Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)

Vanaf eind 2001 deed Nederland mee aan ISAF, een vredesmacht van de NAVO.

In het kort

Wanneer
dec 2001 – 2014Op de tijdas
Waar
AfghanistanLocaties
Soort inzet
Landoptreden

Toon op de globe

ISAF moest Afghanistan helpen met de wederopbouw. Omdat het onveilig bleef, ging ISAF tussen 2004 en 2006 in heel Afghanistan werken. Nederland stuurde eenheden van de luchtmacht en een team voor wederopbouw (Provinciaal Reconstructie Team). Bij de Afghaanse verkiezingen stuurde Nederland tijdelijk ook een bataljon mariniers. In 2006 bouwde Nederland twee kampen in Uruzgan. Daarvandaan werkte de Task Force Uruzgan tot 2010. Er waren ook helikopters, F-16’s en transportvliegtuigen. De missie begon rustig, maar vanaf 2007 werd er steeds meer gevochten. In 2010 begon Nederland mensen en materiaal terug te halen.

Waar dat staat

Taak: Nederland leverde in die tijd luchtmachteenheden en een Provinciaal Reconstructie Team.

Daarom werd ISAF tussen 2004 en 2006 uitgebreid naar heel Afghanistan. […] Vanuit deze kampen werkte de Task Force Uruzgan (TFU) tot 2010. […] Die bestond uit transport- en gevechtshelikopters, F-16’s en transportvliegtuigen. De missie begon rustig, maar vanaf 2007 werd er steeds meer gevochten.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

dec 2001 – 2014

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

positiefneutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Kabinet bij de start: Kabinet-Kok II

Locaties

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

Volgorde en filters

Soort

VolgordeStandaardA–Z

Binnen 500 km

In de buurt

Andere missies in die streek, ook van vroeger.

Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)

Volgorde

VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters

Soort

Bron

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Besluit

    Op 21 december 2001 liet de regering het parlement weten dat Nederlandse militairen meedoen aan ISAF in Afghanistan.

    Waar dat staat

    Op grond van artikel 100 van de Grondwet informeerden de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie de Eerste en Tweede Kamer van de Staten-Generaal op 21 december 2001 per brief over het besluit van de regering tot deelname van Nederlandse militaire eenheden aan de VN-gemandateerde International Security Assistance Force in Afghanistan.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  2. Verlenging

    Op 6 november 2002 verlengde de regering de bijdrage met een half jaar. Nederland zou ook samen met Duitsland een half jaar de leiding van ISAF nemen.

    Waar dat staat

    Op 6 november 2002 besloot de Regering om met ingang van 20 december 2002 de Nederlandse bijdrage aan ISAF wederom met een half jaar te verlengen. Tevens nam het kabinet het besluit om samen met Duitsland, voor een periode van zes maanden, de leiding over de ISAF-operatie op zich te nemen.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  3. Overdracht

    Op 10 februari 2003 kregen Nederland en Duitsland samen de leiding over ISAF. Turkije droeg die aan hen over.

    Waar dat staat

    Vanaf 10 februari 2003, toen Turkije het commando over ISAF overdroeg, heeft Nederland samen met Duitsland de militaire en politieke leiding over ISAF gehad.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  4. Incident

    Op 7 maart 2003 werd een Nederlandse patrouille aangevallen. Een Afghaanse tolk kwam om en een Nederlandse militair raakte gewond.

    Waar dat staat

    Op 7 maart 2003 vond een aanslag plaats op een Nederlandse ISAF-patrouille waarbij een lokale tolk om het leven kwam en een Nederlandse militair gewond raakte.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  5. Incident

    Op 4 juli 2003 reed een voertuig met twee Nederlandse militairen op een mijn. De een raakte zwaar gewond, de ander licht.

    Waar dat staat

    Desondanks reden op 4 juli 2003 twee Nederlandse militairen in het noordelijke gedeelte van het gebied van verantwoordelijkheid met een voertuig op een antitankmijn. Een van de twee militairen raakte hierbij zwaar gewond en de andere militair liep lichte verwondingen op.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  6. Overdracht

    Op 11 augustus 2003 gaven Duitsland en Nederland de leiding van ISAF door aan de NAVO. Daarmee stopte de grote Nederlandse bijdrage.

    Waar dat staat

    Op 11 augustus 2003 droegen Duitsland en Nederland het commando over aan de NAVO en beëindigde Nederland de nationale deelneming aan ISAF.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  7. Vertrek

    Tussen 22 juli en 2 september 2003 kwamen alle militairen en spullen terug naar Nederland.

    Waar dat staat

    Tussen 22 juli en 2 september 2003 is al het personeel en materiaal teruggekeerd in Nederland.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  8. AankomstKaboel International Airport

    Eind maart 2004 gingen zes Apache-gevechtshelikopters met twee vluchten naar het vliegveld van Kabul.

    Waar dat staat

    Eind maart 2004 vertrekken per An-124 in twee vluchten in totaal zes Apaches naar Kaboel International Airport (KAIA).

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  9. Operatie

    Van 14 september tot 10 november 2004 hielp een Nederlandse eenheid infanterie ISAF bij de presidentsverkiezingen.

    Waar dat staat

    Nederland heeft tussen 14 september en 10 november 2004 aan ISAF een detachement lichte infanterie geleverd voor de ondersteuning van de presidentsverkiezingen.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 155

  10. StartBaghlan

    Op 1 oktober 2004 begon het Nederlandse wederopbouwteam (PRT) in de provincie Baghlan met zijn werk.

    Waar dat staat

    Het Nederlandse PRT in de provincie Baghlan is operationeel sinds 1 oktober 2004.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 177

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  11. Start

    Vanaf 2005 had Nederland F-16's bij ISAF, met een tank- en transportvliegtuig.

    Waar dat staat

    In 2005 leverde Nederland … vanaf 2005 een F-16 detachement ondersteund door een KDC-10 tank- en transportvliegtuig.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  12. Operatie

    In 2005 stuurde Nederland een extra eenheid om de verkiezingen in september te helpen beveiligen.

    Waar dat staat

    In 2005 leverde Nederland een Election Support Force ten behoeve van de verkiezingen in september van dat jaar

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  13. Besluit

    Op 22 december 2005 besloot de regering tot een Nederlandse bijdrage aan ISAF in het zuiden van Afghanistan.

    Waar dat staat

    2005 22 december: de regering besluit tot een Nederlandse bijdrage aan ISAF in het zuiden van Afghanistan.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  14. EindeBaghlan

    Van 2004 tot en met 2006 had Nederland een wederopbouwteam (PRT) in de provincie Baghlan.

    Waar dat staat

    Van 2004 tot en met 2006 leverde Nederland een PRT in de provincie Baghlan in het noorden van Afghanistan.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  15. IncidentPol-e Khomri

    Op 7 februari 2006 demonstreerden honderden mensen bij het Nederlandse team in Pol-e Khomri. Een Nederlandse militair raakte licht gewond.

    Waar dat staat

    Op 7 februari 2006 hebben in de nabijheid van het Nederlandse Provincial Reconstruction Team (PRT) in Pol-e Khomri in de Afghaanse provincie Baghlan enkele honderden personen gedemonstreerd naar aanleiding van de «Deense cartoons». … Eén Nederlandse militair raakte daardoor lichtgewond.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 211

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  16. Aankomst

    Op 14 maart 2006 vertrokken de eerste militairen die de komst van de rest voorbereidden.

    Waar dat staat

    2006 … 14 maart: vertrek eerste kwartiermakers DTF.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  17. Incident

    Op 26 juli 2006 kwamen Nederlandse militairen om toen een transporthelikopter neerstortte.

    Waar dat staat

    Op 26 juli 2006 komen … om het leven als een transporthelikopter waarin ze zitten neerstort in Oost-Afghanistan.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  18. Start

    Op 1 augustus 2006 ging ISAF ook in het zuiden werken. De Nederlandse Task Force Uruzgan begon.

    Waar dat staat

    2006 … 1 augustus: ISAF breidt haar gebied uit tot zuidelijk Afghanistan, aanvang TFU.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  19. Start

    Op 1 oktober 2006 was de Task Force Uruzgan helemaal klaar voor haar taak.

    Waar dat staat

    2006 … 1 oktober TFU geheel operationeel.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  20. AankomstKAF

    Vanaf november 2006 stonden de Nederlandse F-16's ook op het vliegveld van Kandahar.

    Waar dat staat

    Als de 1 (NL) Air Task Force met F-16’s vanaf november 2006 ook op KAF neerstrijkt, maken latere helikopteruitzendingen ook deel uit van dit ISAF-detachement.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  21. OperatieKandahar

    In december 2006 deed een Nederlandse compagnie mee aan een operatie in de provincie Kandahar.

    Waar dat staat

    2006 … December: een compagnie van 11 Luchtmobiele Brigade wordt ingezet in operatie Baaz Tsuka in de provincie Kandahar als RC-South’s Reserve Force.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  22. OperatieBaluchi-vallei

    Van 16 mei tot 2 juni 2007 was de eerste grote operatie in de Baluchi-vallei.

    Waar dat staat

    2007 … 16 mei – 2 juni: eerste grootschalige operatie in de Baluchi-vallei.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  23. IncidentChora

    In juni 2007 vielen honderden opstandelingen Chora aan. Nederlandse militairen die de Afghaanse politie hielpen, werden ook aangevallen.

    Waar dat staat

    In juni 2007 vond een openlijke, gecoördineerde grootschalige aanval door opstandelingen plaats op het districtscentrum van Chora. … De Nederlandse pelotons in Chora die de Afghaanse politie te hulp kwamen werden aangevallen en teruggedrongen tot een klein gebied.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  24. IncidentTarin Kowt

    Op 15 juni 2007 kwam een Nederlandse militair om bij een zelfmoordaanslag tijdens een patrouille in Tarin Kowt.

    Waar dat staat

    Op 15 juni 2007 komt … tijdens een patrouille in Tarin Kowt om het leven door een zelfmoordaanslag.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  25. Verlenging

    Op 30 november 2007 besloot de regering de bijdrage aan ISAF te verlengen.

    Waar dat staat

    2007 … 30 november: de regering besluit tot verlenging van de bijdrage aan ISAF.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Uitkomst

Resultaat

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • De regering vond dat Nederland en Duitsland ISAF samen goed hebben geleid.

    Waar dat staat

    De gezamenlijke Duits-Nederlandse leiding over ISAF III was een succes.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  • Ook met ISAF waren er ernstige incidenten. Het was nog niet helemaal veilig en stabiel.

    Waar dat staat

    Desondanks hebben zich sinds de aanwezigheid van ISAF enkele serieuze en ernstige incidenten voorgedaan en kan nog steeds niet worden gesproken van een geheel veilige en stabiele situatie.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

Omvang

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • circa 650

    Toen Nederland in 2003 mee de leiding had, groeide het aantal Nederlandse militairen tegelijk van ongeveer 220 naar ongeveer 650.

    Waar dat staat

    Gedurende de periode waarin Nederland en Duitsland de leiding hadden van ISAF III (10 februari – 11 augustus 2003) liep de Nederlandse bijdrage aan ISAF op van circa 220 militairen naar circa 650 militairen.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  • circa 2.000

    Eerst ging het om 1200 militairen tegelijk. In 2009 waren er op het hoogste moment ongeveer 2000 tegelijk.

    Waar dat staat

    Waar in het deelnamebesluit van 2005 nog werd uitgegaan van 1200 militairen, waarvan circa 950 in Uruzgan, bereikte dit aantal een maximum van circa 2000 militairen in 2009

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Slachtoffers

Volgorde en filters

Groep

VolgordeStandaardPer groepPer soort bron

  • 25 doden

    De inzet in ISAF kostte 25 Nederlandse militairen het leven.

    Waar dat staat

    De inzet in ISAF heeft het leven gekost aan 25 Nederlandse militairen.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • bijna 150 gewond

    Bijna 150 Nederlandse militairen raakten gewond door gevechten of aanslagen, sommigen blijvend.

    Waar dat staat

    Naast de omgekomen militairen raakten in de afgelopen jaren bijna 150 Nederlandse militairen als gevolg van gevechtshandelingen of aanslagen licht tot zeer ernstig gewond, soms met blijvend lichamelijk letsel tot gevolg.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Lessen

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Wie grote doelen stelt, moet ook genoeg mensen en middelen geven om ze te halen.

    Waar dat staat

    Als er ambitieuze doelen worden gesteld, moeten voldoende middelen voor het behalen van deze doelen beschikbaar worden gesteld.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • Spreek voor een missie af hoe je meet of het lukt, zodat je het tijdens en na de missie kunt volgen.

    Waar dat staat

    Voorafgaand aan een missie moeten bij voorkeur specifieke resultaatindicatoren (bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van veiligheid of van bevolkingsvertrouwen) geformuleerd zijn. Deze kunnen dan dienen voor monitoring en evaluatie.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde en filters

Onderdeel

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

Koninklijke Luchtmacht

Koninklijke Marine

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters: Canada

Wie

Overheden en organisaties 0Media 2

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Canada, The Globe and Mail (nieuwsbericht)

    Doug Saunders

    Het resultaat maakt het vrijwel zeker dat Nederland de eerste grote deelnemer aan de vechtende NAVO-coalitie wordt die zich uit de oorlog terugtrekt, bijna een jaar vóór de beloofde Canadese terugtrekking – een besluit dat een militair vacuüm zal scheppen in het door oorlog verwoeste zuiden van Afghanistan

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The result makes it almost certain that the Netherlands will be the first major participant in the North Atlantic Treaty Organization fighting coalition to withdraw from the war, almost a year ahead of Canada's promised withdrawal - a decision that will create a military vacuum in Afghanistan's war-ravaged south

    Bron: Dutch government folds over Afghan mission

    The Globe and Mail is een commercieel medium, centrum-rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right-Center").

    In het medium zelf.

  • Canada, The Globe and Mail (nieuwsbericht)

    Graeme Smith

    Maar de eerste resultaten in Uruzgan wijzen er ook op dat wat deze commandanten de "Nederlandse filosofie" noemen, het waard is om serieus te bekijken.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    But the early results in Uruzgan also suggest that something these commanders call the "Dutch philosophy" is worth a hard look.

    Bron: Doing it the Dutch way in Afghanistan

    The Globe and Mail is een commercieel medium, centrum-rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right-Center").

    In het medium zelf.

Alle reacties over deze missie

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

Volgorde en filters

Soort

VolgordeOudsteNieuwste

  • over 2002

    uitgaven in 2002: € 14,3 miljoen

    Waar dat staat

    De additionele uitgaven HQ ISAF vanaf januari 2002 tot en met december 2004 liepen op tot in totaal € 51,5 miljoen ( 2002: € 14,3 miljoen, 2003: € 31,8 miljoen en in 2004 € 5,4 miljoen).

    Bron: Kamerstuk 29521, nr. 15, bijlage 4

  • over 2002

    integrale kosten in 2002 (additionele uitgaven plus personele en materiële kosten, Canadees model): € 34.270 duizend

    Waar dat staat
    X € 1 000OperatieAdditionele uitgavenPersonele kostenMateriële kostenTotale kosten
    ISAF14 26411 7618 24534 270

    Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.

    Bron: Kamerstuk 27786, nr. 3

  • over 2003

    uitgaven in 2003: € 31,8 miljoen

    Waar dat staat

    De additionele uitgaven HQ ISAF vanaf januari 2002 tot en met december 2004 liepen op tot in totaal € 51,5 miljoen ( 2002: € 14,3 miljoen, 2003: € 31,8 miljoen en in 2004 € 5,4 miljoen).

    Bron: Kamerstuk 29521, nr. 15, bijlage 4

  • 31 dec 2003

    totaal tot nu (Kabul-bijdragen 2002–2003): € 45,6 miljoen

    Waar dat staat

    De totale additionele uitgaven voor de operatie ISAF bedroegen ultimo 2003 45,6 miljoen euro.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

Materieel

Filters

Soort

Gebruikt bij deze missie

Filters

Soort

  • Apache en F-16

    Waar dat staat

    De Air Task Force (ATF) had tot taak ISAF-eenheden te ondersteunen met luchtsteun en verkennings- en waarnemingsactiviteiten met F-16 jachtvliegtuigen en Apachegevechtshelikopters. Verder leverde zij tactisch luchttransport met transporthelikopters. De F-16s en de transporthelikopters opereerden vanaf Kandahar Airfield, de Apachegevechtshelikopters vanaf Tarin Kowt.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • Bushmaster

    Waar dat staat

    In de zomer van 2006 heeft Defensie met een succesvol fast track procurement-project vijfentwintig Bushmaster-patrouillevoertuigen aangekocht voor de Task Force Uruzgan in Afghanistan. Vanaf oktober 2006 zijn deze Bushmasters intensief operationeel ingezet.

    Bron: Kamerstuk 31444 X, nr. 1

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Begrippen

ISAFInternational Security Assistance Force
Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
Bron: International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)
NAVO
Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied

Alle begrippen

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF). Geraadpleegd op 7 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-afghanistan-isaf,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf},
  urldate = {2026-11-07},
  note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie d2422b94fca9c120}
}

Dataversie d2422b94fca9c120: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall