1999 tot nu

Algemene Rekenkamer

Wat de Algemene Rekenkamer vond bij Defensie, in haar eigen woorden.

Waar dit vandaan komt

De Algemene Rekenkamer controleert of het Rijk zijn geld goed en volgens de regels uitgeeft. Elk jaar onderzoekt ze het jaarverslag van Defensie (het verantwoordingsonderzoek; het jaar in de kantlijn is het jaar waarover het gaat), en ze onderzoekt onderwerpen als de aanschaf van de F-35 en de onderzeeboten, het personeel en de missies. Ook rapporten over de inlichtingendiensten, de NCTV en de crisisbeheersing staan hier.

Hier staan haar conclusies letterlijk, zoals het rapport ze vooraan zet: hooguit vijf, en het rapport zegt het als er meer zijn. Het is het oordeel van de Rekenkamer, niet dat van Heimdall. Brieven van de Rekenkamer, zoals die over de begroting, staan er niet in.

Laatste rapport
Focus op militaire mobiliteit13 okt 2026Alle rapporten

Wanneer

Elke streep is een rapport, op de dag dat het verscheen. Kies er een.

Rapporten

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

Alle rapporten

Elk rapport met de conclusies die het zelf vooraan zet, letterlijk.

Volgorde en filters

VolgordeNieuwsteOudste

  • 2023

    Resultaten verantwoordingsonderzoek 2023 Ministerie van Defensie (X) (opent in nieuw venster)

    Verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op

    Volgens de Algemene Rekenkamer (1 Onze conclusies (citaten van de publicatiepagina, die hoofdstuk 1 overneemt)):

    • Uitgaven bij Defensie stijgen, operationele gereedheid niet op gewenste niveau. Ondanks deze toename voldeed Nederland in 2023 niet aan de NAVO-norm, die voorschrijft dat 2% van het bruto binnenlands product (bbp) wordt uitgegeven aan defensie. Het percentage bedroeg namelijk 1,5%.
    Nog 4 kernboodschappen
    • Uitgaven bij Defensie stijgen, operationele gereedheid niet op gewenste niveau. De operationele gereedheid van Defensie is door onder meer een gebrek aan Defensiepersoneel niet op het gewenste niveau.
    • Problemen bedrijfsvoering groter, risico voor slagkracht. We constateren tegelijkertijd dat er te weinig urgentie is voor het op orde brengen van de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld bij onderdelen met risico’s voor de veiligheid zoals de beveiliging van militaire objecten, het beheer van cryptografiemiddelen en het beheer van munitie.
    • Problemen bedrijfsvoering groter, risico voor slagkracht. Het Ministerie van Defensie heeft te maken met langdurige, zich opstapelende problemen in de bedrijfsvoering. Dit blijkt uit het aantal van 7 onvolkomenheden.
    • Problemen bedrijfsvoering groter, risico voor slagkracht. De minister heeft in 2023 het tij niet weten te keren. Sterker nog: de problemen in de bedrijfsvoering worden groter, ondanks de inspanningen van de minister van Defensie, en dit raakt de slagkracht van Defensie.

    Het rapport noemt er meer; dit zijn de eerste 5.

    Waar de datum staat

    Rapport15-05-2024PDF-document907.05 KB68 pagina's

  • 2023

    Resultaten verantwoordingsonderzoek 2023 Defensiematerieelbegrotingsfonds (K) (opent in nieuw venster)

    Verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op

    Volgens de Algemene Rekenkamer (1 Onze conclusies (citaten van de publicatiepagina, die hoofdstuk 1 overneemt)):

    • Onze conclusies. Wij constateren dat er in de periode 2018-2023 vaak meer is begroot dan gerealiseerd aan uitgaven en verplichtingen. Daardoor heeft de minister meerdere keren extra geld voor materieel met een kasschuif doorgeschoven naar volgende jaren.
    Nog 3 kernboodschappen
    • Onze conclusies. In 2022 en 2023 is meer geld naar volgende jaren doorgeschoven dan er aan extra geld bijgekomen is. Dit veroorzaakt een zogenaamde boeggolf in de begroting.
    • Onze conclusies. We constateren daarnaast dat 63% van de investeringsprojecten vertraagd is. De verplichte evaluatiefase van grote investeringsprojecten in het Defensie Materieel Proces, de E-fase, wordt nauwelijks uitgevoerd terwijl dit wel belangrijke lessen op kan leveren voor toekomstige verwervingstrajecten voor defensiematerieel.
    • Onze conclusies. Onze oordelen over de beleidsinformatie, de bedrijfsvoeringsinformatie en de financiële informatie in het jaarverslag van het Defensiematerieelbegrotingsfonds zijn positief, met uitzondering van ons oordeel over de rechtmatigheid van de verplichtingen.
    Waar de datum staat

    Rapport15-05-2024PDF-document927.53 KB48 pagina's

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Algemene Rekenkamer’, bijgewerkt 8 november 2026, geraadpleegd 9 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 8 november). Algemene Rekenkamer. Geraadpleegd op 9 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer

BibTeX

@misc{heimdall-nl-politiek-rekenkamer,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Algemene Rekenkamer},
  year = {2026},
  date = {2026-11-08},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer},
  urldate = {2026-11-09},
  note = {Geraadpleegd op 9 november 2026; dataversie c958b6e8bbb4353a}
}

Dataversie c958b6e8bbb4353a: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall