Afgelopen
Afghanistan Operation Enduring Freedom
Tussen 2002 en 2006 hielp Nederland met schepen, vliegtuigen en militairen bij de missie Enduring Freedom.
Die missie begon na de aanslagen van Al Qaida in Amerika op 11 september 2001. Amerika viel daarna met Britse en Australische troepen Afghanistan binnen. Het bestuur van de Taliban, dat Al Qaida onderdak gaf, werd afgezet. In 2005 en 2006 werkte een speciale Nederlandse eenheid in de provincie Kandahar. Daarin zaten militairen van het Korps Commandotroepen en speciale teams van het Korps Mariniers. Zij gingen op verkenning en verzamelden informatie.
Waar dat staat
Taak: Tussen 2002 en 2006 hielp Nederland met schepen, vliegtuigen en militairen.
Op 11 september 2001 pleegde Al Qaida aanslagen in Amerika. […] Amerika viel daarna, samen met Britse en Australische troepen, Afghanistan binnen. […] In 2005 en 2006 werkte een speciale Nederlandse eenheid in de provincie Kandahar: de Special Operations Task Group Afghanistan.
In het kort
- Wanneer
- 2002 – 2006Op de tijdas
- Waar
- AfghanistanLocaties
- Soort inzet
- Landoptreden
Op de tijdlijn
Gebeurtenissen
- 10 apr 2002: Start: Vanaf 10 april 2002 vloog een Nederlands transportvliegtuig vanaf vliegveld Manas in Kirgizië.3 apr 2002: Start: Van 3 april tot 26 juni 2002 werkte een Nederlands tank- en transportvliegtuig vanaf vliegveld Al Udeid in Qatar.21 dec 2001: Besluit: Op 21 december 2001 meldde de regering dat zes F-16-jachtvliegtuigen luchtsteun zouden geven aan troepen op de grond.
- 1 okt 2002: Start: Op 1 oktober 2002 begonnen Nederlandse F-16’s en een tankvliegtuig vanaf Manas in Kirgizië aan hun taak. Dat was eerst voor zes maanden.
- 5 okt 2003: Einde: Op 5 oktober 2003 kwam het grootste deel van de F-16-groep terug. Daarmee stopte de Nederlandse militaire bijdrage aan de operatie toen.25 jun 2003: Besluit: Op 25 juni 2003 besloot de regering minder F-16’s in te zetten: 4 in plaats van 6. Op 1 oktober 2003 zou de inzet vanaf Manas helemaal stoppen.26 mrt 2003: Operatie: Op 26 maart 2003 tankte het Nederlandse tankvliegtuig voor het laatst andere vliegtuigen bij in de lucht boven Afghanistan.14 feb 2003: Verlenging: Op 14 februari 2003 besloot de regering op verzoek van de VS om de F-16’s 6 maanden langer te laten blijven.
- mrt 2006: Einde: Tot maart 2006 deed Nederland met speciale eenheden en helikopters in de provincie Kandahar mee aan de operatie.mrt 2006: Overdracht: Half maart 2006 droegen de Nederlandse speciale eenheden hun gebied over aan het hoofdkwartier in Kandahar dat Canada leidde.21 jan 2006: Incident: Op 21 januari 2006 was er een vuurgevecht met Nederlandse militairen. Daarbij kwam een persoon om en raakten twee personen gewond.jan 2006: Operatie: Vanaf begin januari 2006 patrouilleerden de speciale eenheden soms ook in een strook van 30 kilometer in de provincie Helmand. Ze brachten daar sluiproutes in kaart.31 okt 2005: Incident: Een tweede Chinook-helikopter zou naar de speciale eenheden vliegen. Onderweg ging ook dit toestel op 31 oktober 2005 verloren bij een ongeluk.18 sep 2005: Operatie: Mede door de speciale eenheden verliepen de verkiezingen voor het parlement op 18 september 2005 daar veilig en ordelijk.27 jul 2005: Incident: Op 27 juli 2005 ging een Nederlandse Chinook-helikopter verloren bij een ongeluk in de provincie Kandahar.18 apr 2005: Start: De missie van de Nederlandse speciale eenheden was gepland voor één jaar, van 18 april 2005 tot 18 april 2006.14 feb 2005: Besluit: Op 14 februari 2005 namen de ministers het definitieve besluit om de speciale eenheden te sturen.20 dec 2004: Besluit: Op 20 december 2004 besloten ministers in principe om met speciale eenheden en helikopters mee te doen aan de operatie.
Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Wijs het aan voor de lijst.
Locaties
2005 – 2006
Kandahar, gebied
Waar dat staat
In 2005 en 2006 werkte een speciale Nederlandse eenheid in de provincie Kandahar: de Special Operations Task Group Afghanistan.
Bron: Afghanistan Operation Enduring Freedom - Nederlands Veteraneninstituut (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 31, 65.75
1 okt 2002 – okt 2003
Manas, vliegveld, buiten het missiegebied
Waar dat staat
Een F-16 en KDC-10 detachement op vliegveld Manas in Kirgizië (in de periode 1 oktober 2002–oktober 2003).
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 43.0613, 74.4776
Verloop
Bekijk het verloop op de globe
Besluit
Op 21 december 2001 meldde de regering dat zes F-16-jachtvliegtuigen luchtsteun zouden geven aan troepen op de grond.
Waar dat staat
Op 21 december 2001 informeerde de regering de Kamer dat zes F-16 jachtvliegtuigen voor tactische luchtsteun aan grondtroepen zouden worden ingezet.
StartAl Udeid
Van 3 april tot 26 juni 2002 werkte een Nederlands tank- en transportvliegtuig vanaf vliegveld Al Udeid in Qatar.
Waar dat staat
Een KDC-10 detachement op vliegveld Al Udeid in Qatar (in de periode 3 april–26 juni 2002),
StartManas
Vanaf 10 april 2002 vloog een Nederlands transportvliegtuig vanaf vliegveld Manas in Kirgizië.
Waar dat staat
Een C-130 transportvliegtuig vanaf vliegveld Manas in Kirgizië (in de periode 10 april–oktober 2002),
StartManas
Op 1 oktober 2002 begonnen Nederlandse F-16’s en een tankvliegtuig vanaf Manas in Kirgizië aan hun taak. Dat was eerst voor zes maanden.
Waar dat staat
De F-16 jachtvliegtuigen en de KDC-10, die opereerden vanaf vliegveld Manas in Kirgizië, vingen op 1 oktober 2002 aan met de operationele taakuitvoering en werden in principe voor een periode van zes maanden ter beschikking gesteld.
Verlenging
Op 14 februari 2003 besloot de regering op verzoek van de VS om de F-16’s 6 maanden langer te laten blijven.
Waar dat staat
Op 14 februari 2003 besloot de Nederlandse regering, op verzoek van de VS, de aanwezigheid van de F-16's met een periode van 6 maanden te verlengen.
Operatie
Op 26 maart 2003 tankte het Nederlandse tankvliegtuig voor het laatst andere vliegtuigen bij in de lucht boven Afghanistan.
Waar dat staat
Op 26 maart 2003 voerde de KDC-10 de laatste AAR-missie boven Afghanistan uit.
BesluitManas
Op 25 juni 2003 besloot de regering minder F-16’s in te zetten: 4 in plaats van 6. Op 1 oktober 2003 zou de inzet vanaf Manas helemaal stoppen.
Waar dat staat
Op 25 juni 2003 besloot de regering, na een analyse van USCENTCOM van de benodigde luchtsteun door EPAF, op 1juli 2003 het aantal F-16's van 6 naar 4 te reduceren en op 1 oktober 2003 de stationering van het F-16 detachement op Manas in zijn geheel te beëindigen.
Einde
Op 5 oktober 2003 kwam het grootste deel van de F-16-groep terug. Daarmee stopte de Nederlandse militaire bijdrage aan de operatie toen.
Waar dat staat
Met de terugkeer op 5 oktober 2003 van het grootste deel van het F-16 detachement kwam ook een einde aan de Nederlandse militaire bijdrage aan OEF.
Toon de andere 10 gebeurtenissen
Besluit
Op 20 december 2004 besloten ministers in principe om met speciale eenheden en helikopters mee te doen aan de operatie.
Waar dat staat
Op 20 december 2004 heeft de Ministeriële Kerngroep voor speciale operaties het principebesluit genomen om met een SF-taakgroep, ondersteund door helikopters, deel te nemen aan OEF.
Besluit
Op 14 februari 2005 namen de ministers het definitieve besluit om de speciale eenheden te sturen.
Waar dat staat
Daarop heeft de Ministeriële Kerngroep op 14 februari 2005 het definitieve besluit genomen.
Start
De missie van de Nederlandse speciale eenheden was gepland voor één jaar, van 18 april 2005 tot 18 april 2006.
Waar dat staat
De oorspronkelijke duur van de Nederlandse SF-missie in OEF bedroeg één jaar en besloeg de periode van 18 april 2005 tot 18 april 2006.
IncidentKandahar
Op 27 juli 2005 ging een Nederlandse Chinook-helikopter verloren bij een ongeluk in de provincie Kandahar.
Waar dat staat
Op 27 juli 2005 ging een Chinook-helikopter verloren bij een ongeval in de provincie Kandahar.
Operatie
Mede door de speciale eenheden verliepen de verkiezingen voor het parlement op 18 september 2005 daar veilig en ordelijk.
Waar dat staat
Mede door het optreden van de SF-taakgroep zijn in deze regio de parlementsverkiezingen op 18 september 2005 veilig en ordelijk verlopen.
Incident
Een tweede Chinook-helikopter zou naar de speciale eenheden vliegen. Onderweg ging ook dit toestel op 31 oktober 2005 verloren bij een ongeluk.
Waar dat staat
Na afloop van de ISAF-ondersteuning van de parlementsverkiezingen zou de Chinook-helikopter worden overgebracht van Mazar-e Sharif naar de SF-taakgroep in Kandahar, met een tussenlanding in Bagram. Onderweg ging echter op 31 oktober 2005 ook dit toestel verloren bij een ongeval.
OperatieHelmand
Vanaf begin januari 2006 patrouilleerden de speciale eenheden soms ook in een strook van 30 kilometer in de provincie Helmand. Ze brachten daar sluiproutes in kaart.
Waar dat staat
Om deze aanvoerlijnen en sluiproutes te kunnen bereiken en adequaat in kaart te kunnen brengen werd is vanaf begin januari 2006 in overleg met CJSOTF incidenteel gepatrouilleerd in een strook van 30 kilometer breed ten westen van JSOA Windmill in de provincie Helmand.
Incident
Op 21 januari 2006 was er een vuurgevecht met Nederlandse militairen. Daarbij kwam een persoon om en raakten twee personen gewond.
Waar dat staat
Op 21 januari 2006 werd een persoon gedood en raakten twee personen gewond tijdens een vuurgevecht met Nederlandse militairen.
OverdrachtKandahar
Half maart 2006 droegen de Nederlandse speciale eenheden hun gebied over aan het hoofdkwartier in Kandahar dat Canada leidde.
Waar dat staat
Vanaf 1 maart 2006 nam het door Canada geleide hoofdkwartier in Kandahar, in het kader van OEF, de gebiedsverantwoordelijkheid voor de zuidelijke provincies over. In overleg met Canada heeft de Nederlandse SF-taakgroep half maart de gebiedsverantwoordelijkheid over de eigen JSOA Windmill aan het door Canada geleide hoofdkwartier overgedragen.
EindeKandahar
Tot maart 2006 deed Nederland met speciale eenheden en helikopters in de provincie Kandahar mee aan de operatie.
Waar dat staat
Daarnaast heeft Nederland tot maart 2006 met een taakgroep van Special Forces en een helikopterdetachement in de Afghaanse provincie Kandahar bijgedragen aan de operatie Enduring Freedom.
Bron: Kamerstuk 31031 X, nr. 1: Jaarverslag Ministerie van Defensie 2006 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
Uitkomst
Resultaat
Volgens het kabinet deden de Nederlandse militairen met succes mee. Ze kregen internationaal waardering voor hun werk.
Waar dat staat
De Nederlandse militairen hebben met succes deelgenomen aan deze operatie en hebben internationaal waardering gekregen voor de professionele taakuitvoering.
De Nederlandse F-16’s vlogen ongeveer 800 keer boven Afghanistan, samen ongeveer 4600 vlieguren.
Waar dat staat
In totaal hebben de Nederlandse F-16 EPAF detachementen circa 800 sorties gevlogen boven het Afghaanse grondgebied, waarbij ongeveer 4600 vlieguren zijn gemaakt.
Nederland wist alleen van de VS wat de F-16’s bereikten. Volgens die informatie vielen er geen burgerslachtoffers.
Waar dat staat
Aangezien er geen Nederlandse militairen aanwezig waren in het inzetgebied van de F-16's in Afghanistan, was Nederland voor wat betreft de resultaten van de inzet van de F-16's afhankelijk van de VS. Uit de aan Nederland ter beschikking gestelde informatie bleek dat bij de acties geen burgerslachtoffers zijn gevallen.
Het kabinet noemt de inzet van de Nederlandse speciale eenheden een succes.
Waar dat staat
De deelname van de Nederlandse SF-taakgroep aan OEF kan als een succes worden beschouwd.
De speciale eenheden hielpen de veiligheid te verbeteren in twee districten in het zuiden van de provincie Kandahar.
Waar dat staat
Er is een belangrijke bijdrage geleverd aan het verbeteren van de veiligheid en stabiliteit in de twee zuidelijke districten (Shorawak en Registan) van de provincie Kandahar.
Nederland wilde dat de eenheden alleen in hun eigen gebied werkten. Dat maakte het optreden in Zuid-Afghanistan minder flexibel.
Waar dat staat
Er is vanuit Nederland echter vastgehouden aan operationele inzet binnen de toegewezen JSOA. Dit principiële uitgangspunt werd binnen CJSOTF weliswaar gerespecteerd, maar deed in de ogen van CJSOTF en de Nederlandse SF-taakgroep toch afbreuk aan de gewenste flexibiliteit van optreden in Zuid-Afghanistan.
Omvang
ongeveer 250
De groep speciale eenheden telde ongeveer 250 militairen tegelijk: ongeveer 165 op de grond en ongeveer 85 bij de vier Chinook-helikopters.
Waar dat staat
In februari 2005 is door de regering besloten om een SF-taakgroep van ongeveer 250 militairen, opgebouwd uit een grondcomponent van ongeveer 165 militairen en een luchtcomponent van ongeveer 85 militairen en vier Chinookhelikopters (waarvan één helikopter als logistieke reserve), ter beschikking te stellen voor OEF.
Lessen
Les: begin vroeg met afspraken met gastlanden en toestemming om over te vliegen. Anders kan de uitzending vertraging oplopen.
Waar dat staat
Verder is een belangrijke les dat in een vroeg stadium onderhandelingen over statusverdragen en diplomatieke overvliegvergunningen moeten worden geopend. Deze onderhandelingen nemen doorgaans veel tijd in beslag en kunnen er toe leiden dat de uitzending van militaire eenheden vertraging oploopt.
Aanbeveling: commando’s en mariniers moeten vaker samen oefenen, zodat ze beter samenwerken.
Waar dat staat
Aanbeveling. Teneinde de interoperabiliteit verder te verbeteren is het noodzakelijk dat gezamenlijke opleidings- en trainingsprogramma’s worden geïntensiveerd.
Aanbeveling: onderzoek hoe speciale eenheden en helikopters nog beter samen ingezet kunnen worden.
Waar dat staat
Aanbeveling. Te onderzoeken op welke wijze de operationele inzetbaarheid van SF in relatie tot helikopters verder kan worden vergroot.
Bijdrage
Koninklijke Landmacht
Thuisbasis: Engelbrecht van Nassaukazerne (Roosendaal)
Waar dat staat
een taakgroep met «Special Forces» (SF) van ongeveer 165 militairen en een helikopterdetachement van ongeveer 85 militairen ter beschikking te stellen voor operatie Enduring Freedom in Afghanistan. De kern van de SF-taakgroep zal worden geleverd door het Korps Commandotroepen aangevuld met elementen van de speciale eenheden van het Korps Mariniers.
Het KCT is gelegerd op de Engelbrecht van Nassaukazerne in Roosendaal.
Koninklijke Luchtmacht
Thuisbasis: Vliegbasis Gilze-Rijen (Gilze-Rijen)
Waar dat staat
Een bijzondere missie start eind april 2005, als vier Chinooks van 298 Squadron neerstrijken op Kandahar Airfield (KAF). “Wij vielen onder OEF, niet onder ISAF”, vertelt Miggels.
De staanplaats voor 298 Squadron is Vliegbasis Gilze-Rijen.
Thuisbasis: Vliegbasis Eindhoven (Eindhoven)
Waar dat staat
Ruim een maand na de aanslagen van 11 september 2001 begint op 7 oktober Operation Enduring Freedom (OEF). … Op 6 april 2002 start de Nederlandse luchtmachtbijdrage daaraan. … “Het detachement bestond uit 26 man van 334 Squadron en de andere eenheden op Eindhoven: twee bemanningen en ground crew, twee marechaussees en een admin.
334 transportsquadron verhuisde in mei 1992 van Vliegbasis Soesterberg naar Eindhoven, samen met de F-27 Fokker Friendship .
Koninklijke Marine
Thuisbasis: Van Braam Houckgeestkazerne (Doorn)
Waar dat staat
De regering acht deze risico's verantwoord gezien het belang van de operatie Enduring Freedom en gezien de specifieke training van de militairen van het Korps Commandotroepen en van het Korps Mariniers.
Sinds 1946 maakt het Korps mariniers gebruik van de Van Braam Houckgeestkazerne in Doorn.
Kosten
Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.
6 okt 2006
raming Special Forces Taakgroep 2005–2006: € 30 miljoengeraamd
Waar dat staat
De additionele uitgaven voor de SF-missie in OEF waren geraamd op € 30 miljoen.
6 okt 2006
uitgaven tot nu Special Forces Taakgroep 2005–2006 (nog niet alle kosten verwerkt): ongeveer € 22 miljoen
Waar dat staat
De realisatie is momenteel ruim € 22 miljoen.
Materieel
Over dit systeem: Defensie, C-130 Hercules-transportvliegtuig (opent in nieuw venster)
Foto: Ministerie van Defensie, CC BY-SA 4.0 (opent in nieuw venster)
Over dit systeem: Defensie, Chinook-transporthelikopter (opent in nieuw venster)
Foto: Ministerie van Defensie, CC BY-SA 4.0 (opent in nieuw venster)
Foto: Staff Sgt. Allison Payne, Public domain (opent in nieuw venster), via Wikimedia Commons
Gebruikt bij deze missie
C-130 Hercules
Waar dat staat
informeren over de stand van zaken van de Nederlandse bijdrage aan de operatie Enduring Freedom. … De C-130 opereert sinds april jl. vanaf Manas in Kirgizië. Dit toestel heeft thans 28 operationele transportmissies uitgevoerd naar Afghanistan, onder meer naar Kandahar en Bagram.
Chinook
Waar dat staat
In het kader van de operatie Enduring Freedom is een detachement speciale eenheden met vier Chinook-helikopters actief in de zuidelijke provincie Kandahar.
F-16
Waar dat staat
De zes Nederlandse F-16's die in het kader van operatie Enduring Freedom zijn gestationeerd in Kirgizië, hebben de afgelopen weken deelgenomen aan luchtoperaties boven Afghanistan.
Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.
Bijgewerkt
Bronnen
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘Afghanistan Operation Enduring Freedom’, bijgewerkt 4 november 2026, geraadpleegd 4 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 4 november). Afghanistan Operation Enduring Freedom. Geraadpleegd op 4 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-missies-afghanistan-oef,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {Afghanistan Operation Enduring Freedom},
year = {2026},
date = {2026-11-04},
url = {https://heimdallatlas.com/missies/afghanistan-oef},
urldate = {2026-11-04},
note = {Geraadpleegd op 4 november 2026; dataversie b77d7bcff27a9998}
} Dataversie b77d7bcff27a9998: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.


