NAVO-verdrag

Momenten waarop een bondgenoot volgens media overwoog om artikel 4 of 5 in te roepen, of besloot dat niet te doen. Geen tekst van de NAVO: elk met wie het zei en wanneer het gemeld werd.

1. 5 nov 2025

   Overwogen: artikel 4België

   Na drones boven België zei de minister van Defensie dat werd bestudeerd of artikel 4 nodig was. Een halfuur later ontkende hij dat.

   • Uitspraak: Theo Francken, minister van Defensie van België, gemeld 5 nov 2025

     Waar dat staat

     Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) laat onderzoeken of artikel 4 van het NAVO-verdrag moet worden geactiveerd na de drone-incidenten van gisteravond. … "Dat wordt bestudeerd, dat gaan we bekijken", zei hij iets voor de middag. Een half uur later ontkende hij dat artikel 4 zou worden ingeroepen of bestudeerd.

   Bron: VRT NWS, liveblog Drones boven Europa: Verwarring over noodzaak om artikel 4 NAVO-verdrag in te roepen (opent in nieuw venster)

   Geen tekst van de NAVO: wat media meldden

2. 27 okt 2025

   Overwogen: artikel 4Litouwen

   De premier van Litouwen zei dat Litouwen misschien zou bespreken of het om overleg onder artikel 4 vraagt.

   • Uitspraak: Ruginienė, premier van Litouwen, gemeld 27 okt 2025

     Waar dat staat (Engels)

     Ms Ruginiene told a press conference, adding that Nato member Lithuania may also discuss invoking Nato article 4 security consultations.

   Bron: The Irish Times: Lithuania says it will shoot down Belarus smuggler balloons disrupting air traffic (opent in nieuw venster)

   Geen tekst van de NAVO: wat media meldden

3. sep 2025

   Overwogen: artikel 4Denemarken

   Na drones boven Denemarken zei de minister van Defensie dat Denemarken overwoog om overleg onder artikel 4 te vragen. De minister van Buitenlandse Zaken zei dat daar geen reden voor was.

   • Uitspraak: Troels Lund Poulsen, minister van Defensie van Denemarken, gemeld 25 sep 2025

     Waar dat staat (Engels)

     Denmark is considering activating NATO's Article 4 after unidentified drones repeatedly entered its airspace, Danish Defense Minister Troels Lund Poulsen said on Sept. 25.

   • Uitspraak: Lars Løkke Rasmussen, minister van Buitenlandse Zaken van Denemarken, volgens Reuters, gemeld sep 2025

     Waar dat staat (Engels)

     While some believed the country was considering triggering NATO's Article 4 to convene allied countries over the drone incidents, Danish Foreign Minister Lars Lokke Rasmussen said the country had "no reason to do so," according to Reuters. Rasmussen said that after Article 4 was recently triggered due to aerial disturbances in Poland and Estonia, Denmark did not feel a need to do the same, Reuters reported.

   Bronnen: The Kyiv Independent: Denmark weighs NATO Article 4 after more suspicious drone incursions (opent in nieuw venster), Fox News: NATO country reports drones over largest military base after airport attack, mulls response (opent in nieuw venster)

   Geen tekst van de NAVO: wat media meldden

4. 15 nov 2022

   Overwogen: artikel 4Polen

   Na een explosie bij de Poolse grens met twee doden werd in Polen besloten of het om overleg onder artikel 4 zou vragen. Een dag later zei de premier dat dat waarschijnlijk niet nodig was.

   • Nieuwsbericht: een woordvoerder van de Poolse regering, volgens de NOS, gemeld 15 nov 2022

     Waar dat staat

     Volgens een regeringswoordvoerder wordt momenteel besloten of het nodig is de zogenoemde artikel 4-procedure van de NAVO in gang te zetten.

   • Uitspraak: Mateusz Morawiecki, premier van Polen, gemeld 16 nov 2022

     Waar dat staat (Engels)

     Poland's Prime Minister Mateusz Morawiecki said at a press briefing on Wednesday (November 16) that most likely Poland would not attempt to launch NATO Article 4 procedure, as there was no evidence justifying such move. He added, however, that "this instrument is still within our hands".

   • Uitspraak: Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO, gemeld 16 nov 2022

     Waar dat staat (Engels)

     NATO Secretary-General Jens Stoltenberg said Wednesday there would be no calls to initiate Article 4 until the outcome of an investigation into the "explosion" on Poland’s eastern border that killed two was completed.

   Bronnen: NOS: Twee doden bij Poolse grens, mogelijk door Russische raketten (opent in nieuw venster), TVN24: Polish PM says no evidence suggests launch of NATO Article 4 over missile blast in Poland (opent in nieuw venster), Fox News: Stoltenberg says no NATO Article 4 until investigation in Poland missile 'explosion' completed (opent in nieuw venster)

   Geen tekst van de NAVO: wat media meldden

• Artikel 1

  Vreedzaam oplossen

  De landen lossen ruzies met andere landen vreedzaam op, zoals het Handvest van de VN zegt. Ze dreigen niet met geweld en gebruiken geen geweld dat ingaat tegen de doelen van de VN.

  Waar dat staat (Engels)

  The Parties undertake, as set forth in the Charter of the United Nations, to settle any international dispute in which they may be involved by peaceful means in such a manner that international peace and security and justice are not endangered, and to refrain in their international relations from the threat or use of force in any manner inconsistent with the purposes of the United Nations.

• Artikel 2

  Vreedzame samenwerking

  De landen werken aan vreedzame en vriendschappelijke banden. Ze versterken hun vrije instellingen. Ze proberen ruzie over economie te voorkomen en moedigen samenwerking op dat gebied aan.

  Waar dat staat (Engels)

  The Parties will contribute toward the further development of peaceful and friendly international relations by strengthening their free institutions, by bringing about a better understanding of the principles upon which these institutions are founded, and by promoting conditions of stability and well-being. They will seek to eliminate conflict in their international economic policies and will encourage economic collaboration between any or all of them.

• Artikel 3

  Zelf sterk blijven

  De landen houden apart en samen hun kracht op peil om een gewapende aanval te weerstaan. Ze bouwen die kracht verder uit, door zichzelf en elkaar te helpen.

  Waar dat staat (Engels)

  In order more effectively to achieve the objectives of this Treaty, the Parties, separately and jointly, by means of continuous and effective self-help and mutual aid, will maintain and develop their individual and collective capacity to resist armed attack.

• Artikel 4

  Overleg bij dreiging

  De landen overleggen met elkaar als een van hen vindt dat het grondgebied, de politieke onafhankelijkheid of de veiligheid van een van de landen wordt bedreigd.

  Waar dat staat (Engels)

  The Parties will consult together whenever, in the opinion of any of them, the territorial integrity, political independence or security of any of the Parties is threatened.

  9 keer gebruikt, bekijk wanneer

• Artikel 5

  Aanval op allen

  Een gewapende aanval op een of meer landen in Europa of Noord-Amerika geldt als een aanval op allen. Elk land helpt dan, zo nodig met wapens. De landen melden de aanval bij de Veiligheidsraad van de VN.

  Waar dat staat (Engels)

  The Parties agree that an armed attack against one or more of them in Europe or North America shall be considered an attack against them all and consequently they agree that, if such an armed attack occurs, each of them, in exercise of the right of individual or collective self-defence recognised by Article 51 of the Charter of the United Nations, will assist the Party or Parties so attacked by taking forthwith, individually and in concert with the other Parties, such action as it deems necessary, including the use of armed force, to restore and maintain the security of the North Atlantic area. Any such armed attack and all measures taken as a result thereof shall immediately be reported to the Security Council. Such measures shall be terminated when the Security Council has taken the measures necessary to restore and maintain international peace and security .

  2 keer gebruikt, bekijk wanneer

• Artikel 6

  Waar artikel 5 geldt

  Artikel 5 geldt bij een aanval op de landen in Europa en Noord-Amerika, op Turkije en op eilanden van de landen in het Noord-Atlantisch gebied. Ook bij een aanval op hun troepen, schepen of vliegtuigen daar.

  Waar dat staat (Engels)

  For the purpose of Article 5, an armed attack on one or more of the Parties is deemed to include an armed attack: on the territory of any of the Parties in Europe or North America, on the Algerian Departments of France … , on the territory of Turkey or on the Islands under the jurisdiction of any of the Parties in the North Atlantic area north of the Tropic of Cancer; on the forces, vessels, or aircraft of any of the Parties, when in or over these territories or any other area in Europe in which occupation forces of any of the Parties were stationed on the date when the Treaty entered into force or the Mediterranean Sea or the North Atlantic area north of the Tropic of Cancer.

• Artikel 7

  VN gaat voor

  Het verdrag verandert niets aan de rechten en plichten van de landen onder het Handvest van de VN. De Veiligheidsraad van de VN blijft als eerste verantwoordelijk voor vrede en veiligheid.

  Waar dat staat (Engels)

  This Treaty does not affect, and shall not be interpreted as affecting in any way the rights and obligations under the Charter of the Parties which are members of the United Nations, or the primary responsibility of the Security Council for the maintenance of international peace and security.

• Artikel 8

  Geen strijdige afspraken

  Elk land verklaart dat zijn andere internationale afspraken niet botsen met dit verdrag. Het belooft ook geen nieuwe afspraken te maken die ermee botsen.

  Waar dat staat (Engels)

  Each Party declares that none of the international engagements now in force between it and any other of the Parties or any third State is in conflict with the provisions of this Treaty, and undertakes not to enter into any international engagement in conflict with this Treaty.

• Artikel 9

  De Raad

  De landen richten een Raad op waarin elk land zit. De Raad moet altijd snel kunnen vergaderen. Hij richt meteen een defensiecomité op dat adviseert over het uitvoeren van artikel 3 en 5.

  Waar dat staat (Engels)

  The Parties hereby establish a Council, on which each of them shall be represented, to consider matters concerning the implementation of this Treaty. The Council shall be so organised as to be able to meet promptly at any time. The Council shall set up such subsidiary bodies as may be necessary; in particular it shall establish immediately a defence committee which shall recommend measures for the implementation of Articles 3 and 5.

• Artikel 10

  Nieuwe leden

  Als alle landen het eens zijn, kunnen ze een ander Europees land uitnodigen om lid te worden. Dat land wordt lid als het zijn toetreding vastlegt bij de regering van de Verenigde Staten.

  Waar dat staat (Engels)

  The Parties may, by unanimous agreement, invite any other European State in a position to further the principles of this Treaty and to contribute to the security of the North Atlantic area to accede to this Treaty. Any State so invited may become a Party to the Treaty by depositing its instrument of accession with the Government of the United States of America. The Government of the United States of America will inform each of the Parties of the deposit of each such instrument of accession.

  21 keer gebruikt, bekijk wanneer

• Artikel 11

  Het verdrag gaat in

  Elk land keurt het verdrag goed volgens de eigen grondwet. Het verdrag gaat in als de meeste landen dat hebben gedaan, waaronder België, Canada, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, het VK en de VS.

  Waar dat staat (Engels)

  This Treaty shall be ratified and its provisions carried out by the Parties in accordance with their respective constitutional processes. The instruments of ratification shall be deposited as soon as possible with the Government of the United States of America, which will notify all the other signatories of each deposit. The Treaty shall enter into force between the States which have ratified it as soon as the ratifications of the majority of the signatories, including the ratifications of Belgium, Canada, France, Luxembourg, the Netherlands, the United Kingdom and the United States, have been deposited and shall come into effect with respect to other States on the date of the deposit of their ratifications

• Artikel 12

  Opnieuw bekijken

  Na tien jaar, of later, overleggen de landen samen over het verdrag als een van hen daarom vraagt. Ze letten dan op wat op dat moment vrede en veiligheid raakt.

  Waar dat staat (Engels)

  After the Treaty has been in force for ten years, or at any time thereafter, the Parties shall, if any of them so requests, consult together for the purpose of reviewing the Treaty, having regard for the factors then affecting peace and security in the North Atlantic area, including the development of universal as well as regional arrangements under the Charter of the United Nations for the maintenance of international peace and security.

• Artikel 13

  Uit het verdrag stappen

  Als het verdrag twintig jaar geldt, mag elk land eruit stappen. Het land meldt dat bij de regering van de Verenigde Staten. Een jaar later is het geen lid meer.

  Waar dat staat (Engels)

  After the Treaty has been in force for twenty years, any Party may cease to be a Party one year after its notice of denunciation has been given to the Government of the United States of America, which will inform the Governments of the other Parties of the deposit of each notice of denunciation.

• Artikel 14

  Talen en archief

  De Engelse en de Franse tekst van het verdrag gelden allebei. Het verdrag ligt in het archief van de regering van de Verenigde Staten. Die stuurt officiële kopieën naar de andere landen.

  Waar dat staat (Engels)

  This Treaty, of which the English and French texts are equally authentic, shall be deposited in the archives of the Government of the United States of America. Duly certified copies will be transmitted by that Government to the Governments of other signatories.