1999 tot nu

Algemene Rekenkamer

Wat de Algemene Rekenkamer vond bij Defensie, in haar eigen woorden.

Waar dit vandaan komt

De Algemene Rekenkamer controleert of het Rijk zijn geld goed en volgens de regels uitgeeft. Elk jaar onderzoekt ze het jaarverslag van Defensie (het verantwoordingsonderzoek; het jaar in de kantlijn is het jaar waarover het gaat), en ze onderzoekt onderwerpen als de aanschaf van de F-35 en de onderzeeboten, het personeel en de missies. Ook rapporten over de inlichtingendiensten, de NCTV en de crisisbeheersing staan hier.

Hier staan haar conclusies letterlijk, zoals het rapport ze vooraan zet: hooguit vijf, en het rapport zegt het als er meer zijn. Het is het oordeel van de Rekenkamer, niet dat van Heimdall. Brieven van de Rekenkamer, zoals die over de begroting, staan er niet in.

Laatste rapport
Focus op militaire mobiliteit13 okt 2026Alle rapporten

Wanneer

Elke streep is een rapport, op de dag dat het verscheen. Kies er een.

Rapporten

Een hoger streepje: meer op die plek, te dicht bij elkaar om apart te tonen. Kies het voor de lijst.

Alle rapporten

Elk rapport met de conclusies die het zelf vooraan zet, letterlijk.

Volgorde en filters

VolgordeNieuwsteOudste

  • 2020

    Resultaten verantwoordingsonderzoek 2020 Ministerie van Defensie (X) (opent in nieuw venster)

    Verantwoordingsonderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op

    Volgens de Algemene Rekenkamer (1 Onze conclusies (de PDF staat in twee kolommen; citaten van de publicatiepagina, die hoofdstuk 1 overneemt)):

    • Onze conclusies. Hoewel het de minister van Defensie dit jaar gelukt een onvolkomenheid op te lossen, worstelt zij met een aantal hardnekkige problemen. Op het gebied van het beheer en onderhoud van het vastgoed zien we dit jaar niet of nauwelijks verbetering, hetgeen leidt tot ons oordeel dat hier sprake is van een ernstige onvolkomenheid.
    Nog 4 kernboodschappen
    • Budget en opdracht aan de krijgsmacht uit evenwicht. Tussen de politieke opdracht aan het Ministerie van Defensie en het beschikbare budget bestaat al enige jaren een disbalans.
    • Kortetermijndenken vergroot het probleem. In de verantwoordingsonderzoeken over 2018, 2019 en dit jaar zien we dat het Ministerie van Defensie deze kortetermijnbenadering ook voor de instandhouding van het vastgoed toepast(e). De uitgaven voor reparaties, correctief onderhoud, gingen ten koste van het budget voor het preventief onderhoud.
    • Budget en opdracht moeten in balans. De minister heeft in 2020 een stap gezet en de invulling van de opdrachten aan de defensieonderdelen laten aanpassen aan het beschikbare budget.
    • Herstel is lastige opgave. Zowel het budget verhogen als naar beneden bijstellen levert de minister een lastige taak op.
    Waar de datum staat

    Rapport19-05-2021PDF-document1.15 MB68 pagina's

  • 2020

    Vizier op de vervanging van de onderzeeboten; De studiefase doorgelicht (opent in nieuw venster)

    Onderzoek van de Algemene Rekenkamer, verschenen op

    Volgens de Algemene Rekenkamer (Over deze publicatie en de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek):

    • De minister van Defensie heeft tijdens de studiefase een aantal positieve stappen gezet. Zo heeft zij een inschatting gemaakt van de kosten voor de hele levensduur van 30 jaar van de nieuwe onderzeeboten.
    Nog 4 kernboodschappen
    • Tegelijkertijd komen uit ons onderzoek verschillende financiële risico’s naar voren. Zo gaat de door de minister gekozen variant B uit van een onderzeeboot die zal worden samengesteld uit een aantal ontwerpen van onderzeeboten die zich niet in de praktijk hebben bewezen.
    • Daardoor zitten er in het verdere ontwerpproces volgens ons risico’s die niet allemaal zijn afgedekt door passende risicobedragen.
    • Samen met niet verwerkte kosten constateert de Algemene Rekenkamer door eigen berekeningen dat het budget tenminste € 730 miljoen hoger ligt dan in de vertrouwelijke bijlage van de B-brief staat vermeld.
    • Doordat de minister het budget een aantal malen verhoogde, zijn investeringen in en verwerving van andere wapensystemen uitgesteld. Daarmee dreigt het onderzeebootproject andere aankopen nog verder te verdringen.

    Het rapport noemt er meer; dit zijn de eerste 5.

    Waar de datum staat

    Rapport12-10-2020PDF-document910.69 KB20 pagina's

Zo verwijs je hiernaar

Heimdall Atlas, ‘Algemene Rekenkamer’, bijgewerkt 8 november 2026, geraadpleegd 10 november 2026, https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer

Heimdall zet op een rij wat anderen publiceerden. Gebruik je een feit, noem dan ook de oorspronkelijke bron: die staat erbij.

Voor een scriptie of publicatie: APA en BibTeX

APA

Heimdall Atlas. (2026, 8 november). Algemene Rekenkamer. Geraadpleegd op 10 november 2026, van https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer

BibTeX

@misc{heimdall-nl-politiek-rekenkamer,
  author = {{Heimdall Atlas}},
  title = {Algemene Rekenkamer},
  year = {2026},
  date = {2026-11-08},
  url = {https://heimdallatlas.com/nl/politiek/rekenkamer},
  urldate = {2026-11-10},
  note = {Geraadpleegd op 10 november 2026; dataversie c958b6e8bbb4353a}
}

Dataversie c958b6e8bbb4353a: daarmee is precies na te gaan welke gegevens je zag.

Over verwijzen naar Heimdall