Overzicht 2012
Materieel
De meeste projecten in het overzicht van 2012 zijn voor lucht: 22.
Waar dit vandaan komt
Elk jaar meldt Defensie aan de Tweede Kamer welke grote projecten lopen: sinds 2019 in het Defensie Projectenoverzicht (DPO), daarvoor in het Materieelprojectenoverzicht (MPO). Per jaar staat hier wat dat jaar is gemeld, met de bron. Het budget staat er zoals de bron het schrijft: vaak een bandbreedte, geen exact bedrag.
Van 1998 tot 2008 komen de projecten uit de begroting van Defensie: het Materieelprojectenoverzicht 2002 was een bijlage, in de andere jaren stonden de projecten in de toelichting. Een jaar is het jaar waarin de bron verscheen (de begroting 2003 kwam in september 2002). De begrotingen van 1999 tot 2001 en van 2003 tot 2005 noemen geen fase per project; die van 1999 tot 2001 noemen alleen soms het totale budget, in guldens (f = gulden) zoals gedrukt. Van vóór 1998 is geen overzicht openbaar: de overzichten van die jaren zijn alleen ter inzage gelegd bij de Tweede Kamer, en de begrotingen noemen projecten toen alleen in lopende tekst.
De fasen volgen het Defensie Materieelproces: eerst onderzoek, dan de voorbereiding van de aankoop en de aankoop, dan de uitvoering (realisatie) en de afronding. Het overzicht van sinds 2019 zegt alleen "In onderzoek" of "In realisatie"; oudere overzichten noemen de fase met een letter, die hier in het citaat staat.
- Projecten
- 71Per domein
- Voor het eerst genoemd
- 8berekendWelke nieuw zijn
- In realisatie
- 31Welke in realisatie zijn
Per systeem
Open een systeem: bij welke missies een bron het noemt, en welke projecten erover gaan. De foto's komen van de pagina's van Defensie of, waar Defensie er geen heeft, van Wikimedia Commons onder een vrije licentie; de maker en de licentie staan bij elke foto op de pagina van het systeem.
Vliegtuig 7
C-130 HerculesEerste levering in 1994
Aantal in 2022: 4
5 missies, 2 projecten
F-16In gebruik 1979–2024
Aantal in 2017: 68
9 missies, 23 projecten
F-35In gebruik genomen in 2019
Aantal in 2024: 40
4 missies, 10 projecten
Fokker F27Aantal in 1984: 12
1 missie
KDC-10In gebruik 1995–2021
Aantal in 2016: 2
4 missies
NeptuneAantal in 1974: 15
1 missie
P-3C OrionUit gebruik sinds 2005
Aantal in 2000: 13
4 missies, 1 project
Helikopter 6
Alouette IIIIn gebruik 1964–2015
Aantal in 2010: 4
1 missie
ApacheEerste levering in 1998
Aantal in 2024: 28
2 missies, 13 projecten
Bo-105Uit gebruik sinds 2003
Aantal in 2003: maximaal 6
1 missie, 1 project
ChinookIn gebruik genomen in 1996
Aantal in 2025: 20
9 missies, 8 projecten
CougarIn gebruik genomen in 1996
Aantal in 2011: 17
2 missies, 3 projecten
LynxUit gebruik sinds 2012
Aantal in 2010: 21
3 missies
Drone 2
MQ-9 ReaperIn gebruik genomen in 2022
Aantal in 2024: 4
1 missie, 4 projecten
SperwerUit gebruik sinds 2011
Aantal in 2002: 34
1 missie
Schip 19
Amfibisch transportschip (LPD)In gebruik genomen in 1998
Aantal in 2024: 2
2 missies, 3 projecten
Hr.Ms. EvertsenIn gebruik 1946–1962
1 missie
Hr.Ms. Jacob van HeemskerckIn gebruik 1986–2004
1 missie
Hr.Ms. Johan Maurits van Nassau1 missie
Hr.Ms. Philips van Almonde2 missies
Hr.Ms. Piet Hein1 missie
Hr.Ms. Pieter FloriszUit gebruik sinds 2001
1 missie
Hr.Ms. SnelliusIn gebruik 1952–1977
1 missie
Hr.Ms. Van Galen1 missie
Hr.Ms. Willem van der ZaanEerste levering in 1991
1 missie
Voertuig 14
BoxerEerste levering in 2013
Aantal in 2025: 200
1 missie, 4 projecten
BushmasterIn gebruik genomen in 2006
Aantal in 2021: 102
3 missies, 3 projecten
CV90In gebruik genomen in 2008
Aantal in 2010: 192
1 missie, 2 projecten
FennekEerste levering in 2005
Aantal in 2025: meer dan 350
2 missies, 4 projecten
Leopard 2In gebruik 1982–2011
Aantal in 2015: 16
1 missie, 3 projecten
Leopard-bergingstankAantal in 2010: 22
1 missie
M-109Aantal in 1991: 222
1 missie, 2 projecten
M5771 missie
Voor het eerst genoemd in 2012
berekend Heimdall koppelt de namen van projecten tussen de jaren: een project staat hier als geen eerder overzicht op deze site zijn naam noemt. Een nieuwe naam kan ook een hernoemd project zijn.
Alle projecten van 2012
Per fase. Open een project voor de omschrijving en het verloop per jaar.
In planning 40
AH-64D zelfbescherming (ASE)
Meer over dit project
Verbetering van de zelfbescherming van de gevechtshelikopter
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … AH-64D Zelfbescherming (ASE)* … 50-100
Dit project gaat over de Apache (genoemd bij 2 missies).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Capability Upgrade Elektronische Oorlogvoering (CUP EOV)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Capability Upgrade Elektronische Oorlogvoering (CUP EOV)** … 25-50
Verloop per jaar
Chinook Vervanging & Modernisering
nieuwMeer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … Chinook Vervanging & Modernisering … >250
Dit project gaat over de Chinook (genoemd bij 9 missies).
Genoemd in de Defensienota 2018 en de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Combat Identification (Combat ID)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Combat Identification (Combat ID)
Verloop per jaar
Counter Improvised Explosive Devices (C-IED) - Blok 3
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Counter Improvised Explosive Devices (C-IED) blok 3 ** … 50 - 100
Verloop per jaar
Defensiebrede Vervanging Operationele Wielvoertuigen (DVOW)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Defensiebrede vervanging operationele wielvoertuigen … > 250
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Defensiebrede vervanging van ondersteunende Klein Kaliber Wapens
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Defensiebrede vervanging van ondersteunende Klein Kaliber Wapens … 50-100
Verloop per jaar
F-16 infrarood geleide lucht-lucht raket
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … F-16 infrarood geleide lucht- lucht raket * … 25-50
Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).
Verloop per jaar
F-16 verbetering lucht-grond bewapening, fase 2
Meer over dit project
Verbetering precisie wapenpakket jachtvliegtuigen voor gronddoelen
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … F-16 Verbetering lucht-grond bewapening, fase 2 … 50-100
Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).
Verloop per jaar
Instandhouding Goalkeeper
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Zeestrijdkrachten in planning … Instandhouding Goalkeeper* … 25-50
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Instandhoudingsprogramma Luchtverdedigings- en Commandofregatten (IP LC-fregatten)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Zeestrijdkrachten in planning … Instandhouding Luchtverdedigings- en Commandofregatten ** … 50-100
Dit project gaat over de Luchtverdedigings- en commandofregat (LCF) (genoemd bij 8 missies).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Joint Fires
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Joint Fires
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Langer Doorvliegen F-16 – Instandhouding
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … Langer doorvliegen F-16 - Instandhouding ** … 100-250
Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Langer Doorvliegen F-16 – Operationele Zelfverdediging
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … Langer doorvliegen F-16 - Operationele zelfverdediging * … 50-100
Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Langer Doorvliegen F-16 – Vliegveiligheid & Luchtwaardigheid
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … Langer doorvliegen F-16 - Vlieg- veiligheid en Luchtwaardigheid ** … 50-100
Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Licht Indirect Vurend Systeem (LIVS)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Vervanging licht indirect vurend wapensysteem (LIVS) ** … 50 - 100
Verloop per jaar
Medium Altitude Long Endurance Unmanned Aerial Vehicle (MALE UAV)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Medium altitude long endurance (MALE) UAV … 100-250
Dit project gaat over de MQ-9 Reaper (genoemd bij 1 missie).
Genoemd in de Defensienota 2018 en de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Midlife upgrade BV206D (MLU BV206)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Zeestrijdkrachten in planning … Midlife upgrade BV206D … (MLU BV206)* … 25-50
Verloop per jaar
Midlife Upgrade Landing Craft Utility (MLU LCU)
nieuwMeer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Zeestrijdkrachten in planning … Vervangende capaciteit Landing Craft Utility … 25-50
Dit project gaat over de LCU-landingsvaartuig (genoemd bij 1 missie).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Modificatie MK48 torpedo
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Zeestrijdkrachten in planning … Modificatie MK48 torpedo* … 50-100
Verloop per jaar
NH-90 Piloting Forward Looking Infrared (PFLIR)
nieuwMeer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … NH-90 Piloting Forward Looking Infrared (PFLIR) … 25-50
Verloop per jaar
Nieuwe generatie identificatiesystemen (IFF mode 5/ mode S)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Nieuwe generatie identificatie- systemen (IFF mode 5/ Mode S) ** … 25 - 50
Verloop per jaar
Patriot vervanging COMPATRIOT
Meer over dit project
Vervanging van het huidige commandovoering- en verbindingsysteem van de Patriot
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Patriot vervanging COMPATRIOT* … 25-50
Dit project gaat over de Patriot (genoemd bij 4 missies).
Verloop per jaar
Uitbreiding CBRN-capaciteit in het kader van ICMS
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Uitbreiding CBRN-capaciteit in het kader van ICMS * … 50 - 100
Verloop per jaar
Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem (VOSS)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Verbeterd Operationeel Soldaat Systeem (VOSS) … 100 - 250
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Verlenging levensduur Patriot
nieuwMeer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … PATRIOT verlenging levensduur … 50-100
Dit project gaat over de Patriot (genoemd bij 4 missies).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Vernieuwing TITAAN
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Vernieuwing TITAAN** … 50 - 100
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Vervanging 81mm mortier
nieuwMeer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Vervanging 81mm mortier … 100-250
Verloop per jaar
Vervanging bouwmachines, grondverzet en wegherstel
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Vervanging Bouwmachines, grondverzet- en wegherstelmiddelen** … 25-50
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Vervanging brugleggende tank
Meer over dit project
Voorzien in een brugsysteem dat bestand is tegen hogere belastingen
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Vervanging Brugleggende tank** … 50-100
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Vervanging F-16 Voortgezette verwervingsvoorbereiding/productie
Meer over dit project
Het voorzien in adequate vervanging van de F-16 vliegtuigen van de Nederlandse krijgsmacht
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … Vervanging F-16 Voortgezette ver- wervingsvoorbereiding/productie … >250
Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).
Dit project gaat over de F-35 (genoemd bij 4 missies).
Verloop per jaar
Vervanging grondterminals MILSATCOM
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Vervanging grondterminals MILSATCOM** … 25 - 50
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Vervanging Medium Power Radars in Wier en Nieuw Milligen
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in planning … Vervanging Medium Power Radars in Wier en Nieuw Milligen ** … 50-100
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Vervanging MK46 Lightweight torpedo
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Zeestrijdkrachten in planning … Vervanging MK46 Torpedo … 25-50
Genoemd in de Defensienota 2018 en de Defensienota 2022 en de Defensienota 2024.
Verloop per jaar
Vervanging Mortieropsporingsradar (MOR)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Vervanging Mortier- opsporingsradar (MOR) ** … 50-100
Verloop per jaar
Vervanging radio’s
nieuwMeer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Vervanging radio’s … 100-250
Verloop per jaar
Vervanging zware bergingscapaciteit
nieuwMeer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Vervanging zware bergingscapaciteit … 50-100
Verloop per jaar
Verwerving CE-pakketten IGV
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Verwerving CE-pakketten IGV ** … 50-100
Verloop per jaar
Verwerving HV-brillen
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Defensiebreed in planning … Verwerving HV brillen* … 25 - 50
Verloop per jaar
Warmtebeeld Light Infrared Observation Nightsight (LION)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in planning … Warmtebeeld Light Infrared Observation Nightsight (LION) ** … 25-50
Verloop per jaar
In realisatie 31
AH-64D Block II upgrade
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in realisatie … AH-64D Upgrade … 118,0
Dit project gaat over de Apache (genoemd bij 2 missies).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
AH-64D Modernised Target Acquisition and Designation Sight (MTADS)
Meer over dit project
Verbetering van de operationele capaciteiten van de gevechtshelikopter gericht op detectie en doelidentificatie
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in realisatie … AH-64D Modernised Target Acquisition and Designation Sight (MTADS) … 77,5
Dit project gaat over de Apache (genoemd bij 2 missies).
Verloop per jaar
AH-64D verbetering bewapening
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in realisatie … AH-64D Verbetering Bewapening* … 25,6
Dit project gaat over de Apache (genoemd bij 2 missies).
Genoemd in de Defensienota 2022.
Verloop per jaar
Army Ground Based Air Defence System (AGBADS)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in realisatie … Army Ground Based Air Defence System (AGBADS) … 126,0
Verloop per jaar
Battlefield Management System (BMS)
Meer over dit project
Vergroten situational awareness op bataljonsniveau en lager
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in realisatie … Battlefield Management System (BMS) … 62,7
Verloop per jaar
Chinook uitbreiding en versterking (vier + twee)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in realisatie … Chinook uitbreiding en versterking (4 + 2) … 364,6
Dit project gaat over de Chinook (genoemd bij 9 missies).
Verloop per jaar
Datacommunicatie Mobiel Optreden (DCMO)
Meer over dit project
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Landstrijdkrachten in realisatie … Datacommunicatie Mobiel Optreden (DCMO) … 42,8
Verloop per jaar
F-16 M5 modificatie
Meer over dit project
Opwaardering van de operationele en technische modificatiestandaard
Waar dat staat
In de tabellen is alle financiële informatie weergegeven in € miljoen … Projecten Luchtstrijdkrachten in realisatie … F-16 M5 modificatie* … 46,3
Dit project gaat over de F-16 (genoemd bij 9 missies).
Verloop per jaar
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘Materieel 2012’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 5 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Materieel 2012. Geraadpleegd op 5 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-materieel-jaar-2012,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {Materieel 2012},
year = {2026},
date = {2026-11-05},
url = {https://heimdallatlas.com/materieel?jaar=2012},
urldate = {2026-11-05},
note = {Geraadpleegd op 5 november 2026; dataversie 11c8835275294012}
} Dataversie 11c8835275294012: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.


