Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

Voormalig Nederlands-Indië

Kader: Nationaal

Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

In het kort

Wanneer
1945 – 1949Op de tijdas
Waar
Nederlands-Indië (Indonesië)Locaties
Soort inzet
Landoptreden
Laatst genoemd aantal
200.000Personeel totaal, op 26 mrt 2026Bron en meer cijfers

Toon op de globe

In de Tweede Wereldoorlog verloor Nederland tijdelijk de macht over zijn kolonie Nederlands-Indië. Op 17 augustus 1945 riepen de Indonesische leiders Soekarno en Hatta de Republiek Indonesië uit. Nederland probeerde daarna met geweld de macht terug te krijgen. Na jaren van gevechten en onderhandelingen droeg Nederland in 1949 de macht over aan Indonesië. Ruim 6.000 Nederlandse militairen kwamen om het leven.

Waar dat staat

Taak: Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in.

Na de Japanse overgave op 15 augustus 1945 riepen de Indonesische leiders Soekarno en Hatta op 17 augustus 1945 de onafhankelijke Republiek Indonesië uit. […] Tussen 1945 en 1949 zette Nederland meer dan 200.000 militairen in. […] In deze strijd kwamen ruim 6.000 Nederlandse militairen om het leven.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

1945 – 1949

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

neutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Locaties

JavaSumatra

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

  • Java, gebied

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -7.4917, 110.0044

  • Sumatra, gebied

    Waar dat staat

    Medio december 1948 begon de Tweede Politionele Actie. Aan die operatie leverden 2 bataljons van het regiment een actieve bijdrage. Een bataljon opereerde op Java en het andere op Sumatra.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 0, 102

  • Djokjakarta, plaats

    Waar dat staat

    Een compagnie van 5 GRPI nam deel aan een luchtmobiele actie bij Djokjakarta, waarbij de politieke leiding van de Indonesische republiek werd vastgenomen.

    Bron: Defensie

    Ligging opgezocht op naam (GeoNames): -7.8014, 110.3647

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters: Overdracht

Soort

Bron

Ministerie van Defensie 0Nederlands Instituut voor Militaire Historie 0Rijksoverheid en Tweede Kamer 0Veteraneninstituut 2

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Overdracht

    Na de Japanse overgave hadden Britse troepen enkele gebieden in handen. In 1946 namen Nederlandse militairen die over.

    Waar dat staat

    Na de Japanse capitulatie namen Britse troepen tijdelijk de macht over op enkele plekken in Indië. In 1946 namen Nederlandse militairen deze gebieden over.

    Bron: Veteraneninstituut

  2. Overdracht

    Op 27 december 1949 droeg Nederland de macht over bijna heel Indonesië over aan de Republiek Indonesië.

    Waar dat staat

    Op 27 december 1949 droeg Nederland de macht over bijna heel Indonesië officieel over aan de Republiek Indonesië.

    Bron: Veteraneninstituut

Uitkomst

Resultaat

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Nederland zag uiteindelijk in dat het de strijd niet kon winnen.

    Waar dat staat

    Door deze moeilijke omstandigheden zag Nederland uiteindelijk in dat het de strijd niet kon winnen.

    Bron: Veteraneninstituut

Omvang

Volgorde en filters

Soort bron

VolgordeStandaardPer soort bron

Slachtoffers

Volgorde en filters

Groep

Soort bron

VolgordeStandaardPer groepPer soort bron

Lessen

  • In 2005 zei de regering dat Nederland door de grote militaire inzet aan de verkeerde kant van de geschiedenis stond, en dat de scheiding langer en gewelddadiger was dan nodig.

    Waar dat staat

    In 2005 stelde de regering … dat Nederland door de grootschalige inzet van militaire middelen aan de verkeerde kant van de geschiedenis was komen te staan en dat de scheiding tussen Indonesië en Nederland langer heeft geduurd en met meer militair geweld gepaard is gegaan dan nodig was geweest.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

  • Het kabinet stelt dat Nederlandse politici en bestuurders na de oorlog koloniaal bleven denken en het Indonesische verlangen naar vrijheid onderschatten.

    Waar dat staat

    Koloniaal denken bleef ook na de Tweede Wereldoorlog het leidende narratief voor Nederlandse politici en bestuurders, die zich in hun opvattingen, rol en handelen bij de vormgeving van nieuwe verhoudingen onvoldoende rekenschap gaven van de ontwikkeling die het Indonesische onafhankelijkheidsstreven had doorgemaakt en het diepgevoelde verlangen naar vrijheid onderschatten dat hieraan ten grondslag lag.

    Bron: Kamerstuk 26049, nr. 92

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

  • 3 GRPI

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd. Dat waren 3 GRPI en 4 GRPI.

    Bron: Defensie

  • 4 GRPI

    Waar dat staat

    Ten tijde van de eerste grote operatie, de zogeheten Eerste Politionele Actie (juli – augustus 1947), waren er 2 bataljons van het regiment op Java gelegerd. Dat waren 3 GRPI en 4 GRPI.

    Bron: Defensie

Wat de politiek besloot

De moties van de Tweede Kamer over deze missie, en hoe de fracties stemden. Een motie is wat de Kamer de regering vroeg, niet wat er gebeurde.

Moties in de Tweede Kamer

Alle Kamerbesluiten over de missies

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters

Wie

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Verenigde Staten

    Mr. Jessup (United States of America), vertegenwoordiger van de VS in de VN-Veiligheidsraad

    Mijn regering is van oordeel dat de Veiligheidsraad vandaag voor een situatie staat die minstens zo ernstig is als die van augustus 1947, en wij vinden dat de Raad daarnaar moet handelen. … het lijkt mij dat de Nederlandse regering deze schendingen rechtstreeks aan de Veiligheidsraad had moeten melden voordat zij het bestandsakkoord opzegde en overging tot militaire actie te land, ter zee en in de lucht tegen de Republiek.

    vertaling Heimdalltoon: kritisch (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    My Government considers that the Security Council today is faced with at least as grave a situation as that of August 1947, and we believe that the Council must act accordingly. … it seems to me that the Netherlands Government should have reported these violations directly to the Security Council before renouncing the truce agreement and resorting to military action by land, sea and air against the Republic.

    Bron: S/PV.389, Security Council Official Records, Third Year, 389th meeting, 22 December 1948, Paris

    Zoals NAVO, EU of VN het weergeeft.

Alle reacties over deze missie

In cijfers

Zoals de bron het noemt, met de datum waarop het gold. Alle cijfers

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Voormalig Nederlands-Indië’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 9 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Voormalig Nederlands-Indië. Geraadpleegd op 9 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-nederlands-indie,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Voormalig Nederlands-Indië},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/nederlands-indie},
  urldate = {2026-11-09},
  note = {Geraadpleegd op 9 november 2026; dataversie c958b6e8bbb4353a}
}

Dataversie c958b6e8bbb4353a: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall