1999 tot nu

Algemene Rekenkamer

Wat de Algemene Rekenkamer vond bij Defensie, in haar eigen woorden.

Waar dit vandaan komt

De Algemene Rekenkamer controleert of het Rijk zijn geld goed en volgens de regels uitgeeft. Elk jaar onderzoekt ze het jaarverslag van Defensie (het verantwoordingsonderzoek; het jaar in de kantlijn is het jaar waarover het gaat), en ze onderzoekt onderwerpen als de aanschaf van de F-35 en de onderzeeboten, het personeel en de missies. Ook rapporten over de inlichtingendiensten, de NCTV en de crisisbeheersing staan hier.

Hier staan haar conclusies letterlijk, zoals het rapport ze vooraan zet: hooguit vijf, en het rapport zegt het als er meer zijn. Het is het oordeel van de Rekenkamer, niet dat van Heimdall. Brieven van de Rekenkamer, zoals die over de begroting, staan er niet in.

Laatste rapport
Focus op militaire mobiliteit13 okt 2026Alle rapporten

Wanneer

Elke streep is een rapport, op de dag dat het verscheen. Kies er een.

Rapporten

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

Alle rapporten

Elk rapport met de conclusies die het zelf vooraan zet, letterlijk.

Volgorde en filters

VolgordeNieuwsteOudste

  • 2021

    Slagkracht AIVD en MIVD; De wet dwingt, de tijd dringt, de praktijk wringt (opent in nieuw venster)

    Onderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op

    Volgens de Algemene Rekenkamer (Samenvatting, 1.3 Conclusies):

    • Conclusies. Onze hoofdconclusie is dat in het debat over de invoering van de Wiv 2017 en in de voorbereiding op de implementatie van de nieuwe wet onvoldoende aandacht is besteed aan de impact van de Wiv 2017 op de uitvoeringspraktijk van de I&V-diensten.
    Nog 4 kernboodschappen
    • Operationele slagkracht en toekomstbestendigheid van de I&V-diensten staan onder druk. Kabelinterceptie, de belangrijkste nieuwe bevoegdheid voor de I&V-diensten, is ruim 2 jaar na de inwerkingtreding van de wet nog niet gerealiseerd.
    • Operationele slagkracht en toekomstbestendigheid van de I&V-diensten staan onder druk. Nieuwe waarborgen uit de Wiv 2017 beperken de inzet van bepaalde bijzondere bevoegdheden.
    • Operationele slagkracht en toekomstbestendigheid van de I&V-diensten staan onder druk. Daarnaast zien we bij operationele teams – om de Wiv 2017 rechtmatig uit te voeren – een toename van administratieve handelingen waardoor minder tijd overblijft voor het uitvoeren van onderzoek in het belang van de nationale veiligheid.
    • Operationele slagkracht en toekomstbestendigheid van de I&V-diensten staan onder druk. De inlichtingenpositie van de I&V-diensten staat daarenboven onder druk omdat de implementatie van de Wiv 2017 is onderschat en nog niet is afgerond.

    Het rapport noemt er meer; dit zijn de eerste 5.

    Waar de datum staat

    Rapport22-04-2021PDF-document1.13 MB82 pagina's

  • 2021

    Uit het vizier; Wat gebeurde er met de voorgenomen doelstellingen van 2011 tot bezuinigingen op defensiebegroting? (opent in nieuw venster)

    Onderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op

    Volgens de Algemene Rekenkamer (1 Inleiding, paragrafen 1.2-1.4 (uitkomsten van het onderzoek; de 7 lessen staan in hoofdstuk 5)):

    • Uitkomsten onderzoek: geen van de bezuinigingen is gehaald. 10 jaar na de bezuinigingsoperatie constateren wij dat geen van de onderzochte bezuinigingsdoelstellingen zijn gerealiseerd. Hierdoor is in deze periode op de vier casussen 46%, oftewel € 423 miljoen cumulatief, minder bezuinigd dan beoogd in de Beleidsbrief.
    Nog 4 kernboodschappen
    • Uitkomsten onderzoek: geen van de bezuinigingen is gehaald. Uit ons onderzoek blijkt dat de bezuinigingen anders uitgevoerd zijn dan in 2011 werd beoogd en dat af te stoten materieel vaak toch wordt aangehouden en zelfs wordt uitgebreid. Dat is vanuit het oogpunt van de bezuiniging niet doeltreffend.
    • Uitkomsten onderzoek: geen van de bezuinigingen is gehaald. Als voorbeeld: het weer kopen van gevechtstanks kost meer dan € 1 miljard. Wij concluderen dat dit bijna 8 maal duurder uitvalt dan wanneer de na 2011 door Nederland verkochte tanks waren geüpgraded naar hetzelfde type in plaats van verkocht.
    • Aanpassingen in begroting en administratie nodig om inzicht in bezuinigingen te krijgen. De Algemene Rekenkamer heeft de 4 casussen in dit rapport zelf moeten reconstrueren omdat de administratie van het Ministerie van Defensie zelfs na tien jaar geen realisatiecijfers kan produceren.
    • Geordend en toegankelijk archief essentieel voor democratische controle. Daarom oordelen we dat het archief van het Ministerie van Defensie niet in de goede, geordende en toegankelijke staat is die de Archiefwet voorschrijft.
    Waar de datum staat

    Rapport13-04-2021PDF-document813.31 KB44 pagina's

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Algemene Rekenkamer’, bijgewerkt 8 november 2026, geraadpleegd 9 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 8 november). Algemene Rekenkamer. Geraadpleegd op 9 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer

BibTeX

@misc{heimdall-nl-politiek-rekenkamer,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Algemene Rekenkamer},
  year = {2026},
  date = {2026-11-08},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer},
  urldate = {2026-11-09},
  note = {Geraadpleegd op 9 november 2026; dataversie c958b6e8bbb4353a}
}

Dataversie c958b6e8bbb4353a: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall