Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

Tweede Golfoorlog Irak

Kader: Coalitie en WEU

Op 2 augustus 1990 viel het leger van Irak Koeweit binnen.

In het kort

Wanneer
1990 – 1991Op de tijdas
Waar
Perzische GolfLocaties
Soort inzet
Maritiem

Toon op de globe

De Verenigde Staten vormden met bondgenoten een internationale groep, een coalitie. De Verenigde Naties (VN) gaven toestemming om Koeweit te helpen. Begin 1991 verdreef de coalitie het Iraakse leger uit Koeweit. Nederland vocht niet mee, maar hielp wel bij ondersteunende operaties. Het stuurde fregatten naar de Perzische Golf. Ook gingen eenheden voor luchtverdediging naar het zuiden van Turkije en naar Israël. Na de oorlog bouwden Nederlandse genisten en mariniers in het noorden van Irak kampen voor Koerdische vluchtelingen. Ze beveiligden die kampen ook.

Waar dat staat

Taak: Nederland vocht niet mee in de gevechten. Wel hielp Nederland bij ondersteunende operaties. Het stuurde fregatten naar de Perzische Golf.

Op 2 augustus 1990 viel het Iraakse leger van Saddam Hoessein Koeweit binnen. Koeweit was rijk aan olie. De Verenigde Staten vormden samen met bondgenoten een internationale coalitie. De VN gaf toestemming om Koeweit te helpen. Begin 1991 verdreef de coalitie het Irakese leger uit Koeweit.

Bron: Veteraneninstituut

Locaties

  • Diyarbakir, vliegveld, buiten het missiegebied

    Waar dat staat

    Nederland stuurde luchtverdediging naar Turkije om de vliegbasis Diyarbakir te beschermen tegen Irakese aanvallen met Scud-raketten.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 37.8939, 40.201

  • Jeruzalem, plaats, buiten het missiegebied

    Waar dat staat

    Daarom is besloten de stationering van de bij Jeruzalem gelegerde Patriot-eenheid omstreeks 1 april te beëindigen.

    Bron: Kamerstuk 21664, nr. 57

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 31.769, 35.2163

  • Riyadh, plaats, buiten het missiegebied

    Waar dat staat

    Het Nederlandse medische detachement dat onder Britse supervisie werkzaam is in een hospitaal bij Riyadh is thans betrokken bij de verzorging van Iraakse gewonden.

    Bron: Kamerstuk 21664, nr. 57

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 24.6877, 46.7219

Binnen 500 km

In de buurt

Andere missies in die streek, ook van vroeger.

Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

  1. Besluit

    Op 21 augustus 1990 besloten de ministers van de WEU-landen het sturen van marineschepen naar de Golf samen te coördineren.

    Waar dat staat

    Nadat de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie van de Weu-lidstaten op 21 augustus 1990 besloten hadden de uitzending van marineschepen naar de Golf in Weu-verband te coördineren, werd deze beslissing op ambtelijk en militair niveau uitgewerkt.

    Bron: Kamerstuk 22300 X, nr. 51

  2. Operatie

    Van november 1990 tot januari 1991 hielp de landmacht Amerikaans materieel uit Duitsland via Nederlandse havens naar de Golf te brengen.

    Waar dat staat

    De Koninklijke landmacht heeft een belangrijke rol vervuld bij ondersteunende operaties, in het bijzonder bij operatie Deforger, het transport van Amerikaans materieel uit Duitsland via Nederlandse havens naar de Golfregio. … De operatie werd uitgevoerd van november 1990 tot januari 1991.

    Bron: Kamerstuk 22300 X, nr. 51

  3. AankomstDiyarbakir

    In de Golfoorlog stuurde de luchtmacht luchtverdediging naar Turkije, om de vliegbasis Diyarbakir te beschermen tegen raketten uit Irak. Ook beschermde ze Jeruzalem.

    Waar dat staat

    Tijdens de Golfoorlog, die in 1991 volgde op de Irakese bezetting van Koeweit, kwam ook de Koninklijke Luchtmacht in actie. Nederland stuurde luchtverdediging naar Turkije om de vliegbasis Diyarbakir te beschermen tegen Irakese aanvallen met Scud-raketten. Om dezelfde reden beschermden militairen van de luchtmacht Jeruzalem.

    Bron: Defensie: Geschiedenis luchtmacht

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames)

  4. Operatie

    Na de oorlog hielp Nederland het Amerikaanse materieel via Nederland terug naar Duitsland te brengen. Dat ging zonder problemen.

    Waar dat staat

    In de zomer van 1991 is een groot deel van het Amerikaanse materieel in omgekeerde richting vanuit het Midden-Oosten via Nederland weer naar Duitsland getransporteerd. Ook aan deze operatie, die zonder problemen verliep, is door Nederland ondersteuning verleend.

    Bron: Kamerstuk 22300 X, nr. 51

Uitkomst

Resultaat

  • Volgens de minister leverde Nederland, voor wat het kon, een redelijke bijdrage aan de internationale coalitie.

    Waar dat staat

    Nederland heeft in het licht van zijn mogelijkheden een redelijke bijdrage geleverd aan de internationale coalitie. Het Nederlandse personeel verdient voor de wijze van inzet grote waardering.

    Bron: Kamerstuk 22300 X, nr. 51

  • De conclusie was dat Nederland deed wat van een land als Nederland verwacht mocht worden.

    Waar dat staat

    Alles overziende, is de slotconclusie dat Nederland de bijdrage leverde aan de uitvoering van de Veiligheidsraadsresoluties over Koeweit en Irak die van een land als het onze mocht worden verwacht.

    Bron: Kamerstuk 22300 X, nr. 51

Omvang

  • meer dan 3.600

    Als je de aflossingen meetelt, gingen in totaal meer dan 3600 Nederlandse militairen naar het gebied.

    Waar dat staat

    Tijdens de Golfcrisis en –oorlog heeft ons land in totaal ruim elfhonderd militairen ingezet. Rekening houdend met aflossingen zijn er meer dan 3600 Nederlandse militairen uitgezonden.

    Bron: Kamerstuk 22300 X, nr. 51

Slachtoffers

Lessen

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Defensie had zelf te weinig vliegtuigen voor het vervoer en moest vliegtuigen huren. Daarom moest het eigen vervoer beter worden.

    Waar dat staat

    Hoewel de luchtverdedigingssystemen in zeer korte tijd naar hun bestemming werden vervoerd, moest voor het transport door de lucht gebruik worden gemaakt van commerciële diensten. In de Defensienota zijn voorstellen gedaan voor verbetering van de strategische transportsituatie.

    Bron: Kamerstuk 22300 X, nr. 51

  • De verbindingen van de luchtverdedigingssystemen van de bondgenoten moesten beter op elkaar aansluiten.

    Waar dat staat

    Wel is gebleken dat met het oog op internationale samenwerking standaardisatie en verbetering van de interoperabiliteit van telecommunicatiemiddelen ten behoeve van de Patriot en Hawksystemen van de bondgenoten dringend noodzakelijk is.

    Bron: Kamerstuk 22300 X, nr. 51

Bijdrage

Koninklijke Marine

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

  • Hr.Ms. Jacob van Heemskerck

    Waar dat staat

    In het kader van de handhaving van het embargo tegen Irak op grond van de VR-resoluties 661 en 665 nemen drie schepen van de Koninklijke marine deel aan operaties in de Perzische Golf (thans de fregatten Hr. Ms. Jacob van Heemskerck en Hr. Ms. Philips van Almonde en het bevoorradingsschip Hr. Ms. Zuiderkruis).

    Bron: Kamerstuk 21664 nr. 24

    Tekstherkenning van een scan: de zin kan leesfouten bevatten

  • Hr.Ms. Philips van Almonde

    Waar dat staat

    In het kader van de handhaving van het embargo tegen Irak op grond van de VR-resoluties 661 en 665 nemen drie schepen van de Koninklijke marine deel aan operaties in de Perzische Golf (thans de fregatten Hr. Ms. Jacob van Heemskerck en Hr. Ms. Philips van Almonde en het bevoorradingsschip Hr. Ms. Zuiderkruis).

    Bron: Kamerstuk 21664 nr. 24

    Tekstherkenning van een scan: de zin kan leesfouten bevatten

  • Hr.Ms. Zuiderkruis

    Waar dat staat

    In het kader van de handhaving van het embargo tegen Irak op grond van de VR-resoluties 661 en 665 nemen drie schepen van de Koninklijke marine deel aan operaties in de Perzische Golf (thans de fregatten Hr. Ms. Jacob van Heemskerck en Hr. Ms. Philips van Almonde en het bevoorradingsschip Hr. Ms. Zuiderkruis).

    Bron: Kamerstuk 21664 nr. 24

    Tekstherkenning van een scan: de zin kan leesfouten bevatten

Missiebasis: vliegbasis Diyarbakir

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

  • Verenigde Staten

    President George Bush (The President), tegenover minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek in het Oval Office

    Laat me u echter zeggen dat een van de redenen waarom ik blij ben met deze ontmoeting is dat ik u en premier Lubbers en anderen de waardering van Amerikaanse zijde kan overbrengen voor deze uitstekende samenwerking. En ik denk dat we heel nauw hebben samengewerkt. We hebben uw verklaringen met grote instemming en waardering kennisgenomen, mag ik zeggen. En dus kijk ik ernaar uit verdere gedachten van u te horen over de Golf of een ander onderwerp. Maar ik ben u echt dankbaar.

    vertaling Heimdalltoon: positief (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    However, let me just tell you that one of the reasons I’m delighted to have this meeting is to be able to express to you and to Prime Minister Lubbers and others the appreciation on the American side for this outstanding cooperation. And I think we’ve worked very closely together. We’ve noted your statements with great approval and appreciation, I might say. And so, I look forward to hearing from you any further thoughts you have on the Gulf or any other … subject. But I really am grateful to you.

    Bron: Remarks and an Exchange With Reporters Prior to Discussions With Foreign Minister Hans Van den Broek of The Netherlands, January 29, 1991 (Public Papers of the Presidents: George Bush, 1991, Book I, p. 73-74)

    Op de site van die overheid.

Alle reacties over deze missie

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

  • over 1990

    additionele kosten in 1990: ƒ 145,6 miljoen

    Waar dat staat

    -Voor de uitzending van eenheden tijdens het Golfconflict bedroegen de additionele kosten in 1990f 145,6 miljoen;

    Bron: Kamerstuk 22 300 X, nr. 51

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • over 1991

    extra kosten in 1991: ƒ 270,3 miljoen

    Waar dat staat

    in 1991 werden extra kosten gemaakt ten bedrage van f 270,3 miljoen.

    Bron: Kamerstuk 22 300 X, nr. 51

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

  • 5 feb 1992

    totaal additionele kosten ten laste van de defensiebegroting (1990 en 1991, na aftrek Luxemburgse bijdrage f 1,2 mln): ƒ 414,7 miljoen

    Waar dat staat

    De totale met de Golfcrisis en -oorlog gemoeide additionele kosten ten laste van de defensiebegroting bedroegen derhalve f 414,7 miljoen.

    Bron: Kamerstuk 22 300 X, nr. 51

    Tekstherkenning van een scan: het bedrag kan een leesfout bevatten

Materieel

Filters

Soort

Gebruikt bij deze missie

Filters

Soort

  • HAWK

    Waar dat staat

    De regering heeft beslist de in NAVO-verband aan Turkije verleende luchtverdedigingssteun te beëindigen, nu Saceur heeft vastgesteld dat de directe dreiging is afgenomen. Intussen zijn de betrokken eenheden weer onder nationaal bevel gesteld. De Nederlandse Hawk– en Stinger– eenheden in Turkije zijn reeds op weg naar de thuisbasis.

    Bron: Kamerstuk 21664 nr. 57

    Tekstherkenning van een scan: de zin kan leesfouten bevatten

  • Hr.Ms. Jacob van Heemskerck, Hr.Ms. Philips van Almonde en Hr.Ms. Zuiderkruis

    Waar dat staat

    In het kader van de handhaving van het embargo tegen Irak op grond van de VR-resoluties 661 en 665 nemen drie schepen van de Koninklijke marine deel aan operaties in de Perzische Golf (thans de fregatten Hr. Ms. Jacob van Heemskerck en Hr. Ms. Philips van Almonde en het bevoorradingsschip Hr. Ms. Zuiderkruis).

    Bron: Kamerstuk 21664 nr. 24

    Tekstherkenning van een scan: de zin kan leesfouten bevatten

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Tweede Golfoorlog Irak’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 6 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/golfoorlog-1990

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Tweede Golfoorlog Irak. Geraadpleegd op 6 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/golfoorlog-1990

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-golfoorlog-1990,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Tweede Golfoorlog Irak},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/golfoorlog-1990},
  urldate = {2026-11-06},
  note = {Geraadpleegd op 6 november 2026; dataversie 76c561fa1a6902a1}
}

Dataversie 76c561fa1a6902a1: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall