1999 tot nu
Algemene Rekenkamer
Wat de Algemene Rekenkamer vond bij Defensie, in haar eigen woorden.
Waar dit vandaan komt
De Algemene Rekenkamer controleert of het Rijk zijn geld goed en volgens de regels uitgeeft. Elk jaar onderzoekt ze het jaarverslag van Defensie (het verantwoordingsonderzoek; het jaar in de kantlijn is het jaar waarover het gaat), en ze onderzoekt onderwerpen als de aanschaf van de F-35 en de onderzeeboten, het personeel en de missies. Ook rapporten over de inlichtingendiensten, de NCTV en de crisisbeheersing staan hier.
Hier staan haar conclusies letterlijk, zoals het rapport ze vooraan zet: hooguit vijf, en het rapport zegt het als er meer zijn. Het is het oordeel van de Rekenkamer, niet dat van Heimdall. Brieven van de Rekenkamer, zoals die over de begroting, staan er niet in.
- Laatste rapport
- Focus op militaire mobiliteit13 okt 2026Alle rapporten
Alle rapporten
Elk rapport met de conclusies die het zelf vooraan zet, letterlijk.
2026
Focus op militaire mobiliteit (opent in nieuw venster)
Onderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op
Volgens de Algemene Rekenkamer (Samenvatting):
- Nederlandse infrastructuur niet klaar voor grootschalige militaire verplaatsingen.
Op dit moment voldoet de infrastructuur op veel punten niet aan de militaire eisen. De grootste afwijkingen voor de wegen betreffen doorrijhoogte en draagkracht van bruggen. Voor het spoor is het transport van breed materieel het grootste probleem.
- Militair transport slaagt er vrijwel altijd in om van A naar B te komen.
Op dit moment kan Defensie een aantal voertuigen met exceptionele afmetingen niet over de corridors vervoeren.
Toon de andere 3 kernboodschappen
- Militair transport slaagt er vrijwel altijd in om van A naar B te komen.
Het lukt vrijwel altijd om militair transport van A naar B te brengen, bijvoorbeeld door een omrijroute te nemen of door de rijsnelheid van treinen te verlagen. In een oorlogsscenario hebben zulke maatregelen wel substantiële gevolgen voor het dagelijkse verkeer.
- Veel geld nodig voor militaire mobiliteit, maar minister weet niet hoeveel precies.
De minister van IenW heeft eerste ramingen gemaakt voor militaire mobiliteit, maar heeft nog geen compleet overzicht van hoeveel geld hiervoor nodig is.
- Veel geld nodig voor militaire mobiliteit, maar minister weet niet hoeveel precies.
Figuur 2 laat zien dat er mogelijk € 9,5 miljard nodig is voor militaire mobiliteit, maar dat daarnaast een groot deel van de opgave nog onbekend is.
Het rapport noemt er meer; dit zijn de eerste 5.
Waar de datum staat
Rapport13-10-2026PDF-document3.78 MB24 pagina's
- Nederlandse infrastructuur niet klaar voor grootschalige militaire verplaatsingen.
2025
Verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op
Volgens de Algemene Rekenkamer (Onze conclusies (publicatiepagina; hoofdstuk 1 van het rapport)):
- Onze conclusies.
In 2025 voldeed Nederland met 2,22% (inclusief steun aan Oekraïne) voor het eerst aan deze NAVO-norm.
- De groei van Defensie vraagt een betere bedrijfsvoering.
Voortgang wordt geboekt maar nog niet voldoende. Uit het grote aantal onvolkomenheden kan geconcludeerd worden dat Defensie kampt met problemen in de basis, de bedrijfsvoering. Deze onvolkomenheden spelen vooral bij het materieelbeheer.
Toon de andere 3 kernboodschappen
- Plannen leiden niet tot voldoende concrete resultaten.
Defensie werkt eraan om de bedrijfsvoering op orde te krijgen, maar dit leidt nog niet tot voldoende concrete resultaten.
- Plannen leiden niet tot voldoende concrete resultaten.
Zo is Defensie begonnen met de uitvoering van het integraal verbeterplan voor de beveiliging van militaire objecten. Dat vinden wij positief, maar de doelstellingen voor 2025 zijn nog niet afdoende bereikt. De beveiliging blijft daarom, zeker gezien de huidige dreiging, een ernstige onvolkomenheid.
- € 4,3 miljard aan fouten en onzekerheden DMF.
Uit ons onderzoek blijkt echter dat Defensie dit regelmatig niet voldoende onderbouwt, en dat is niet volgens de regels. We constateren bij het DMF (begrotingshoofdstuk K) in totaal € 4,3 miljard aan fouten en onzekerheden in de aangegane verplichtingen.
Het rapport noemt er meer; dit zijn de eerste 5.
Waar de datum staat
Rapport20-05-2026PDF-document1.08 MB88 pagina's
- Onze conclusies.
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘Algemene Rekenkamer’, bijgewerkt 7 november 2026, geraadpleegd 8 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 7 november). Algemene Rekenkamer. Geraadpleegd op 8 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-nl-politiek-rekenkamer,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {Algemene Rekenkamer},
year = {2026},
date = {2026-11-07},
url = {https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer},
urldate = {2026-11-08},
note = {Geraadpleegd op 8 november 2026; dataversie f5c05b7e257abcfc}
} Dataversie f5c05b7e257abcfc: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.