Afgelopen
United Nations Special Commission (UNSCOM)
Van 1991 tot 1998 stuurde Defensie veertien specialisten naar de VN-commissie UNSCOM.
In het kort
- Wanneer
- 9 jun 1991 – 10 nov 1998Op de tijdas
- Waar
- IrakLocaties
- Soort inzet
- Waarnemers
Die commissie zag toe op het vernietigen van de chemische en biologische wapens en de raketten van Irak. Teams van specialisten deden daarvoor inspecties in Irak. De Nederlanders waren officieren en onderofficieren van de landmacht en de luchtmacht. Ze gingen steeds voor twee tot zeven maanden.
Waar dat staat
Taak: Defensie stelde veertien specialisten in nucleaire, biologische en chemische oorlogvoering beschikbaar voor de wapeninspecties van de VN-commissie UNSCOM in Irak.
Een nieuw opgerichte United Nations Special Commission (UNSCOM) concentreerde zich vanaf 19 april 1991 op de vernietiging van de biologische en chemische wapens, en de rakettechnologie. … Twintig landen, waaronder Nederland, namen deel aan UNSCOM. … Teams bestaande uit specialisten uit de lidstaten, uit leden van de commissie zelf en uit medewerkers van het VN-secretariaat voerden ter plekke inspecties uit. Het Ministerie van Defensie stelde tussen juni 1991 en november 1998 veertien specialisten op het gebied van de nucleaire, biologische en chemische oorlogvoering ter beschikking, telkens voor periodes van twee tot zeven maanden. Het betrof officieren en onderofficieren van de landmacht en de luchtmacht.
Op de tijdlijn
Gebeurtenissen
- jun 1991: Start: Van juni 1991 tot november 1998 stelde Defensie veertien specialisten in kernwapens en biologische en chemische wapens beschikbaar. Ze gingen steeds twee tot zeven maanden.
- jun 1992: Start: Nederland leverde technische uitrusting. Sinds juni 1992 werkten twee mensen van Defensie in de groep van UNSCOM die chemische wapens vernietigde.
- apr 1992: Besluit: In april 1992 vroeg de VN Nederland om mensen en materiaal voor het vernietigen van chemische wapens. Nederland koos voor een kleine bijdrage, omdat het al veel deed voor andere VN-missies.
- 28 jun 1993: Start: Een Nederlandse luitenant-kolonel was van 28 juni 1993 tot 27 februari 1994 hoofd van de groep van UNSCOM die chemische wapens vernietigde.
- 5 apr 1994: Start: Sinds 5 april 1994 werkte een Nederlandse officier in New York aan het toezicht op het vernietigen van de Iraakse wapens. Nederlandse militairen gingen ook geregeld mee met inspecties.
- mrt 1996: Operatie: In maart 1996 doorzocht een team onder leiding van de Nederlandse luitenant-kolonel kapotte kantoren van een gifgasfabriek. Ze vonden meer dan vijfduizend pagina’s geheime papieren.
- 10 nov 1998: Einde: Op 31 oktober 1998 stopte Irak alle medewerking aan de ontwapening. Op 10 november trok UNSCOM zich terug uit Irak.
Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.
Locaties
Kaart: EOxCloudless 2024 (opent in nieuw venster), Natural Earth (opent in nieuw venster)
Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname
Bagdad, hoofdkwartier
Waar dat staat
Het uitvoerende werk wordt gecoördineerd vanuit Bahrein en Bagdad. Het kantoor in Bahrein dient als opvang– en verzamelpunt voor de inspectieteams.
Bron: Kamerstuk 21664, nr. 88 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 33.3406, 44.4009
Bahrein, basis, buiten het missiegebied
Waar dat staat
Het uitvoerende werk wordt gecoördineerd vanuit Bahrein en Bagdad. Het kantoor in Bahrein dient als opvang– en verzamelpunt voor de inspectieteams.
Bron: Kamerstuk 21664, nr. 88 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 26.0333, 50.55
Binnen 500 km
In de buurt
Andere missies in die streek, ook van vroeger.
Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)
Volgorde: Oudste
VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z
445 km
Operatie Provide Comfort, 1991 – sep 1991
Bagdad – Batufa
215 km
Stabilisation Force Iraq (SFIR), 2003 – 2005
Bagdad – Ar-Rumaythah
18 km
UN World Food Program Iraq Mission, 20 jan 2004 – 3 aug 2004
Beide in Bagdad
0 km
NATO Training Mission Iraq (NTM-I), feb 2005 – dec 2011
Beide in Bagdad
0 km
Operation Inherent Resolve — Irak, okt 2014 – 30 sep 2026
Beide in Bagdad
Verloop
Volgorde en filters
Start
Van juni 1991 tot november 1998 stelde Defensie veertien specialisten in kernwapens en biologische en chemische wapens beschikbaar. Ze gingen steeds twee tot zeven maanden.
Waar dat staat
Het Ministerie van Defensie stelde tussen juni 1991 en november 1998 veertien specialisten op het gebied van de nucleaire, biologische en chemische oorlogvoering ter beschikking, telkens voor periodes van twee tot zeven maanden.
Besluit
In april 1992 vroeg de VN Nederland om mensen en materiaal voor het vernietigen van chemische wapens. Nederland koos voor een kleine bijdrage, omdat het al veel deed voor andere VN-missies.
Waar dat staat
In april 1992 heeft de VN Nederland verzocht om een personele en materiële bijdrage aan UNSCOM te leveren ten behoeve van het destructieprogramma van chemische wapens. Er is gekozen voor een beperkte, maar representatieve bijdrage, gezien de grote betrokkenheid van Nederland bij andere VN-operaties.
Start
Nederland leverde technische uitrusting. Sinds juni 1992 werkten twee mensen van Defensie in de groep van UNSCOM die chemische wapens vernietigde.
Waar dat staat
Er is een hoeveelheid technische uitrusting geleverd. Bovendien maken sinds juni 1992 twee medewerkers van Defensie deel uit van de «Chemical Destruction Group».
Start
Een Nederlandse luitenant-kolonel was van 28 juni 1993 tot 27 februari 1994 hoofd van de groep van UNSCOM die chemische wapens vernietigde.
Waar dat staat
Eén van hen, een luitenant-kolonel, werd meerdere malen te werk gesteld bij UNSCOM. Hij fungeerde onder meer, van 28 juni 1993 tot 27 februari 1994, als hoofd van de Chemical Destruction Group van UNSCOM.
Uitkomst
Resultaat
Volgens de minister ging het in kaart brengen van de Iraakse wapens en raketten redelijk goed, ondanks veel tegenwerking. Irak weigerde nog te zeggen wie de middelen had geleverd.
Waar dat staat
De inventarisatie van nucleaire, chemische en ballistische wapens en raketten is - ondanks veel tegenwerking - redelijk succesvol verlopen. Irak weigert nog steeds gegevens te verstrekken over leveranciers van produktiemiddelen van nucleaire, chemische en biologische wapens.
De gevonden papieren bewezen dat Irak vijftig tot honderd ton van het gifgas VX had gehad of nog had. Irak had dat altijd ontkend.
Waar dat staat
De documenten bewezen dat Irak tussen de vijftig en honderd ton VX moest hebben gehad of op dat moment nog had, wat het land tot dan toe altijd had ontkend.
Omvang
14
Volgens het NIMH gingen in totaal 14 Nederlandse militairen mee.
Waar dat staat
Aantal militairen: 14
Slachtoffers
0 doden
Volgens het NIMH kwam er geen Nederlandse militair om.
Waar dat staat
Dodelijke slachtoffers: geen
Bijdrage
Geen bron in de dataset noemt een krijgsmachtdeel, wapen of eenheid bij deze missie. Heimdall vult dat niet zelf in.
Wat de politiek besloot
De moties van de Tweede Kamer over deze missie, en hoe de fracties stemden. Een motie is wat de Kamer de regering vroeg, niet wat er gebeurde.
9 jun 1991
Kabinet bij de start: Kabinet-Lubbers III
Moties in de Tweede Kamer
Motie van het lid Rosenmöller
De motie wilde de Kamer laten uitspreken dat een eenzijdige militaire interventie van de Verenigde Staten en eventuele bondgenoten in Irak geen juridische basis had in de bestaande VN-resoluties. Ze noemde de crisis rond de UNSCOM-inspecties. De Kamer verwierp de motie.
Waar dat staat
overwegende, dat alle diplomatieke en politieke mogelijkheden benut moeten worden om een oplossing te bereiken in de crisis rond de UNSCOM-inspecties in Irak; spreekt als haar mening uit dat een unilaterale militaire interventie van de Verenigde Staten en eventuele bondgenoten geen juridische basis vindt in bestaande VN-resoluties,
Waar dat staat
In stemming komt de motie-Rosenmöller (25889, nr. 1). De voorzitter: Ik constateer, dat de aanwezige leden van de fracties van GroenLinks en de SP voor deze motie hebben gestemd en die van de overige fracties ertegen, zodat zij is verworpen.
Motie van het lid Rosenmöller
De motie vroeg de regering de Verenigde Staten geen militaire steun aan te bieden in de crisis rond de UNSCOM-inspecties in Irak. De Kamer verwierp de motie.
Waar dat staat
overwegende, dat de Nederlandse regering van mening is dat alle diplomatieke en politieke mogelijkheden benut moeten worden om een oplossing te bereiken in de crisis rond de UNSCOM-inspecties in Irak, teneinde een gewapend conflict en onnodig bloedvergieten te voorkomen; verzoekt de regering af te zien van het aanbieden van militaire steun aan de Verenigde Staten,
Waar dat staat
In stemming komt de motie-Rosenmöller (25889, nr. 2). De voorzitter: Ik constateer, dat de aanwezige leden van de fracties van GroenLinks en de SP voor deze motie hebben gestemd en die van de overige fracties ertegen, zodat zij is verworpen.
Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.
Bijgewerkt
Bronnen
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘United Nations Special Commission (UNSCOM)’, bijgewerkt 7 november 2026, geraadpleegd 8 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 7 november). United Nations Special Commission (UNSCOM). Geraadpleegd op 8 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-nl-missies-irak-unscom,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {United Nations Special Commission (UNSCOM)},
year = {2026},
date = {2026-11-07},
url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/irak-unscom},
urldate = {2026-11-08},
note = {Geraadpleegd op 8 november 2026; dataversie c958b6e8bbb4353a}
} Dataversie c958b6e8bbb4353a: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.