Afgelopen
Afghanistan Operation Enduring Freedom
Tussen 2002 en 2006 hielp Nederland met schepen, vliegtuigen en militairen bij de missie Enduring Freedom.
In het kort
- Wanneer
- 2002 – 2006Op de tijdas
- Waar
- AfghanistanLocaties
- Soort inzet
- Landoptreden
Die missie begon na de aanslagen van Al Qaida in Amerika op 11 september 2001. Amerika viel daarna met Britse en Australische troepen Afghanistan binnen. Het bestuur van de Taliban, dat Al Qaida onderdak gaf, werd afgezet. In 2005 en 2006 werkte een speciale Nederlandse eenheid in de provincie Kandahar. Daarin zaten militairen van het Korps Commandotroepen en speciale teams van het Korps Mariniers. Zij gingen op verkenning en verzamelden informatie.
Waar dat staat
Taak: Tussen 2002 en 2006 hielp Nederland met schepen, vliegtuigen en militairen.
Op 11 september 2001 pleegde Al Qaida aanslagen in Amerika. […] Amerika viel daarna, samen met Britse en Australische troepen, Afghanistan binnen. […] In 2005 en 2006 werkte een speciale Nederlandse eenheid in de provincie Kandahar: de Special Operations Task Group Afghanistan.
Op de tijdlijn
Gebeurtenissen
- 10 apr 2002: Start: Vanaf 10 april 2002 vloog een Nederlands transportvliegtuig vanaf vliegveld Manas in Kirgizië.
- 3 apr 2002: Start: Van 3 april tot 26 juni 2002 werkte een Nederlands tank- en transportvliegtuig vanaf vliegveld Al Udeid in Qatar.
- 21 dec 2001: Besluit: Op 21 december 2001 meldde de regering dat zes F-16-jachtvliegtuigen luchtsteun zouden geven aan troepen op de grond.
- 1 okt 2002: Start: Op 1 oktober 2002 begonnen Nederlandse F-16’s en een tankvliegtuig vanaf Manas in Kirgizië aan hun taak. Dat was eerst voor zes maanden.
- 5 okt 2003: Einde: Op 5 oktober 2003 kwam het grootste deel van de F-16-groep terug. Daarmee stopte de Nederlandse militaire bijdrage aan de operatie toen.
- 25 jun 2003: Besluit: Op 25 juni 2003 besloot de regering minder F-16’s in te zetten: 4 in plaats van 6. Op 1 oktober 2003 zou de inzet vanaf Manas helemaal stoppen.
- 26 mrt 2003: Operatie: Op 26 maart 2003 tankte het Nederlandse tankvliegtuig voor het laatst andere vliegtuigen bij in de lucht boven Afghanistan.
- 14 feb 2003: Verlenging: Op 14 februari 2003 besloot de regering op verzoek van de VS om de F-16’s 6 maanden langer te laten blijven.
- mrt 2006: Einde: Tot maart 2006 deed Nederland met speciale eenheden en helikopters in de provincie Kandahar mee aan de operatie.
- mrt 2006: Overdracht: Half maart 2006 droegen de Nederlandse speciale eenheden hun gebied over aan het hoofdkwartier in Kandahar dat Canada leidde.
- 21 jan 2006: Incident: Op 21 januari 2006 was er een vuurgevecht met Nederlandse militairen. Daarbij kwam een persoon om en raakten twee personen gewond.
- jan 2006: Operatie: Vanaf begin januari 2006 patrouilleerden de speciale eenheden soms ook in een strook van 30 kilometer in de provincie Helmand. Ze brachten daar sluiproutes in kaart.
- 31 okt 2005: Incident: Een tweede Chinook-helikopter zou naar de speciale eenheden vliegen. Onderweg ging ook dit toestel op 31 oktober 2005 verloren bij een ongeluk.
- 18 sep 2005: Operatie: Mede door de speciale eenheden verliepen de verkiezingen voor het parlement op 18 september 2005 daar veilig en ordelijk.
- 27 jul 2005: Incident: Op 27 juli 2005 ging een Nederlandse Chinook-helikopter verloren bij een ongeluk in de provincie Kandahar.
- 18 apr 2005: Start: De missie van de Nederlandse speciale eenheden was gepland voor één jaar, van 18 april 2005 tot 18 april 2006.
- 14 feb 2005: Besluit: Op 14 februari 2005 namen de ministers het definitieve besluit om de speciale eenheden te sturen.
- 20 dec 2004: Besluit: Op 20 december 2004 besloten ministers in principe om met speciale eenheden en helikopters mee te doen aan de operatie.
Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.
Locaties
%20scale(0.8333)%22%20fill%3D%22none%22%20stroke%3D%22%2316181c%22%20stroke-width%3D%222%22%20stroke-linecap%3D%22round%22%20stroke-linejoin%3D%22round%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E){kind=small}
Kaart: EOxCloudless 2024 (opent in nieuw venster), Natural Earth (opent in nieuw venster)
Wolkenvrij beeld van 2024 (CC BY-NC-SA 4.0), geen actuele opname
2005 – 2006
Kandahar, gebied
Waar dat staat
In 2005 en 2006 werkte een speciale Nederlandse eenheid in de provincie Kandahar: de Special Operations Task Group Afghanistan.
Bron: Veteraneninstituut (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 31, 65.75
1 okt 2002 – okt 2003
Manas, vliegveld, buiten het missiegebied
Waar dat staat
Een F-16 en KDC-10 detachement op vliegveld Manas in Kirgizië (in de periode 1 oktober 2002–oktober 2003).
Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 43.0613, 74.4776
3 apr 2002 – 26 jun 2002
Al Udeid, vliegveld, buiten het missiegebied
Waar dat staat
Een KDC-10 detachement op vliegveld Al Udeid in Qatar (in de periode 3 april–26 juni 2002)
Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames): 25.1167, 51.3
Binnen 500 km
In de buurt
Andere missies in die streek, ook van vroeger.
Berekend door Heimdall, hemelsbreed, tussen de plaatsen die de bronnen noemen (elk op de pagina van die missie)
57 km
International Security Assistance Force in Afghanistan (ISAF), dec 2001 – 2014
Kandahar – Kandahar Airfield
ongeveer 346 km
United Nations India-Pakistan Observation Mission (UNIPOM), 1965 – 1966
Kandahar – India en Pakistan (midden)
ongeveer 371 km
Operatie Air Quake, 6 jun 1998 – 3 jul 1998
Kandahar – Afghanistan (midden)
Verloop
Bekijk het verloop op de globe
Volgorde en filters
Verlenging
Op 14 februari 2003 besloot de regering op verzoek van de VS om de F-16’s 6 maanden langer te laten blijven.
Waar dat staat
Op 14 februari 2003 besloot de Nederlandse regering, op verzoek van de VS, de aanwezigheid van de F-16's met een periode van 6 maanden te verlengen.
Operatie
Op 26 maart 2003 tankte het Nederlandse tankvliegtuig voor het laatst andere vliegtuigen bij in de lucht boven Afghanistan.
Waar dat staat
Op 26 maart 2003 voerde de KDC-10 de laatste AAR-missie boven Afghanistan uit.
BesluitManas
Op 25 juni 2003 besloot de regering minder F-16’s in te zetten: 4 in plaats van 6. Op 1 oktober 2003 zou de inzet vanaf Manas helemaal stoppen.
Waar dat staat
Op 25 juni 2003 besloot de regering, na een analyse van USCENTCOM van de benodigde luchtsteun door EPAF, op 1juli 2003 het aantal F-16's van 6 naar 4 te reduceren en op 1 oktober 2003 de stationering van het F-16 detachement op Manas in zijn geheel te beëindigen.
Bron: Kamerstuk 27925, nr. 135 (opent in nieuw venster)
Ligging opgezocht op naam (GeoNames)
Einde
Op 5 oktober 2003 kwam het grootste deel van de F-16-groep terug. Daarmee stopte de Nederlandse militaire bijdrage aan de operatie toen.
Waar dat staat
Met de terugkeer op 5 oktober 2003 van het grootste deel van het F-16 detachement kwam ook een einde aan de Nederlandse militaire bijdrage aan OEF.
Uitkomst
Resultaat
Volgorde
VolgordeStandaardPer soort bron
Volgens het kabinet deden de Nederlandse militairen met succes mee. Ze kregen internationaal waardering voor hun werk.
Waar dat staat
De Nederlandse militairen hebben met succes deelgenomen aan deze operatie en hebben internationaal waardering gekregen voor de professionele taakuitvoering.
De Nederlandse F-16’s vlogen ongeveer 800 keer boven Afghanistan, samen ongeveer 4600 vlieguren.
Waar dat staat
In totaal hebben de Nederlandse F-16 EPAF detachementen circa 800 sorties gevlogen boven het Afghaanse grondgebied, waarbij ongeveer 4600 vlieguren zijn gemaakt.
Omvang
ongeveer 250
De groep speciale eenheden telde ongeveer 250 militairen tegelijk: ongeveer 165 op de grond en ongeveer 85 bij de vier Chinook-helikopters.
Waar dat staat
In februari 2005 is door de regering besloten om een SF-taakgroep van ongeveer 250 militairen, opgebouwd uit een grondcomponent van ongeveer 165 militairen en een luchtcomponent van ongeveer 85 militairen en vier Chinookhelikopters (waarvan één helikopter als logistieke reserve), ter beschikking te stellen voor OEF.
Lessen
Volgorde
VolgordeStandaardPer soort bron
Les: begin vroeg met afspraken met gastlanden en toestemming om over te vliegen. Anders kan de uitzending vertraging oplopen.
Waar dat staat
Verder is een belangrijke les dat in een vroeg stadium onderhandelingen over statusverdragen en diplomatieke overvliegvergunningen moeten worden geopend. Deze onderhandelingen nemen doorgaans veel tijd in beslag en kunnen er toe leiden dat de uitzending van militaire eenheden vertraging oploopt.
Aanbeveling: commando’s en mariniers moeten vaker samen oefenen, zodat ze beter samenwerken.
Waar dat staat
Aanbeveling. Teneinde de interoperabiliteit verder te verbeteren is het noodzakelijk dat gezamenlijke opleidings- en trainingsprogramma’s worden geïntensiveerd.
Bijdrage
Koninklijke Landmacht
Thuisbasis: Engelbrecht van Nassaukazerne (Roosendaal)
Waar dat staat
een taakgroep met «Special Forces» (SF) van ongeveer 165 militairen en een helikopterdetachement van ongeveer 85 militairen ter beschikking te stellen voor operatie Enduring Freedom in Afghanistan. De kern van de SF-taakgroep zal worden geleverd door het Korps Commandotroepen aangevuld met elementen van de speciale eenheden van het Korps Mariniers.
Het KCT is gelegerd op de Engelbrecht van Nassaukazerne in Roosendaal.
Koninklijke Luchtmacht
Thuisbasis: Vliegbasis Gilze-Rijen (Gilze-Rijen)
Waar dat staat
Een bijzondere missie start eind april 2005, als vier Chinooks van 298 Squadron neerstrijken op Kandahar Airfield (KAF). “Wij vielen onder OEF, niet onder ISAF”, vertelt Miggels.
De staanplaats voor 298 Squadron is Vliegbasis Gilze-Rijen.
Thuisbasis: Vliegbasis Eindhoven (Eindhoven)
Waar dat staat
Ruim een maand na de aanslagen van 11 september 2001 begint op 7 oktober Operation Enduring Freedom (OEF). … Op 6 april 2002 start de Nederlandse luchtmachtbijdrage daaraan. … “Het detachement bestond uit 26 man van 334 Squadron en de andere eenheden op Eindhoven: twee bemanningen en ground crew, twee marechaussees en een admin.
334 transportsquadron verhuisde in mei 1992 van Vliegbasis Soesterberg naar Eindhoven, samen met de F-27 Fokker Friendship .
Koninklijke Marine
Thuisbasis: Van Braam Houckgeestkazerne (Doorn)
Waar dat staat
De regering acht deze risico's verantwoord gezien het belang van de operatie Enduring Freedom en gezien de specifieke training van de militairen van het Korps Commandotroepen en van het Korps Mariniers.
Sinds 1946 maakt het Korps mariniers gebruik van de Van Braam Houckgeestkazerne in Doorn.
Kosten
Elk bedrag zoals de bron het noemt: een raming vooraf of wat er werd uitgegeven, per jaar of in totaal. Heimdall telt niets op en rekent niet om; guldens blijven guldens.
6 okt 2006
raming Special Forces Taakgroep 2005–2006: € 30 miljoengeraamd
Waar dat staat
De additionele uitgaven voor de SF-missie in OEF waren geraamd op € 30 miljoen.
6 okt 2006
uitgaven tot nu Special Forces Taakgroep 2005–2006 (nog niet alle kosten verwerkt): ongeveer € 22 miljoen
Waar dat staat
De realisatie is momenteel ruim € 22 miljoen.
Materieel
Over dit systeem: Defensie (opent in nieuw venster)
Foto: Ministerie van Defensie, CC BY-SA 4.0 (opent in nieuw venster)
Over dit systeem: Defensie, Chinook-transporthelikopter (opent in nieuw venster)
Foto: Ministerie van Defensie, CC BY-SA 4.0 (opent in nieuw venster)
Foto: Staff Sgt. Allison Payne, Public domain (opent in nieuw venster), via Wikimedia Commons
Gebruikt bij deze missie
Filters
C-130 Hercules
Waar dat staat
informeren over de stand van zaken van de Nederlandse bijdrage aan de operatie Enduring Freedom. … De C-130 opereert sinds april jl. vanaf Manas in Kirgizië. Dit toestel heeft thans 28 operationele transportmissies uitgevoerd naar Afghanistan, onder meer naar Kandahar en Bagram.
Chinook
Waar dat staat
In het kader van de operatie Enduring Freedom is een detachement speciale eenheden met vier Chinook-helikopters actief in de zuidelijke provincie Kandahar.
Over deze missie staan geen weekoverzichten of nieuwsberichten in de dataset.
Bijgewerkt
Bronnen
Zo verwijs je hiernaar
Heimdall Atlas, ‘Afghanistan Operation Enduring Freedom’, bijgewerkt 5 november 2026, geraadpleegd 7 november 2026, https:/
Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.
Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX
APA
Heimdall Atlas. (2026, 5 november). Afghanistan Operation Enduring Freedom. Geraadpleegd op 7 november 2026, van https:/
BibTeX
@misc{heimdall-nl-missies-afghanistan-oef,
author = {{Heimdall Atlas}},
title = {Afghanistan Operation Enduring Freedom},
year = {2026},
date = {2026-11-05},
url = {https://heimdallatlas.com/nl/missies/afghanistan-oef},
urldate = {2026-11-07},
note = {Geraadpleegd op 7 november 2026; dataversie 221498c2f2264f20}
} Dataversie 221498c2f2264f20: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.