Afgelopen
Stabilisation Force Iraq (SFIR)
Nederland stuurde na elkaar vijf bataljons naar Zuid-Irak, voor de stabilisatiemacht SFIR.
In het kort
- Wanneer
- 2003 – 2005Op de tijdas
- Waar
- IrakLocaties
- Soort inzet
- Landoptreden
Die moest helpen Irak weer op te bouwen. In maart 2003 vielen de Amerikanen en hun bondgenoten Irak binnen, zonder toestemming van de Verenigde Naties (VN). Het Iraakse regime viel snel. Daarna kwam SFIR, onder gezag van de VS en het VK. Eerst gingen twee bataljons mariniers, vanaf begin 2004 een gemechaniseerd bataljon en twee luchtmobiele bataljons van de landmacht. Ze kregen steun van een geniecompagnie, helikopters en een veldhospitaal. Ze hielden orde, herstelden openbare voorzieningen en hielpen Irak eigen veiligheidsdiensten op te bouwen. Twee Nederlandse militairen kwamen om door aanslagen.
Waar dat staat
Taak: Nederland stuurde na elkaar vijf bataljons: twee van het Korps Mariniers, een gemechaniseerd infanteriebataljon en twee luchtmobiele infanteriebataljons.
Irak werkte al jarenlang VN-wapeninspecties tegen. De Amerikanen verloren hun geduld. Samen met bondgenoten vielen zij in maart 2003 Irak binnen. Zij hadden geen toestemming van de VN. […] Begin 2004 loste een landmacht-bataljon de mariniers af.
Op de tijdlijn
Gebeurtenissen
- 8 aug 2003: Besluit: Op 8 augustus 2003 besloot de minister dat militairen in de Britse divisie vier maanden bleven in plaats van zes.
- 1 aug 2003: Overdracht: Op 1 augustus 2003 namen de Nederlanders in de provincie al-Muthanna het bevel over van Amerikaanse eenheden.
- jul 2003: Start: Nederland deed van juli 2003 tot half maart 2005 mee aan de stabilisatiemacht in het zuiden van Irak, onder Britse leiding.
- 26 jun 2003: Besluit: Op 26 juni 2003 ging de Tweede Kamer akkoord met de missie.
- 6 jun 2003: Besluit: Op 6 juni 2003 besloot de ministerraad tot de missie. Pas daarna kregen de krijgsmachtdelen de opdracht eenheden klaar te maken.
- 2004: Overdracht: Begin 2004 nam een bataljon van de landmacht het werk van de mariniers over.
- dec 2003: Operatie: Van eind december 2003 tot half januari 2004 hielden de Nederlanders de operatie Desert Eagle om de situatie beter te kunnen zien.
- 28 nov 2003: Verlenging: Op 28 november 2003 besloot de regering de missie in principe zes maanden te verlengen.
- 14 aug 2004: Incident: Op 14 augustus 2004 werden drie voertuigen van de marechaussee bij Ar Rumaythah zwaar beschoten. Een Nederlandse militair kwam om.
- 1 aug 2004: Aankomst: Het helikopterdetachement had eerst drie Chinooks en vanaf 1 augustus 2004 vier Cougars.
- aug 2004: Operatie: Na het geweld van augustus 2004 werd er tijdelijk zo weinig mogelijk gepatrouilleerd. In oktober 2004 was dat weer zoals eerst.
- 28 jun 2004: Start: Na de machtsoverdracht op 28 juni 2004 waren de Iraakse veiligheidsdiensten zelf verantwoordelijk voor de orde. De nadruk kwam te liggen op hun training en begeleiding.
- 11 jun 2004: Verlenging: Op 11 juni 2004 besloot de regering de missie nog eens acht maanden te verlengen, tot maart 2005.
- 21 mei 2004: Start: Voor de overdracht op 28 juni 2004 stuurde Nederland extra instructeurs. Vanaf 21 mei tot 15 juli werkten zes specialisten van de marine voor CMATT.
- 10 mei 2004: Incident: Op 10 mei 2004 gooiden onbekenden twee handgranaten naar twee Nederlandse militairen bij een brug in as-Samawah. Een Nederlandse militair kwam om.
- mei 2004: Aankomst: In mei 2004 kwamen er zes Apache gevechtshelikopters bij.
- 3 apr 2005: Vertrek: Op 3 april 2005 vertrok de laatste Nederlandse militair van deze missie uit Irak.
- 15 mrt 2005: Einde: Op 15 maart 2005 stopten de Nederlanders met hun taken in Irak.
- 7 mrt 2005: Overdracht: Op 7 maart 2005 droegen de Nederlanders de provincie over aan Britse eenheden.
- mrt 2005: Operatie: In maart 2005 kregen 28 leidinggevenden van de Iraakse politie en Nationale Garde extra opleiding in Nederland.
- feb 2005: Vertrek: Vanaf februari 2005 hielp een extra eenheid van hoogstens 350 militairen bij het terugbrengen van mensen en materieel.
Reacties van andere landen
- 26 aug 2003: Verenigde Staten: Witte Huis, Office of the Press Secretary (verklaring van de plaatsvervangend woordvoerder) (positief)
- 16 mrt 2004: Verenigde Staten: President George W. Bush, fotomoment met premier Balkenende in het Oval Office (neutraal)
- 22 feb 2005: Australië: Premier John Howard, persconferentie in Parliament House, Canberra (positief)
- 27 jan 2005: Verenigd Koninkrijk: Minister van Defensie (Secretary of State for Defence) Geoffrey Hoon, schriftelijke ministeriële verklaring (in het Hogerhuis voorgelezen door staatssecretaris Lord Bach) (positief)
- 4 mei 2006: Japan: Minister van Buitenlandse Zaken Taro Aso, verklaring tijdens bijeenkomst met de Noord-Atlantische Raad (neutraal)
Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.
positiefneutraaltoon: inschatting van Heimdall
Locaties
%20scale(0.8333)%22%20fill%3D%22none%22%20stroke%3D%22%2316181c%22%20stroke-width%3D%222%22%20stroke-linecap%3D%22round%22%20stroke-linejoin%3D%22round%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E){kind=small}
Kaart: EOxCloudless 2024 (opent in nieuw venster), Natural Earth (opent in nieuw venster)
Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname
As-Samawah, kamp
Waar dat staat
Het grootste deel van het Nederlandse detachement opereert vanuit de hoofdlocatie in As-Samawah en de twee compagnieslocaties in Ar-Rumaythah en Al-Khidr.
Bron: Kamerstuk 23432, nr. 134 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 31.332, 45.2944
Ar-Rumaythah, kamp
Waar dat staat
Het grootste deel van het Nederlandse detachement opereert vanuit de hoofdlocatie in As-Samawah en de twee compagnieslocaties in Ar-Rumaythah en Al-Khidr.
Bron: Kamerstuk 23432, nr. 134 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 31.5284, 45.2038
Al-Khidr, kamp
Waar dat staat
Het grootste deel van het Nederlandse detachement opereert vanuit de hoofdlocatie in As-Samawah en de twee compagnieslocaties in Ar-Rumaythah en Al-Khidr.
Bron: Kamerstuk 23432, nr. 134 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 31.2035, 45.5643
Binnen 500 km
In de buurt
Andere missies in die streek, ook van vroeger.
Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)
Volgorde
VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z
215 km
NATO Mission in Irak (NMI), sinds dec 2018
Ar-Rumaythah – Bagdad
215 km
Operation Inherent Resolve — Irak, okt 2014 – 30 sep 2026
Ar-Rumaythah – Bagdad
215 km
NATO Training Mission Iraq (NTM-I), feb 2005 – dec 2011
Ar-Rumaythah – Bagdad
Verloop
Bekijk het verloop op de globe
Volgorde en filters: Start
Bron
Rijksoverheid en Tweede Kamer 3Veteraneninstituut 0
Start
Nederland deed van juli 2003 tot half maart 2005 mee aan de stabilisatiemacht in het zuiden van Irak, onder Britse leiding.
Waar dat staat
Nederland heeft vanaf juli 2003 tot medio maart 2005 deelgenomen aan de door het Verenigd Koninkrijk geleide zuidelijke sector van de stabilisatiemacht (SFIR) in Irak.
Start
Voor de overdracht op 28 juni 2004 stuurde Nederland extra instructeurs. Vanaf 21 mei tot 15 juli werkten zes specialisten van de marine voor CMATT.
Waar dat staat
In aanloop naar de overdracht van bestuursverantwoordelijkheden op 28 juni 2004 is instructiecapaciteit, in wisselende samenstelling, ingebracht om een extra opleidingsinspanning te kunnen plegen voor de Iraakse veiligheidsorganisaties. Daarnaast heeft Nederland vanaf 21 mei tot 15 juli zes specialisten van de KM ingezet voor de Coalition Military Advice and Training Teams (CMATT).
Start
Na de machtsoverdracht op 28 juni 2004 waren de Iraakse veiligheidsdiensten zelf verantwoordelijk voor de orde. De nadruk kwam te liggen op hun training en begeleiding.
Waar dat staat
Na de soevereiniteitsoverdracht op 28 juni 2004 berustte de verantwoording voor law and order bij de ISF. Vanaf dat moment werd door de MNFI de nadruk gelegd op het trainen en begeleiden van ISF waarbij de focus lag bij de ondersteuning van het SSR.
Uitkomst
Resultaat
Begin 2005 konden de Iraakse veiligheidsdiensten in al-Muthanna grotendeels zelf zorgen voor veiligheid en rust.
Waar dat staat
Het resultaat van deze inspanningen was dat de veiligheidsstructuren in al-Muthanna begin 2005 grotendeels in staat waren de verantwoordelijkheid te dragen voor de veiligheid en de stabiliteit.
De Nederlanders trainden 3300 Iraakse veiligheidsmensen, zodat de Iraakse diensten zelfstandiger werden.
Waar dat staat
Binnen het door de VN-resoluties geschetste kader heeft het Nederlandse contingent van augustus 2003 tot en met medio maart 2005 onder andere door het trainen van 3300 veiligheidsfunctionarissen in de provincie al-Muthanna een bijdrage geleverd aan de verzelfstandiging van de Iraakse veiligheidsstructuren.
Omvang
1.440
Het aantal militairen dat tegelijk in Irak was, groeide van ongeveer 1070 naar 1440.
Waar dat staat
De tussentijdse aanpassingen van het vereiste militaire vermogen leidde tot een toename van het aantal deelnemende militairen van circa 1070 (SFIR-1) naar 1440 (SFIR-4).
Slachtoffers
2 gesneuveld
Bij aanslagen op Nederlandse troepen en locaties zijn twee Nederlandse militairen gesneuveld.
Waar dat staat
Door het irregulier optreden van het verzet en de geringe voorspelbaarheid van hun acties was het niet te voorkomen dat aanslagen op Nederlandse troepen en locaties hebben plaatsvonden waarbij twee Nederlandse militairen zijn gesneuveld.
2 gewond
Twee Nederlandse militairen raakten ernstig gewond en één licht.
Waar dat staat
Twee Nederlandse militairen raakten ernstig gewond en één militair liep lichte verwondingen op.
Lessen
Volgorde
VolgordeStandaardPer soort bron
Les: waarschuw de krijgsmachtdelen eerder, zodat ze al kunnen plannen voordat de officiële opdracht komt.
Waar dat staat
Het verdient de aanbeveling dat voorafgaand aan de formele formerings- en gereedstellingsorders, en de Operatie-aanwijzingen van de CDS, waarschuwingsopdrachten aan de met de uitvoering belaste krijgsmachtdelen worden verstrekt op basis waarvan de planning van de krijgsmachtdelen reeds kan aanvangen.
Les: leg de leiding over het opbouwen van de veiligheidsdiensten op één plek en kies het personeel beter uit.
Waar dat staat
Het is aan te bevelen de nationale aansturing van SSR onder te brengen bij de DOPS. Over het voor SSR benodigde personeel dient betere afstemming plaats te vinden met betrekking tot de gewenste kwaliteiten.
Bijdrage
Koninklijke Landmacht
42 Pantserinfanteriebataljon, infanterie
Thuisbasis: Generaal-majoor De Ruyter van Steveninckkazerne (Oirschot)
Waar dat staat
In 2004 kreeg 42 BLJ een nieuwe opdracht. Terwijl nog 1 compagnie van het bataljon in Bosnië was, vertrok de rest van de eenheid naar Irak. Hier maakte 42 BLJ deel uit van SFIR.
Korporaal Janzen en drie van de gewonde militairen waren afkomstig van 42 pantserinfanteriebataljon Limburgse Jagers, dat in Oirschot is gelegerd.
17 Pantserinfanteriebataljon, infanterie
Thuisbasis: Generaal-majoor De Ruyter van Steveninckkazerne (Oirschot)
Waar dat staat
In 2004 kreeg de A-Compagnie van 17 Pantserinfanteriebataljon een nieuwe opdracht in Irak. Zij ging deel uitmaken van een missie die bekend stond onder de afkorting SFIR.
Deze gebeurtenis vond plaats op de Generaal-majoor De Ruyter van Steveninckkazerne in Oirschot. Dit is de thuisbasis van 17 Pantserinfanteriebataljon.
11 Infanteriebataljon, infanterie
Waar dat staat
De SFIR-operatie kende 5 rotaties (battlegroups) die tussen juli 2003 en april 2005 zijn ingezet. … De vijfde rotatie was opgebouwd rond 11 Infanteriebataljon Luchtmobiel.
Koninklijke Marine
Thuisbasis: Van Braam Houckgeestkazerne (Doorn)
Waar dat staat
In de periode 2001–2005 namen versterkte manoeuvrebataljons van het Korps mariniers deel aan crisisbeheersingsoperaties in het grensgebied tussen Ethiopië en Eritrea (UNMEE, 2000–2001, 1150 militairen), in Irak (SFIR, 2003–2004, 1200 militairen) en in Afghanistan (ISAF, 2005, 750 militairen).
Sinds 1946 maakt het Korps mariniers gebruik van de Van Braam Houckgeestkazerne in Doorn.
Koninklijke Marechaussee
Thuisbasis: Koningin Beatrixkazerne (Den Haag)
Waar dat staat
Tussen groepen militairen van verschillende krijgsmachtdelen (Korps mariniers, Koninklijke landmacht, Koninklijke luchtmacht, Koninklijke marechaussee) van SFIR-I waren er spanningen die af en toe uitmondden in bejegeningen die niet door de beugel konden, zelfs tot beledigingen aan toe.
Zij opende in 1998 een nieuw stafgebouw van de marechaussee, de Koningin Beatrixkazerne in Den Haag.
Reacties van andere landen
Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.
Volgorde en filters
Toon (inschatting)
Japan
Minister van Buitenlandse Zaken Taro Aso, verklaring tijdens bijeenkomst met de Noord-Atlantische Raad
Ook in Irak hebben duizenden mannen en vrouwen van de Zelfverdedigingstroepen de plaatselijke gemeenschappen gediend. Zij werkten daar aan humanitaire en wederopbouwhulp, herstelden wegen, verleenden medische zorg en werkten nauw samen, eerst met de Nederlanders en daarna met Britse en Australische troepen.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
Also in Iraq, thousands of men and women from the Self-Defense Forces have served the local communities. They have been working there for humanitarian and reconstruction assistance, mending roads, providing medical services, and working closely, first with the Dutch and then with British and Australian troops.
Australië
Premier John Howard, persconferentie in Parliament House, Canberra
Ze zijn natuurlijk een verplichting aangegaan, ze hadden daar zo'n 1400 militairen gedurende twee jaar, dus om de Nederlanders recht te doen: ze hebben een zeer, weet u, een zeer belangrijke bijdrage geleverd in die periode.
Oorspronkelijke tekst (Engels)
They did of course make a commitment, they had some 1400 troops there for a period of two years so to be fair to the Dutch, they did carry a very, you know, make a very significant contribution over that period of time.
Op de site van die overheid.
Kosten
Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.
over 2003
uitgaven in 2003: € 36,5 miljoen
Waar dat staat
De daadwerkelijke uitgaven bedroegen € 36,5 miljoen in 2003 en € 79,8 miljoen in 2004.
6 jun 2003
raming vooraf, eerste zes maanden: ongeveer € 65 miljoengeraamd
Waar dat staat
Rekening houdend met deze uitgangspunten worden de totale kosten geraamd op ongeveer 65 miljoen euro.
over 2004
uitgaven in 2004: € 79,8 miljoen
Waar dat staat
De daadwerkelijke uitgaven bedroegen € 36,5 miljoen in 2003 en € 79,8 miljoen in 2004.
over 2005
uitgaven in 2005 (realisatie): € 41.764 duizend
Waar dat staat
Bedragen x € 1 000 Realisatie 2001 Realisatie 2002 Realisatie 2003 Realisatie 2004 Realisatie 2005 Begroting 2005 Verschil Stabilisatiemacht Irak (SFIR) 36 542 79 867 41 764 34 000 7 764 Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.
Materieel
Filters
Over dit systeem: Defensie (opent in nieuw venster)
Foto: Ministerie van Defensie, CC BY-SA 4.0 (opent in nieuw venster)
Over dit systeem: Defensie, Chinook-transporthelikopter (opent in nieuw venster)
Foto: Ministerie van Defensie, CC BY-SA 4.0 (opent in nieuw venster)
Over dit systeem: Defensie, Cougar-transporthelikopter (opent in nieuw venster)
Foto: Ministerie van Defensie, CC BY-SA 4.0 (opent in nieuw venster)
Gebruikt bij deze missie
Filters
Apache
Waar dat staat
Naar aanleiding van de verslechterende veiligheidssituatie werd eind mei 2004 het detachement uitgebreid met zes Apache (AH-64) gevechtshelikopters.
Chinook en Cougar
Waar dat staat
Het helikopterdetachement bestond in eerste instantie uit drie Chinook transporthelikopters. Deze werden in augustus 2004 vervangen door vier Cougars.
Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.
Begrippen
- SFIR, ook Stabilisation Force Iraq
- Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
- Bron: Stabilisation Force Iraq (SFIR) (opent in nieuw venster)
Bijgewerkt
Bronnen
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘Stabilisation Force Iraq (SFIR)’, bijgewerkt 6 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 6 november). Stabilisation Force Iraq (SFIR). Geraadpleegd op 7 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-nl-missies-irak-sfir,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {Stabilisation Force Iraq (SFIR)},
year = {2026},
date = {2026-11-06},
url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/irak-sfir},
urldate = {2026-11-07},
note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie 76c561fa1a6902a1}
} Dataversie 76c561fa1a6902a1: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.