsmacht in het algemeen

    'De minister van Buitenlandse Zaken prees de Nederlandse bijdrage aan de veiligheid in de Baltische regio, waaronder de verantwoordelijkheid van het Duits-Nederlandse Legerkorps voor de NAVO-landstrijdkrachten in Letland en Estland, de Nederlandse deelname aan Baltic Air Policing en de aanwezigheid van Nederlandse militairen in de NAVO-battlegroup in Litouwen,' voegde de verklaring toe.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    "The Minister of Foreign Affairs highly commended the Netherlands’ contribution to security in the Baltic region, including the German-Netherlands Corps’ responsibility for NATO land forces in Latvia and Estonia, the Netherlands’ participation in the Baltic Air Policing mission, and the presence of Dutch troops in the NATO Multinational Battlegroup in Lithuania," it added.

    Bron: Dutch Foreign Minister gets a bird's eye view of Latvia's eastern border / Article Journalism Trust Initiative sertifikāts (opent in nieuw venster)

    LSM (Latvian Public Media) is een publieke omroep; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Oekraïne, UNIAN (nieuwsbericht)

    redactie

    Over: Militaire steun aan Oekraïne

    Nederland kan Oekraïne geen directe militaire steun meer bieden.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Russisch)

    Нидерланды больше не могут оказывать Украине прямую военную поддержку.

  • Polen, Dziennik Gazeta Prawna (nieuwsbericht)

    redactie (PAP)

    Over: Militaire steun aan Oekraïne

    Nederland heeft zijn mogelijkheden voor verdere directe militaire steun aan Oekraïne uitgeput, maakte minister van Defensie Dilan Yesilgoz dinsdag bekend.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Pools)

    Holandia wyczerpała swoje możliwości dalszego bezpośredniego wsparcia militarnego dla Ukrainy – poinformowała we wtorek minister obrony Dilan Yesilgoz.

    Bron: Holandia zakończy bezpośrednie wsparcie wojskowe dla Ukrainy? Jest komentarz minister obrony - GazetaPrawna.pl Gazeta Prawna (opent in nieuw venster)

    Dziennik Gazeta Prawna is een commercieel medium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Rusland, Rossiyskaya Gazeta (nieuwsbericht)staatsmedium

    redactie, met verwijzing naar Bloomberg

    Over: Militaire steun aan Oekraïne

    Nederland heeft niet langer de mogelijkheid om directe militaire hulp aan Oekraïne te geven. … Op de vraag naar nieuwe verzoeken om Patriot-raketten zei de Nederlandse minister van Defensie dat haar land 'aan zijn grens' zit.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Russisch)

    У Нидерландов больше нет возможности оказывать прямую военную помощь украинской стороне. … Отвечая на вопрос о новых запросах на поставку ракет для комплексов ПВО Patriot, глава нидерландского военного ведомства заявила, что ее страна находится "на пределе".

    Bron: Минобороны Нидерландов объявило о приостановке военной помощи Украине (opent in nieuw venster)

    Rossiyskaya Gazeta is een staatsmedium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Letland, LSM (Latvian Public Media) (nieuwsbericht)

    LSM English (Latvian Public Media)

    Over: De krijgsmacht in het algemeen

    In de komende weken neemt het 1 Duits-Nederlandse Legerkorps de rol van 'tactisch hoofdkwartier' in de NAVO-verdedigingsplannen op zich en krijgt het de leiding aan de oostflank – de regio Letland en Estland –, volgens het Letse ministerie van Defensie.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    In coming weeks the 1 German-Netherlands Corps (1GNC) will assume the role of 'tactical headquarters' in NATO’s defence plans, taking over leadership on the alliance’s eastern flank – the region of Latvia and Estonia, according to information from the Latvian Ministry of Defence.

    Bron: Joint German-Dutch corps to take leading role in Latvia and Estonia / Article Journalism Trust Initiative sertifikāts (opent in nieuw venster)

    LSM (Latvian Public Media) is een publieke omroep; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Polen, wPolityce (nieuwsbericht)

    redactie, citeert premier Donald Tusk

    Over: Inzet F-35’s in Polen (NSATU)

    Bijvoorbeeld in die kritieke nacht in september 2025, toen we voor het eerst doelwit werden van deze Russische drone-agressie vanuit de lucht. (…) waren het juist de Nederlandse F-35-jagers die in actie kwamen.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Pools)

    Na przykład w czasie krytycznej nocy we wrześniu 2025 r., kiedy po raz pierwszy staliśmy się obiektem tej powietrznej, dronowej agresji ze strony Rosji. (…) to właśnie holenderskie myśliwce F-35 zadziałały

    Bron: Premier Holandii Rob Jetten w Warszawie. Tusk dziękował za zestrzelenie drona. "Myśliwce F-35 zadziałały" (opent in nieuw venster)

    wPolityce is een onafhankelijk online medium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Polen, Dziennik Gazeta Prawna (nieuwsbericht)

    redactie

    Over: Materieel (zoals de F-35)

    De Nederlandse staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman gaf toe dat de beveiliging van de computersystemen van het toestel te vergelijken is met die van een smartphone, die ook te omzeilen is.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Pools)

    Holenderski wiceminister obrony Gijs Tuinman przyznał, że zabezpieczenia systemów komputerowych samolotu można porównać do zabezpieczeń smartfona, które również można obejść.

    Bron: F-35 można „zhakować”. Czy to uniezależni europejskie państwa od zmian polityki USA? - GazetaPrawna.pl Gazeta Prawna (opent in nieuw venster)

    Dziennik Gazeta Prawna is een commercieel medium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Noorwegen, NRK (nieuwsbericht)

    Ingrid Lindgaard Stranden

    Over: Inzet F-35’s in Polen (NSATU)

    Toen Nederlandse gevechtsvliegtuigen drones boven Polen neerschoten, was Andrea een van degenen die op de grond voor de beveiliging zorgden. … Haar taak is de beveiliging van de toestellen en van de Nederlandse en Noorse bemanning op de vliegbasis bij Poznań.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Noors)

    Da nederlandske kampfly skjøt ned droner over Polen, var Andrea en av de som sørget for sikkerheten på bakken. … Hennes jobb er å stå for sikkerheten rundt flyene og det nederlandske og norske mannskapet som er ved flybasen i Poznan.

    Bron: Andrea vokter over kampfly i Polen (opent in nieuw venster)

    NRK is een publieke omroep; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Noorwegen, NRK (nieuwsbericht)

    Ingrid Lindgaard Stranden

    Over: Inzet F-35’s in Polen (NSATU)

    De nacht ervoor hadden Nederlandse eenheden alle zeilen bijgezet om de drones te stoppen. … Dat betekent dat Nederland en Noorwegen nauw samenwerken en dat Noorwegen over veel expertise beschikt. … Op dit moment overlappen de Noorse eenheden met de Nederlandse in Polen.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Noors)

    Natta før hadde nederlandske styrker jobbet på spreng for å stanse dronene. … Det betyr at Nederland og Norge har et tett samarbeid, og at Norge sitter på en stor kompetanse. … Akkurat nå overlapper de norske styrkene med de nederlandske i Polen.

    Bron: Norsk jagerflypilot i Polen: – Et nytt alvor (opent in nieuw venster)

    NRK is een publieke omroep; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Noorwegen, NRK (nieuwsbericht)

    NRK

    Over: Inzet F-35’s in Polen (NSATU)

    Noorwegen deelt in een deel van de periode de verantwoordelijkheid voor de paraatheid met een Nederlandse F-35-eenheid.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Noors)

    Norge skal i deler av perioden dele ansvaret for beredskapen sammen med en nederlandsk F-35-styrke.

    Bron: Kampfly fra Ørland på plass i Polen (opent in nieuw venster)

    NRK is een publieke omroep; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Belarus, BelTA (nieuwsbericht)staatsmedium

    redactie, met verwijzing naar TASS

    Over: Air and Missile Defense Taskforce

    Nederland plaatst in Polen Patriot- en NASAMS-luchtverdedigingssystemen en middelen tegen drones om 'de bescherming van de oostgrens van de NAVO te versterken'.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Russisch)

    Нидерланды разместят в Польше ЗРК Patriot и NASAMS, а также средства по борьбе с БПЛА для "усиления защиты восточной границы НАТО".

    Bron: Нидерланды разместят в Польше Patriot и системы борьбы с дронами (opent in nieuw venster)

    BelTA is een staatsmedium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • België, RTBF (nieuwsbericht)

    redactie met AFP

    Over: Inzet F-35’s in Polen (NSATU)

    De Nederlandse F-35-gevechtsvliegtuigen namen deel aan deze operatie

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Frans)

    Les avions de chasse F-35 néerlandais ont participé à cette opération

  • Polen, Rzeczpospolita (nieuwsbericht)

    redactie (radar.rp.pl)

    Over: Inzet F-35’s in Polen (NSATU)

    Bij de nachtelijke schending van het Poolse luchtruim werden meer dan 20, waarschijnlijk 23 Russische drones waargenomen. Er werd vooral door Nederlandse F-35's op geschoten.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Pools)

    W nocnym naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej wykryto ponad 20, najpewniej 23 rosyjskie bezzałogowce. Strzelały do nich głównie holenderskie F-35.

    Bron: Polską przestrzeń powietrzną naruszyły 23 rosyjskie drony. Strzelały holenderskie F-35 - rp.pl (opent in nieuw venster)

    Rzeczpospolita is een commercieel medium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Polen, wPolityce (nieuwsbericht)

    redactie

    Over: Inzet F-35’s in Polen (NSATU)

    Nederlandse F-35's hebben Polen gesteund bij het neerschieten van Russische drones, meldden Nederlandse media vandaag in een reactie op de operatie van afgelopen nacht. Zij benadrukken dat het de eerste keer is dat Polen met hulp van bondgenoten Russische onbemande toestellen boven zijn grondgebied heeft uitgeschakeld.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Pools)

    Holenderskie samoloty F-35 wsparły Polskę w zestrzeliwaniu rosyjskich dronów - poinformowały dziś media w Holandii, komentując operację z ostatniej nocy. Podkreślają, że to pierwszy przypadek, gdy Polska z pomocą sojuszników zneutralizowała rosyjskie bezzałogowce nad swoim terytorium.

    Bron: Holenderskie F-35 wsparły Polskę w zestrzeliwaniu dronów. "To jasny sygnał dla Moskwy, że Sojusz nie będzie tolerował eskalacji" (opent in nieuw venster)

    wPolityce is een onafhankelijk online medium; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Polen, Polskie Radio (nieuwsbericht)

    jh

    Over: Air and Missile Defense Taskforce

    Nederland zal begin december 300 militairen en twee Patriot-luchtverdedigingsbatterijen in Polen inzetten om wapenleveranties voor Oekraïne te beschermen tegen mogelijke Russische aanvallen.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Netherlands will deploy 300 troops and two Patriot air-defense batteries to Poland in early December to shield Ukraine-bound arms shipments from potential Russian attacks

    Bron: Netherlands to deploy 300 troops, two Patriot batteries to Poland to guard Ukraine supplies - English Section (opent in nieuw venster)

    Polskie Radio is een publieke omroep; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

  • Polen, Polskie Radio (nieuwsbericht)

    redactie

    Over: De krijgsmacht in het algemeen

    De defensieministers van beide landen, Władysław Kosiniak-Kamysz en Ruben Brekelmans, ondertekenden een overeenkomst over Pools-Nederlandse defensiesamenwerking. Voortaan moet de samenwerking veelzijdig en efficiënter zijn.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Pools)

    Ministrowie obrony obu krajów Władysław Kosiniak-Kamysz i Ruben Brekelmans podpisali porozumienie o polsko-holenderskiej współpracy obronnej. Od teraz współpraca ma być wielopłaszczyznowa i bardziej efektywna.

    Bron: Polska i Holandia zacieśniają współpracę wojskową. Wizyta premiera Niderlandów w Warszawie - Redakcja Polska (opent in nieuw venster)

    Polskie Radio is een publieke omroep; Media Bias/Fact Check beoordeelde het niet.

    In het medium zelf.

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Reacties van andere landen’, bijgewerkt 4 november 2026, geraadpleegd 4 november 2026, https://heimdallatlas.com/reacties

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 4 november). Reacties van andere landen. Geraadpleegd op 4 november 2026, van https://heimdallatlas.com/reacties

BibTeX

@misc{heimdall-reacties,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Reacties van andere landen},
  year = {2026},
  date = {2026-11-04},
  url = {https://heimdallatlas.com/reacties},
  urldate = {2026-11-04},
  note = {Geraadpleegd op 4 november 2026; dataversie 34dc2ac6df16cfbf}
}

Dataversie 34dc2ac6df16cfbf: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall