Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)

Vanaf eind 2001 deed Nederland mee aan ISAF, een vredesmacht van de NAVO.

In het kort

Wanneer
dec 2001 – 2014Op de tijdas
Waar
AfghanistanLocaties
Soort inzet
Landoptreden

Toon op de globe

ISAF moest Afghanistan helpen met de wederopbouw. Omdat het onveilig bleef, ging ISAF tussen 2004 en 2006 in heel Afghanistan werken. Nederland stuurde eenheden van de luchtmacht en een team voor wederopbouw (Provinciaal Reconstructie Team). Bij de Afghaanse verkiezingen stuurde Nederland tijdelijk ook een bataljon mariniers. In 2006 bouwde Nederland twee kampen in Uruzgan. Daarvandaan werkte de Task Force Uruzgan tot 2010. Er waren ook helikopters, F-16’s en transportvliegtuigen. De missie begon rustig, maar vanaf 2007 werd er steeds meer gevochten. In 2010 begon Nederland mensen en materiaal terug te halen.

Waar dat staat

Taak: Nederland leverde in die tijd luchtmachteenheden en een Provinciaal Reconstructie Team.

Daarom werd ISAF tussen 2004 en 2006 uitgebreid naar heel Afghanistan. […] Vanuit deze kampen werkte de Task Force Uruzgan (TFU) tot 2010. […] Die bestond uit transport- en gevechtshelikopters, F-16’s en transportvliegtuigen. De missie begon rustig, maar vanaf 2007 werd er steeds meer gevochten.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

dec 2001 – 2014

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

positiefneutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Locaties

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

Volgorde en filters

Soort

VolgordeStandaardA–Z

Binnen 500 km

In de buurt

Andere missies in die streek, ook van vroeger.

Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)

Volgorde

VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters: Einde

Soort

Bron

Ministerie van Defensie 0Rijksoverheid en Tweede Kamer 4

VolgordeOudsteNieuwste

  1. EindeBaghlan

    Van 2004 tot en met 2006 had Nederland een wederopbouwteam (PRT) in de provincie Baghlan.

    Waar dat staat

    Van 2004 tot en met 2006 leverde Nederland een PRT in de provincie Baghlan in het noorden van Afghanistan.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  2. EindeKunduz

    De regering stopte de trainingsmissie in Kunduz op 1 juli 2013. Duitsland vertrok ook uit de provincie.

    Waar dat staat

    Gezien het voorspoedige verloop van de transitie op het gebied van opleidingen in Kunduz en het besluit van Duitsland om uit de provincie te vertrekken, besloot de regering de trainingsmissie in Kunduz per 1 juli 2013 te beëindigen.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 489

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  3. Einde

    In 2014 deden nog enkele honderden Nederlandse militairen mee aan ISAF. De inzet van de luchtmachteenheid stopte op 1 juli.

    Waar dat staat

    Nederland heeft in 2014 met enkele honderden militairen deelgenomen aan ISAF middels de Air Task Force (ATF) en een bijdrage aan de hoofdkwartieren van ISAF. De ATF is per 1 juli beëindigd.

    Bron: Kamerstuk 34200 X, nr. 1

  4. Einde

    Op 31 december 2014 eindigde ISAF. De missie Resolute Support kwam ervoor in de plaats.

    Waar dat staat

    De ISAF-missie is 31 december 2014 beëindigd en opgevolgd door de Resolute Support Mission (RSM).

    Bron: Kamerstuk 34200 X, nr. 1

Uitkomst

Resultaat

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • De regering vond dat Nederland en Duitsland ISAF samen goed hebben geleid.

    Waar dat staat

    De gezamenlijke Duits-Nederlandse leiding over ISAF III was een succes.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  • Ook met ISAF waren er ernstige incidenten. Het was nog niet helemaal veilig en stabiel.

    Waar dat staat

    Desondanks hebben zich sinds de aanwezigheid van ISAF enkele serieuze en ernstige incidenten voorgedaan en kan nog steeds niet worden gesproken van een geheel veilige en stabiele situatie.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

Omvang

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • circa 650

    Toen Nederland in 2003 mee de leiding had, groeide het aantal Nederlandse militairen tegelijk van ongeveer 220 naar ongeveer 650.

    Waar dat staat

    Gedurende de periode waarin Nederland en Duitsland de leiding hadden van ISAF III (10 februari – 11 augustus 2003) liep de Nederlandse bijdrage aan ISAF op van circa 220 militairen naar circa 650 militairen.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  • circa 2.000

    Eerst ging het om 1200 militairen tegelijk. In 2009 waren er op het hoogste moment ongeveer 2000 tegelijk.

    Waar dat staat

    Waar in het deelnamebesluit van 2005 nog werd uitgegaan van 1200 militairen, waarvan circa 950 in Uruzgan, bereikte dit aantal een maximum van circa 2000 militairen in 2009

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Slachtoffers

Volgorde en filters

Groep

VolgordeStandaardPer groepPer soort bron

  • 25 doden

    De inzet in ISAF kostte 25 Nederlandse militairen het leven.

    Waar dat staat

    De inzet in ISAF heeft het leven gekost aan 25 Nederlandse militairen.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • bijna 150 gewond

    Bijna 150 Nederlandse militairen raakten gewond door gevechten of aanslagen, sommigen blijvend.

    Waar dat staat

    Naast de omgekomen militairen raakten in de afgelopen jaren bijna 150 Nederlandse militairen als gevolg van gevechtshandelingen of aanslagen licht tot zeer ernstig gewond, soms met blijvend lichamelijk letsel tot gevolg.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Lessen

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Wie grote doelen stelt, moet ook genoeg mensen en middelen geven om ze te halen.

    Waar dat staat

    Als er ambitieuze doelen worden gesteld, moeten voldoende middelen voor het behalen van deze doelen beschikbaar worden gesteld.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • Spreek voor een missie af hoe je meet of het lukt, zodat je het tijdens en na de missie kunt volgen.

    Waar dat staat

    Voorafgaand aan een missie moeten bij voorkeur specifieke resultaatindicatoren (bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van veiligheid of van bevolkingsvertrouwen) geformuleerd zijn. Deze kunnen dan dienen voor monitoring en evaluatie.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde en filters

Onderdeel

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

Koninklijke Luchtmacht

Koninklijke Marine

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters: positief

Wie

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • NAVO

    NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen, gezamenlijke persmoment met premier Rutte in Den Haag

    Nederlandse strijdkrachten hebben grote moed en vastberadenheid getoond in Afghanistan. Vorig jaar hebben jullie je trainingsmissie in de provincie Kunduz afgerond, waarmee jullie Afghaanse troepen hielpen landelijk de leiding over de veiligheid te nemen.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    Dutch forces have shown great courage and determination in Afghanistan. Last year, you completed your training mission in Kunduz province, helping Afghan forces take the lead for security nation-wide.

    Bron: Opening remarks by NATO Secretary General Anders Fogh Rasmussen at the joint press point with the Prime Minister of the Netherlands, Mark Rutte (30 January 2014)

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

  • Duitsland

    Bondsregering (Auswärtiges Amt), Fortschrittsbericht Afghanistan aan de Bundestag

    De samenwerking met de Nederlandse politiemissie is uitstekend.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Duits)

    Die Zusammenarbeit mit der niederländischen Polizeimission ist hervorragend.

    Bron: Fortschrittsbericht Afghanistan zur Unterrichtung des Deutschen Bundestags (Dezember 2011)

    Op de site van die overheid.

  • Verenigd Koninkrijk

    Foreign & Commonwealth Office over minister van Buitenlandse Zaken William Hague

    De minister van Buitenlandse Zaken bedankte minister Rosenthal voor de Nederlandse steun aan de internationale inspanningen om stabiliteit en veiligheid naar Afghanistan te brengen. Zij spraken af nauw samen te werken voor een soepele overdracht van de ISAF-controle aan de Afghaanse nationale veiligheidstroepen.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Foreign Secretary thanked Minister Rosenthal for Dutch support for international efforts to bring stability and security to Afghanistan. They agreed to work closely together to ensure the smooth transition of ISAF control to the Afghan National Security Forces.

    Bron: Strengthening UK ties with the Netherlands

    Op de site van die overheid.

  • Australië

    Premier Julia Gillard, ministeriële verklaring 'No Safe Haven' in het Huis van Afgevaardigden

    Ik verwelkom het besluit van de Nederlandse regering om hun steun met gevechtshelikopters te verlengen.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    I welcome the Dutch Government's decision to extend their attack helicopter support.

    Bron: No Safe Haven, Prime Ministerial Statement, House of Representatives, 19/10/2010 (PM Transcripts, transcript 17471)

    Op de site van die overheid.

  • Verenigde Staten

    Witte Huis, verslag van het telefoongesprek van vicepresident Joe Biden met vicepremier Wouter Bos

    De vicepresident bedankte vicepremier Bos voor de belangrijke Nederlandse bijdragen aan de veiligheids- en ontwikkelingsdoelen in Afghanistan, onderstreepte de Amerikaanse waardering voor de Nederlandse expertise in Uruzgan en gaf aan dat de Verenigde Staten het overleg met Nederland willen voortzetten nu het bondgenootschap zijn gezamenlijke strategie in Afghanistan uitvoert.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    The Vice President thanked Deputy Prime Minister Bos for the important Dutch contributions to security and development goals in Afghanistan, underscored U.S. appreciation for Dutch expertise in Uruzgan, and noted the United States’ desire to continue consultations with The Netherlands as the Alliance moves forward in implementing its shared strategy in Afghanistan.

    Bron: Readout of the Vice President's Call with Dutch Deputy Prime Minister Wouter Bos

    Op de site van die overheid.

  • Australië

    Premier Kevin Rudd, persconferentie in New Delhi

    Ten tweede waarderen we het dat we tot nu toe nauw met de Nederlanders hebben samengewerkt en dat ze geweldige partners zijn geweest. Sterker nog, de laatste keer dat ik naar Afghanistan reisde, brachten Nederlandse Apache-helikopters ons vanwege het weer van Kandahar naar Tarin Kowt, en hun steun bij zo veel van onze operaties is zeer goed geweest.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    Secondly, we appreciate the fact that we have worked closely with the Dutch up until now and they have been great partners. In fact the last time I travelled to Afghanistan, because of weather conditions, Dutch apache helicopters transported us from Kandahar into Tarin Kowt and their support with so many of our operations has been very good.

    Bron: Prime Minister Transcript of press conference New Delhi 12 November 2009 (PM Transcripts, transcript 16907)

    Op de site van die overheid.

  • Verenigde Staten

    President Barack Obama, na een gesprek met premier Balkenende in het Oval Office

    We bespraken de cruciale rol die Nederland in Afghanistan heeft gespeeld als deel van de ISAF-operatie daar. De Nederlandse krijgsmacht is een van de meest uitmuntende krijgsmachten daar geweest en heeft niet alleen buitengewoon militair vermogen getoond, maar ook inzicht in de lokale cultuur en de lokale politiek.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    We discussed the critical role that the Netherlands has played in Afghanistan as part of the ISAF operation there. The Dutch military has been one of the most outstanding militaries there, has shown extraordinary not only military capacity, but also insight into the local culture and the local politics.

    Bron: Remarks by President Obama and Prime Minister Balkenende of the Netherlands after meeting (14 July 2009)

    Op de site van die overheid.

  • Verenigde Staten

    President George W. Bush (tegen premier Jan Peter Balkenende, Oval Office)

    Allereerst wil ik u en uw mensen bedanken dat u het volk van Afghanistan helpt de zegeningen van de vrijheid te verwerven. … Ik waardeer uw moed, en ik waardeer uw troepen. Maar het volk van Afghanistan waardeert hen nog meer.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    First, I want to thank you and your folks for helping the people of Afghanistan realize the blessings of liberty. … I appreciate your courage, and I appreciate your troops. But the people of Afghanistan appreciate them more.

    Bron: President Bush Meets with Prime Minister Balkenende of the Netherlands

    Op de site van die overheid.

  • Canada, The Globe and Mail (nieuwsbericht)

    Graeme Smith

    Maar de eerste resultaten in Uruzgan wijzen er ook op dat wat deze commandanten de "Nederlandse filosofie" noemen, het waard is om serieus te bekijken.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    But the early results in Uruzgan also suggest that something these commanders call the "Dutch philosophy" is worth a hard look.

    Bron: Doing it the Dutch way in Afghanistan

    The Globe and Mail is een commercieel medium, centrum-rechts volgens Media Bias/Fact Check ("Right-Center").

    In het medium zelf.

Alle reacties over deze missie

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

Volgorde en filters

Soort

VolgordeOudsteNieuwste

  • over 2002

    uitgaven in 2002: € 14,3 miljoen

    Waar dat staat

    De additionele uitgaven HQ ISAF vanaf januari 2002 tot en met december 2004 liepen op tot in totaal € 51,5 miljoen ( 2002: € 14,3 miljoen, 2003: € 31,8 miljoen en in 2004 € 5,4 miljoen).

    Bron: Kamerstuk 29521, nr. 15, bijlage 4

  • over 2002

    integrale kosten in 2002 (additionele uitgaven plus personele en materiële kosten, Canadees model): € 34.270 duizend

    Waar dat staat
    X € 1 000OperatieAdditionele uitgavenPersonele kostenMateriële kostenTotale kosten
    ISAF14 26411 7618 24534 270

    Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.

    Bron: Kamerstuk 27786, nr. 3

  • over 2003

    uitgaven in 2003: € 31,8 miljoen

    Waar dat staat

    De additionele uitgaven HQ ISAF vanaf januari 2002 tot en met december 2004 liepen op tot in totaal € 51,5 miljoen ( 2002: € 14,3 miljoen, 2003: € 31,8 miljoen en in 2004 € 5,4 miljoen).

    Bron: Kamerstuk 29521, nr. 15, bijlage 4

  • 31 dec 2003

    totaal tot nu (Kabul-bijdragen 2002–2003): € 45,6 miljoen

    Waar dat staat

    De totale additionele uitgaven voor de operatie ISAF bedroegen ultimo 2003 45,6 miljoen euro.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

Materieel

Filters

Soort

Gebruikt bij deze missie

Filters

Soort

  • Apache en F-16

    Waar dat staat

    De Air Task Force (ATF) had tot taak ISAF-eenheden te ondersteunen met luchtsteun en verkennings- en waarnemingsactiviteiten met F-16 jachtvliegtuigen en Apachegevechtshelikopters. Verder leverde zij tactisch luchttransport met transporthelikopters. De F-16s en de transporthelikopters opereerden vanaf Kandahar Airfield, de Apachegevechtshelikopters vanaf Tarin Kowt.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • Bushmaster

    Waar dat staat

    In de zomer van 2006 heeft Defensie met een succesvol fast track procurement-project vijfentwintig Bushmaster-patrouillevoertuigen aangekocht voor de Task Force Uruzgan in Afghanistan. Vanaf oktober 2006 zijn deze Bushmasters intensief operationeel ingezet.

    Bron: Kamerstuk 31444 X, nr. 1

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Begrippen

ISAFInternational Security Assistance Force
Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
Bron: International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)
NAVO
Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied

Alle begrippen

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF). Geraadpleegd op 7 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-afghanistan-isaf,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf},
  urldate = {2026-11-07},
  note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie 910a79295eba9828}
}

Dataversie 910a79295eba9828: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall