1999 tot nu

Algemene Rekenkamer

Wat de Algemene Rekenkamer vond bij Defensie, in haar eigen woorden.

Waar dit vandaan komt

De Algemene Rekenkamer controleert of het Rijk zijn geld goed en volgens de regels uitgeeft. Elk jaar onderzoekt ze het jaarverslag van Defensie (het verantwoordingsonderzoek; het jaar in de kantlijn is het jaar waarover het gaat), en ze onderzoekt onderwerpen als de aanschaf van de F-35 en de onderzeeboten, het personeel en de missies. Ook rapporten over de inlichtingendiensten, de NCTV en de crisisbeheersing staan hier.

Hier staan haar conclusies letterlijk, zoals het rapport ze vooraan zet: hooguit vijf, en het rapport zegt het als er meer zijn. Het is het oordeel van de Rekenkamer, niet dat van Heimdall. Brieven van de Rekenkamer, zoals die over de begroting, staan er niet in.

Laatste rapport: Focus op militaire mobiliteit13 okt 2026Alle rapporten

Wanneer

Elke streep is een rapport, op de dag dat het verscheen. Kies er een.

Rapporten

19 mei 2004: Rapport bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie van Defensie (X), 19 mei 20044 feb 2004: Beveiliging militaire objecten, 4 feb 20042 dec 2003: Personeelsvoorziening krijgsmacht, 2 dec 200317 jun 2003: Communicatienetwerk C2000 en Geïntegreerd Meldkamersysteem, 17 jun 200321 mei 2003: Rapport bij het jaarverslag 2002 van het Ministerie van Defensie (X), 21 mei 200310 apr 2003: Uitwisseling van opsporings- en terrorisme-informatie, 10 apr 20035 jun 2002: Rapport bij de financiële verantwoording 2001 van het Ministerie van Defensie, 5 jun 2002
11 okt 2006: Monitoring verwerving Joint Strike Fighter; Stand van zaken september 2006, 11 okt 200611 okt 2006: Managementinformatie over inzetbaarheid Defensie, 11 okt 200617 mei 2006: Rapport bij het jaarverslag 2005 van het Ministerie van Defensie (X), 17 mei 20067 dec 2005: Beveiliging militaire objecten: vervolgonderzoek, 7 dec 200528 sep 2005: Gebruik van grenscontroles bij terrorismebestrijding, 28 sep 200518 mei 2005: Rapport bij het jaarverslag 2004 van het Ministerie van Defensie (X), 18 mei 20057 apr 2005: Functioneren Kustwacht Nederland, 7 apr 2005
3 feb 2009: Monitoring verwerving Joint Strike Fighter, stand van zaken oktober 2008, 3 feb 200919 jun 2008: Alerteringssysteem Terrorismebestrijding, 19 jun 200821 mei 2008: Rapport bij het jaarverslag 2007 van het Ministerie van Defensie (X), 21 mei 20084 dec 2007: Monitoring verwerving Joint Strike Fighter: stand van zaken september 2007, 4 dec 200716 mei 2007: Rapport bij het jaarverslag 2006 van het Ministerie van Defensie (X), 16 mei 2007
24 mrt 2011: Monitoring vervanging F-16: Stand van zaken december 2010; onder andere ontwikkelingen Joint Strike Fighter, 24 mrt 201119 mei 2010: Rapport bij het jaarverslag 2009 van het Ministerie van Defensie (X), 19 mei 20104 feb 2010: Monitoring verwerving Joint Strike Fighter: Stand van zaken augustus 2009, 4 feb 201010 dec 2009: Verantwoordingsinformatie operationele gereedheid Defensie, 10 dec 200920 mei 2009: Rapport bij het jaarverslag 2008 van het Ministerie van Defensie (X), 20 mei 2009
6 mrt 2019: Lessen van de JSF; Grip krijgen op grote projecten voor aanschaf defensiematerieel, 6 mrt 201931 okt 2018: Financiële processen JSF; Internationaal samenwerken, nationaal controleren, 31 okt 201813 jun 2018: Inzet Nederlandse krijgsmacht voor VN-missie in Mali; Goed improviseren vergt goede voorbereiding, 13 jun 201816 mei 2018: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2017 Ministerie van Defensie (X), 16 mei 201817 mei 2017: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2016 Ministerie van Defensie (X), 17 mei 2017
22 apr 2021: Slagkracht AIVD en MIVD; De wet dwingt, de tijd dringt, de praktijk wringt, 22 apr 202113 apr 2021: Uit het vizier; Wat gebeurde er met de voorgenomen doelstellingen van 2011 tot bezuinigingen op defensiebegroting?, 13 apr 202112 okt 2020: Vizier op de vervanging van de onderzeeboten; De studiefase doorgelicht, 12 okt 202020 mei 2020: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2019 Ministerie van Defensie (X), 20 mei 202020 apr 2020: Digitalisering aan de grens; Cybersecurity van het grenstoezicht door de Koninklijke Marechaussee op Schiphol, 20 apr 202015 mei 2019: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2018 Ministerie van Defensie (X), 15 mei 2019
4 mrt 2025: De derde hoofdtaak van de krijgsmacht; Ondersteuning bij rampenbestrijding, rechtshandhaving en humanitaire hulp, 4 mrt 202511 feb 2025: Focus op schadevergoedingen voor veteranen, 11 feb 20257 nov 2024: De kracht en kwetsbaarheid van het digitale krijgsmachtnetwerk NAFIN, 7 nov 202423 mei 2024: Vizier op de vervanging van de onderzeeboten, deel 2; De verwervingsfase doorgelicht, 23 mei 202415 mei 2024: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2023 Defensiematerieelbegrotingsfonds (K), 15 mei 202415 mei 2024: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2023 Ministerie van Defensie (X), 15 mei 202417 mei 2023: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2022 Defensiematerieelbegrotingsfonds (K), 17 mei 202317 mei 2023: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2022 Ministerie van Defensie (X), 17 mei 2023

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

Alle rapporten

Elk rapport met de conclusies die het zelf vooraan zet, letterlijk.

Volgorde en filters

Soort

Verantwoordingsonderzoek 30 Onderzoek 35

VolgordeNieuwste Oudste

2015
Resultaten verantwoordingsonderzoek 2015 bij het Ministerie van Defensie (X) (opent in nieuw venster)
Verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op 18 mei 2016
Volgens de Algemene Rekenkamer (1 Onze conclusies):
- Onze conclusies. De inzetbaarheid van de Nederlandse krijgsmacht is de afgelopen jaren afgenomen. Doordat Defensie nog steeds een niet vol te houden wissel op zichzelf trekt, wordt er roofbouw op de organisatie gepleegd.
Nog 4 kernboodschappen
- Onze conclusies. Er is te weinig materieel beschikbaar en steeds meer eenheden kunnen de noodzakelijke opleidings- en trainingsprogramma’s niet volledig doorlopen. Dit is een zorgwekkende situatie, zeker nu de internationale veiligheidssituatie is verslechterd.
- Onze conclusies. Defensie moet scherper keuzes maken en gerichter en zakelijker gaan werken aan het verhogen van de gereedheid van eenheden en aan de benodigde innovatie.
- Inzetbaarheid krijgsmacht afgenomen. In 2015 behaalde 59% van de eenheden de gestelde operationele doelen.
- Onderhoudsproces materieel niet op orde. De gereedheid van de krijgsmachteenheden wordt in belangrijke mate belemmerd doordat veel materieel niet (tijdig) beschikbaar is, bijvoorbeeld doordat het voor onderhoud langdurig uit de roulatie is.
Het rapport noemt er meer; dit zijn de eerste 5.
Waar de datum staat
Rapport18-05-2016PDF-document1.51 MB35 pagina's
Bronnen: Algemene Rekenkamer, publicatiepagina: Resultaten verantwoordingsonderzoek 2015 bij het Ministerie van Defensie (opent in nieuw venster), Algemene Rekenkamer, rapport (PDF): Resultaten verantwoordingsonderzoek 2015 bij het Ministerie van Defensie (opent in nieuw venster)
2015
Bezuinigingen en intensiveringen bij de AIVD; Budgettaire turbulentie in de periode 2012-2015 (opent in nieuw venster)
Onderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op 19 mei 2015
Volgens de Algemene Rekenkamer (Conclusies):
- Conclusies. Onze hoofdconclusie luidt dat er in oktober 2012 onvoldoende oog is geweest voor de bijzondere dynamiek die onlosmakelijk is verbonden aan personele bezetting en informatisering bij een kennisintensieve organisatie als de AIVD.
Nog 3 kernboodschappen
- Conclusies. De combinatie van sindsdien snel opeenvolgende wijzigingen in het budget van de AIVD, de kort op elkaar volgende ingrepen door de AIVD om te kunnen krimpen en de vrijwel gelijktijdige invulling van noodzakelijke uitvoeringsprocessen om weer te kunnen groeien, hebben diepe sporen in de organisatie getrokken. De gevolgen daarvan zullen nog enkele jaren voelbaar zijn en risico’s met zich meebrengen mede voor het gewenste niveau van operationaliteit.
- Conclusies. De wijze waarop het kabinet taakstellingen en intensiveringen voor de AIVD heeft onderbouwd, voldoet niet aan de uitgangspunten van verantwoord bezuinigen en hervormen en hield geen rekening met de tijd en techniek die nodig is om een informatiepositie op te bouwen en te onderhouden.
- Conclusies. De maatregelen waarmee de AIVD invulling geeft aan deze taakstellingen waren primair gericht op de korte termijn en kapten het meerjarenperspectief af. Bij de invulling van de intensiveringen zien wij de noodzakelijke borging van het meerjarenperspectief (nog) onvoldoende terugkeren.
Waar de datum staat
Rapport19-05-2015PDF-document5.04 MB83 pagina's
Bronnen: Algemene Rekenkamer, publicatiepagina: Bezuinigingen en intensiveringen bij de AIVD (opent in nieuw venster), Algemene Rekenkamer, rapport (PDF): Bezuinigingen en intensiveringen bij de AIVD (opent in nieuw venster)

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Algemene Rekenkamer’, bijgewerkt 8 november 2026, geraadpleegd 10 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 8 november). Algemene Rekenkamer. Geraadpleegd op 10 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer

BibTeX

@misc{heimdall-nl-politiek-rekenkamer,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Algemene Rekenkamer},
  year = {2026},
  date = {2026-11-08},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer},
  urldate = {2026-11-10},
  note = {Geraadpleegd op 10 november 2026; dataversie b6c90f19436aef19}
}

Dataversie b6c90f19436aef19: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall