Heimdall Atlas
Mijn eenheid
Alle missies

Afgelopen

International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)

Vanaf eind 2001 deed Nederland mee aan ISAF, een vredesmacht van de NAVO.

In het kort

Wanneer
dec 2001 – 2014Op de tijdas
Waar
AfghanistanLocaties
Soort inzet
Landoptreden

Toon op de globe

ISAF moest Afghanistan helpen met de wederopbouw. Omdat het onveilig bleef, ging ISAF tussen 2004 en 2006 in heel Afghanistan werken. Nederland stuurde eenheden van de luchtmacht en een team voor wederopbouw (Provinciaal Reconstructie Team). Bij de Afghaanse verkiezingen stuurde Nederland tijdelijk ook een bataljon mariniers. In 2006 bouwde Nederland twee kampen in Uruzgan. Daarvandaan werkte de Task Force Uruzgan tot 2010. Er waren ook helikopters, F-16’s en transportvliegtuigen. De missie begon rustig, maar vanaf 2007 werd er steeds meer gevochten. In 2010 begon Nederland mensen en materiaal terug te halen.

Waar dat staat

Taak: Nederland leverde in die tijd luchtmachteenheden en een Provinciaal Reconstructie Team.

Daarom werd ISAF tussen 2004 en 2006 uitgebreid naar heel Afghanistan. […] Vanuit deze kampen werkte de Task Force Uruzgan (TFU) tot 2010. […] Die bestond uit transport- en gevechtshelikopters, F-16’s en transportvliegtuigen. De missie begon rustig, maar vanaf 2007 werd er steeds meer gevochten.

Bron: Veteraneninstituut

Op de tijdlijn

dec 2001 – 2014

Gebeurtenissen

Reacties van andere landen

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

positiefneutraalkritischtoon: inschatting van Heimdall

Locaties

Kaart: EOxCloudless 2024, Natural Earth

Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname

Volgorde en filters

Soort

VolgordeStandaardA–Z

Binnen 500 km

In de buurt

Andere missies in die streek, ook van vroeger.

Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)

Volgorde

VolgordeDichtstbijNieuwsteOudsteA–Z

Verloop

Bekijk het verloop op de globe

Volgorde en filters

Soort

Bron

VolgordeOudsteNieuwste

  1. Besluit

    Op 21 december 2001 liet de regering het parlement weten dat Nederlandse militairen meedoen aan ISAF in Afghanistan.

    Waar dat staat

    Op grond van artikel 100 van de Grondwet informeerden de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie de Eerste en Tweede Kamer van de Staten-Generaal op 21 december 2001 per brief over het besluit van de regering tot deelname van Nederlandse militaire eenheden aan de VN-gemandateerde International Security Assistance Force in Afghanistan.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  2. Verlenging

    Op 6 november 2002 verlengde de regering de bijdrage met een half jaar. Nederland zou ook samen met Duitsland een half jaar de leiding van ISAF nemen.

    Waar dat staat

    Op 6 november 2002 besloot de Regering om met ingang van 20 december 2002 de Nederlandse bijdrage aan ISAF wederom met een half jaar te verlengen. Tevens nam het kabinet het besluit om samen met Duitsland, voor een periode van zes maanden, de leiding over de ISAF-operatie op zich te nemen.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  3. Overdracht

    Op 10 februari 2003 kregen Nederland en Duitsland samen de leiding over ISAF. Turkije droeg die aan hen over.

    Waar dat staat

    Vanaf 10 februari 2003, toen Turkije het commando over ISAF overdroeg, heeft Nederland samen met Duitsland de militaire en politieke leiding over ISAF gehad.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  4. Incident

    Op 7 maart 2003 werd een Nederlandse patrouille aangevallen. Een Afghaanse tolk kwam om en een Nederlandse militair raakte gewond.

    Waar dat staat

    Op 7 maart 2003 vond een aanslag plaats op een Nederlandse ISAF-patrouille waarbij een lokale tolk om het leven kwam en een Nederlandse militair gewond raakte.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

Uitkomst

Resultaat

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • De regering vond dat Nederland en Duitsland ISAF samen goed hebben geleid.

    Waar dat staat

    De gezamenlijke Duits-Nederlandse leiding over ISAF III was een succes.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  • Ook met ISAF waren er ernstige incidenten. Het was nog niet helemaal veilig en stabiel.

    Waar dat staat

    Desondanks hebben zich sinds de aanwezigheid van ISAF enkele serieuze en ernstige incidenten voorgedaan en kan nog steeds niet worden gesproken van een geheel veilige en stabiele situatie.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

Omvang

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • circa 650

    Toen Nederland in 2003 mee de leiding had, groeide het aantal Nederlandse militairen tegelijk van ongeveer 220 naar ongeveer 650.

    Waar dat staat

    Gedurende de periode waarin Nederland en Duitsland de leiding hadden van ISAF III (10 februari – 11 augustus 2003) liep de Nederlandse bijdrage aan ISAF op van circa 220 militairen naar circa 650 militairen.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

  • circa 2.000

    Eerst ging het om 1200 militairen tegelijk. In 2009 waren er op het hoogste moment ongeveer 2000 tegelijk.

    Waar dat staat

    Waar in het deelnamebesluit van 2005 nog werd uitgegaan van 1200 militairen, waarvan circa 950 in Uruzgan, bereikte dit aantal een maximum van circa 2000 militairen in 2009

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Slachtoffers

Volgorde en filters

Groep

VolgordeStandaardPer groepPer soort bron

  • 25 doden

    De inzet in ISAF kostte 25 Nederlandse militairen het leven.

    Waar dat staat

    De inzet in ISAF heeft het leven gekost aan 25 Nederlandse militairen.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • bijna 150 gewond

    Bijna 150 Nederlandse militairen raakten gewond door gevechten of aanslagen, sommigen blijvend.

    Waar dat staat

    Naast de omgekomen militairen raakten in de afgelopen jaren bijna 150 Nederlandse militairen als gevolg van gevechtshandelingen of aanslagen licht tot zeer ernstig gewond, soms met blijvend lichamelijk letsel tot gevolg.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Lessen

Volgorde

VolgordeStandaardPer soort bron

  • Wie grote doelen stelt, moet ook genoeg mensen en middelen geven om ze te halen.

    Waar dat staat

    Als er ambitieuze doelen worden gesteld, moeten voldoende middelen voor het behalen van deze doelen beschikbaar worden gesteld.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • Spreek voor een missie af hoe je meet of het lukt, zodat je het tijdens en na de missie kunt volgen.

    Waar dat staat

    Voorafgaand aan een missie moeten bij voorkeur specifieke resultaatindicatoren (bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van veiligheid of van bevolkingsvertrouwen) geformuleerd zijn. Deze kunnen dan dienen voor monitoring en evaluatie.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

Bijdrage

Koninklijke Landmacht

Volgorde en filters

Onderdeel

VolgordeStandaardA–ZMeeste bronnen

Koninklijke Luchtmacht

Koninklijke Marine

Reacties van andere landen

Wat regeringen en nieuwsmedia van andere landen zeiden, met wie het zei en waar. Een reactie is een uitspraak, geen vaststelling van wat er gebeurde.

Volgorde en filters

Wie

Toon (inschatting)

Land

VolgordeNieuwsteOudste

  • Duitsland, taz, die tageszeitung (nieuwsbericht)

    redactie (dpa/afp)

    De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken David van Weel zei tegen persbureau ANP dat de Amerikaanse president zich met zijn onware uitspraken over de inzet van militairen van andere NAVO-landen in Afghanistan "respectloos" had gedragen. Hij wees op de 25 Nederlandse militairen die in Afghanistan om het leven waren gekomen.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Duits)

    Der niederländische Außenminister David van Weel sagte der Nachrichtenagentur ANP, mit seinen nicht der Wahrheit entsprechenden Äußerungen über den Einsatz von Soldaten anderer Nato-Länder in Afghanistan habe sich der US-Präsident „respektlos“ verhalten. Er wies auf die 25 niederländischen Soldaten hin, die in Afghanistan ums Leben gekommen waren.

    Bron: Nach Kritik von Verbündeten: Britische Soldaten für Trump doch großartig

    Wat voor medium taz, die tageszeitung is, moet nog met een bron worden aangevuld, links volgens Media Bias/Fact Check ("Left").

    In het medium zelf.

  • Qatar, Al Jazeera (nieuwsbericht)staatsmedium

    redactie

    Een rechter in Nederland heeft geoordeeld dat een bombardement in 2007 op een woonerf in Afghanistan door Nederlandse troepen onrechtmatig was, en de staat bevolen de families van de slachtoffers schadevergoeding te betalen. … Op 17 juni 2007 wierpen Nederlandse F-16's 28 geleide bommen af in de Afghaanse provincie Uruzgan.

    vertaling Heimdalltoon: neutraal (inschatting Heimdall)

    Oorspronkelijke tekst (Engels)

    A court in the Netherlands has ruled that a 2007 bombing of a residential compound in Afghanistan by Dutch forces was unlawful, and it ordered the country to pay compensation to the victims’ families. … On June 17, 2007, Dutch F-16 fighter jets dropped 28 guided bombs in the central Afghan province of Uruzgan.

    Bron: Deadly 2007 Dutch attack on Afghan compound illegal, court rules

    Al Jazeera is een staatsmedium, centrum-links volgens Media Bias/Fact Check ("Left-Center").

    In het medium zelf.

Alle reacties over deze missie

Kosten

Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.

Volgorde en filters

Soort

VolgordeOudsteNieuwste

  • over 2002

    uitgaven in 2002: € 14,3 miljoen

    Waar dat staat

    De additionele uitgaven HQ ISAF vanaf januari 2002 tot en met december 2004 liepen op tot in totaal € 51,5 miljoen ( 2002: € 14,3 miljoen, 2003: € 31,8 miljoen en in 2004 € 5,4 miljoen).

    Bron: Kamerstuk 29521, nr. 15, bijlage 4

  • over 2002

    integrale kosten in 2002 (additionele uitgaven plus personele en materiële kosten, Canadees model): € 34.270 duizend

    Waar dat staat
    X € 1 000OperatieAdditionele uitgavenPersonele kostenMateriële kostenTotale kosten
    ISAF14 26411 7618 24534 270

    Uit een tabel in de bron: elke regel is een regel van die tabel, de cellen zoals ze er staan.

    Bron: Kamerstuk 27786, nr. 3

  • over 2003

    uitgaven in 2003: € 31,8 miljoen

    Waar dat staat

    De additionele uitgaven HQ ISAF vanaf januari 2002 tot en met december 2004 liepen op tot in totaal € 51,5 miljoen ( 2002: € 14,3 miljoen, 2003: € 31,8 miljoen en in 2004 € 5,4 miljoen).

    Bron: Kamerstuk 29521, nr. 15, bijlage 4

  • 31 dec 2003

    totaal tot nu (Kabul-bijdragen 2002–2003): € 45,6 miljoen

    Waar dat staat

    De totale additionele uitgaven voor de operatie ISAF bedroegen ultimo 2003 45,6 miljoen euro.

    Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135

Materieel

Filters

Soort

Gebruikt bij deze missie

Filters

Soort

  • Apache en F-16

    Waar dat staat

    De Air Task Force (ATF) had tot taak ISAF-eenheden te ondersteunen met luchtsteun en verkennings- en waarnemingsactiviteiten met F-16 jachtvliegtuigen en Apachegevechtshelikopters. Verder leverde zij tactisch luchttransport met transporthelikopters. De F-16s en de transporthelikopters opereerden vanaf Kandahar Airfield, de Apachegevechtshelikopters vanaf Tarin Kowt.

    Bron: Bijlage bij Kamerstuk 27925, nr. 436

  • Bushmaster

    Waar dat staat

    In de zomer van 2006 heeft Defensie met een succesvol fast track procurement-project vijfentwintig Bushmaster-patrouillevoertuigen aangekocht voor de Task Force Uruzgan in Afghanistan. Vanaf oktober 2006 zijn deze Bushmasters intensief operationeel ingezet.

    Bron: Kamerstuk 31444 X, nr. 1

Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.

Begrippen

ISAFInternational Security Assistance Force
Zelfde als de beschrijving van de missie.Uitleg bij Begrippen
Bron: International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)
NAVO
Een bondgenootschap van landen die samen hun grondgebied verdedigen. De NAVO neemt ook maatregelen om aanvallen te voorkomen.
Bron: Versterking oostflank NAVO-gebied

Alle begrippen

Bijgewerkt

Bronnen

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 6 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 5 november). International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF). Geraadpleegd op 6 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf

BibTeX

@misc{heimdall-nl-missies-afghanistan-isaf,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF)},
  year = {2026},
  date = {2026-11-05},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-isaf},
  urldate = {2026-11-06},
  note = {Geraadpleegd op 6 november 2026; dataversie 76c561fa1a6902a1}
}

Dataversie 76c561fa1a6902a1: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall